Your body is your first home:
"Breathing in, I arrive in my body.
Breathing out, I am home."
Thích Nhất Hạnh
ဗီယက္နမ္ဘုန္းေတာ္ၾကီး ဆရာေတာ္သစ္နက္ဟန္ (Thích Nhất Hạnh) ကို ျမန္မာျပည္မွာ အမ်ားစုကေတာ့ ဇင္ဘုန္းေတာ္ၾကီးတစ္ပါးအေနႏ
ဒါေပမယ့္ ဆရာေတာ္ TNH ရဲ ႔ ေဟာၾကားထားတဲ့ တရားေတြ၊ ေရးသားထားတဲ့ စာေတြကို ေလ့လာၾကည့္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတ
ဆရာေတာ္ TNH သင္ျပတဲ့ တရားရႈမွတ္နည္းအခ်ိဳ ႔ဟာ ျမန္မာျပည္မွာ အရင္က ၾကားဖူးေနက်မဟုတ္တဲ့ ရႈနည္း၊ မွတ္နည္းမ်ိဳးေတြျဖစ္ေနတတ္ေ
အထူးသျဖင့္ ဆရာေတာ္သင္ေပးတတ္တာက ၀င္ေလထြက္ေလရႈမွတ္နည္းကို လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ အေျခအေနေပၚမူတည္ျပီး၊ စိတ္ခံစားမႈေပၚမူတည္ျပီး ပံုစံ အမ်ိဳးမ်ိဳးႏွင့္ ေျပာင္းမွတ္ခိုင္းတာမ်ိဳး၊ ျပံဳးဖို႔ သင္ေပးတာမ်ိဳး၊ မုဒိတာပြားတဲ့ ရႈမွတ္နည္း၊ ကရုဏာပြားတဲ့ရႈမွတ္နည္း၊ ေနာက္ျပီး ကိုုယ္နာက်င္မႈႏွင့္ စိတ္နာက်င္မႈေတြျဖစ္တဲ့အခါ ေ၀ဒနာအေပၚ ရႈမွတ္နည္းေတြဟာ ျမန္မာဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြရဲ ႔ နားမွာ ခပ္စိမ္းစိမ္းလို ျဖစ္ေနမွာ အေသအခ်ာပါဘဲ။
ဒါေပမယ့္ အခုဒီဘက္ႏွစ္ပိုင္းေတြမွာေတ
ဆရာေတာ္က လူအမ်ားစု သိထား၊ နားလည္ထားျပီးသားျဖစ္တဲ့ ေမတၲာကမၼ႒ာန္းကိုု ဦးတည္မေဟာပဲ ကရုုဏာႏွင့္ မုုဒိတာ ကမၼ႒ာန္းကို ဦးတည္ေဟာတတ္ပါတယ္။ Positive Emotion, Positive Thinking, Positive Psychology စသျဖင့္ ေခါင္းစဥ္ေတြတပ္ေပးျပီး ကရုုဏာႏွင့္ မုုဒိတာကိုပြားတတ္ေအာင္ ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးႏွင့္သင္ေပ
အာနာပါနႏွင့္တြဲျပီးလည္း ဒီ အႏုႆတိကမၼ႒ာန္းေတြကို ပြားမ်ားတတ္ေအာင္ သင္ေပးသြားတယ္။ ေနာက္ျပီး နာက်င္မႈေ၀ဒနာကို ကရုုဏာႏွင့္ ဘယ္လိုၾကည့္ရတယ္ ဆိုတာမ်ိဳးေတြ သင္ျပေပးတာ ေတြ႔ရပါတယ္။
Oxford ဆရာေတာ္ရဲ ႔ သင္ၾကားျပသေပးတဲ့နည္းစနစ္ေတ
အခု Oxford ဆရာေတာ္ သင္ေပးတဲ့ လူၾကီးလူငယ္အားလံုး နားလည္လြယ္ျပီး၊ လိုုက္လုပ္ၾကည့္ဖို႔လည္း မခဲယဥ္းတဲ့ လြယ္ကူရိုးရွင္းတဲ့ ၀ိပႆနာရႈမွတ္နည္းတစ္ခုကိုု ျပန္လည္ေ၀မ ွ်ေပးခ်င္ပါတယ္။
ဆရာေတာ္က ဒီနည္းကိုု 3R ရႈမွတ္နည္းလို႔ေျပာပါတယ္။ စစခ်င္းမွာ ႏွာသီး၀မွာ ၀င္ေလထြက္ေလကို မွတ္တာဘဲျဖစ္ျဖစ္၊ ၀မ္းဗိုက္မွာ ပိန္တယ္၊ ေဖာင္းတယ္ကို မွတ္တာဘဲ ျဖစ္ျဖစ္ တျခား မိမိတို႔ ႏွစ္သက္ရာ သမာဓိထူေထာင္တဲ့ နည္းစနစ္တစ္ခုခုုကို အသံုးျပဳျပီး တရားစတင္ရႈမွတ္ရမွာျဖစ္ပါတယ
အဲဒီလုိမွတ္ေနရင္းက ခႏၶာကိုယ္ေပၚမွာ နာတာက်င္တာ၊ ကိုက္တာခဲတာ၊ ယားတာယံတာ စသျဖင့္ တစ္ခုခုုေပၚလာတာဘဲျဖစ္ျဖစ္၊
ဒါကို ဆရာေတာ္က 'Regisiter' လုပ္တယ္လို႔ သံုးပါတယ္။ မွတ္ပံုတင္လိုက္တာ၊ တနည္းကေတာ့ Accept လုပ္လိုက္တာ၊ လက္ခံလိုက္တာပါလို႔ ေျပာပါတယ္။ ငါ့ကိုယ္မွာ၊ စိတ္ထဲမွာ ဒါေလးျဖစ္သြားပါလားဆိုုတာကိ
ဒီလိုသိေပးလိုက္ျပီးရင္ေတာ့
ဒီလို Register, Release ႏွင့္ Return Home လုပ္တဲ့ ရႈမွတ္နည္းကို 3R ရႈမွတ္နည္းလို႔ ဆရာေတာ္က တင္စားနာမည္ေပးထားတာျဖစ္ပါတ
အခုေျပာတဲ့ Oxford ဆရာေတာ္ရဲ ႔နည္းဟာ မဟာစည္ဆရာေတာ္ၾကီး သင္ၾကားျပသတဲ့ အမွတ္ ႏွင့္ အားထုတ္နည္းႏွင့္လည္း သေဘာတရားတူပါတယ္။ ဆရာေတာ္ၾကီးက ၀မ္းဗိုုက္မွာ ေဖာင္းတယ္ပိန္တယ္ မွတ္ေနရင္း ခႏၶာကိုယ္မွာ နာလာရင္ နာတယ္၊ နာတယ္ မွတ္၊ တစ္ခုုခုုၾကားရင္ ၾကားတယ္၊ ၾကားတယ္ မွတ္၊ တစ္ခုုခုုေတြးေနရင္ ေတြးတယ္၊ ေတြးတယ္ မွတ္။ ျပီးရင္ေတာ့ မူလခ်ည္တိုင္ျဖစ္တဲ့ ေဖာင္းတယ္ပိန္တယ္ဆီျပန္လာျပ
ဒီ 3R နည္းဟာ မိုးကုုတ္ဆရာေတာ္ၾကီးေဟာခဲ့
တကယ္ေတာ့ ဒီ ပင့္ကူဥပမာတရားဟာ မိလိႏၵမင္းၾကီးေမးလို႔ အရွင္နာဂသိန္က ရွင္းျပေပးခဲ့တဲ့ မိလိႏၵပဥွာထဲက အေမးပုစၦာတစ္ပုဒ္ပါ။ ဆိုလိုရင္းကေတာ့ ပင့္ကူတစ္ေကာင္ဟာ ပင့္ကူအိမ္တစ္ခုေဆာက္ျပီးတဲ
တရားရႈမွတ္သူဟာလည္း ဒီပင့္ကူအတိုင္းပါဘဲ။ သူ႔ရဲ ႔ မူလကမၼ႒ာန္းျဖစ္တဲ့ ၀င္ေလထြက္ေလ (သို႔) ပိန္တယ္ေဖာင္းတယ္ စသည္ကေန ထင္ရွားေပၚလာတဲ့ အာရံုုရွိတဲ့ဆီကို စိတ္ကေနသြားျပီး သိေပးမွတ္ေပးလိုက္ပါတယ္။ အဲဒီအာရံုုေလး ေပ်ာက္သြားျပီ၊ မထင္မရွားျဖစ္သြားျပီ ဆိုရင္ေတာ့ မူလကမၼ႒ာန္းျဖစ္တဲ့ ထြက္ေလ၀င္ေလ (သို႔) ပိန္တယ္ေဖာင္းတယ္ ဆီကို ျပန္လာျပီး အရင္လို ျပန္ဆက္မွတ္ေနရံုုဘဲျဖစ္ပါတ
ဒီေနရာမွာ သတိျပဳစရာတစ္ခုေတာ့ရွိပါတယ္
ဒီဥပမာအတိုင္းပါဘဲ။ တခါတေလမွာ တရားရႈမွတ္သူအေနႏွင့္ မူလကမၼ႒ာန္းျဖစ္တဲ့ ၀င္ေလထြက္ေလ၊ ေဖာင္းတယ္ပိန္တယ္မွတ္ေနရင္း
Oxford ဆရာေတာ္ေျပာတဲ့ 3R ရႈမွတ္နည္းမွာပါတဲ့ Register ဆိုတဲ့စကားဟာ တရားရႈမွတ္ေနတဲ့ပုဂၢိဳလ္အေန
စိတ္ပညာမွာ ေျပာထားတာက လူေတြမွာ သိစိတ္ (Conscious Mind) ႏွင့္ မသိစိတ္ (Sub-Conscious Mind) ဆိုျပီး ရွိပါတယ္။ သိစိတ္ဟာ Short Term Memory ႏွင့္တူျပီးေတာ့ မသိစိတ္ ဟာ Long Term Memory ႏွင့္တူပါတယ္။ သိစိတ္ထဲကို ၀င္လာတဲ့ အေတြးေတြ၊ အေၾကာင္းအရာေတြဟာ အသစ္အသစ္၀င္လာတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ မ်ားလာတဲ့အခါ အေဟာင္းအေဟာင္းေတြက သိပ္မၾကာမီမွာပဲ ေပ်ာက္ပ်က္သြားတတ္ၾကပါတယ္။ မသိစိတ္ထဲေရာက္သြားတဲ့ အေတြးေတြ၊ အေၾကာင္းအရာေတြကေတာ့ ဘယ္ေတာ့မွ မေပ်ာက္ပ်က္ပဲ တစ္သက္လံုးရွိေနမွာျဖစ္ပါတယ
တကယ္လို႔ ကိုယ္မႏွစ္သက္တဲ့ အာရံုတစ္ခုခုကို ရင္မဆိုင္ပဲ ေရွာင္ခြာထြက္ေျပးလိုက္တဲ့အ
တကယ္လို႔ ကိုယ္မႏွစ္သက္တဲ့အေတြးေတြ၊ အာရံုုေတြကို ပင့္ကူက ကိုယ့္ထက္ၾကီးတဲ့ သားေကာင္ကို ရင္ဆိုင္သလိုမ်ိဳး သတိဦးေဆာင္တဲ့ စိတ္က ေပၚလာတဲ့ အာရံုကို သူေပၚေပၚလာတိုင္း သိသိေပးမယ္ (မွတ္ေပးမယ္)၊ လက္ခံေပးမယ္၊ Register လုုပ္လုပ္ေပးလိုက္ႏိုင္မယ္ဆ
ဒီလို ကိုယ္မႏွစ္သက္တဲ့ အာရံုေတြ စိတ္ႏွင့္ရုုပ္မွာ ျဖစ္ေပၚလာတာေတြကို ရႈမွတ္တဲ့အခါမွာ ေဒါသစိတ္မျဖစ္ေစပဲ သူတို႔အေပၚမွာ မိခင္က နာက်င္ခံခက္လို႔ ငိုေၾကြးေနတဲ့ ကိုယ့္သားငယ္၊ သမီးငယ္ေလးအေပၚမွာ ထားတဲ့ ခ်စ္ခင္ယုုယစိတ္၊ သနားကရုဏာစိတ္မ်ိဳးႏွင့္ ၾကည့္ျပီး အသိအမွတ္ျပဳေပးပါလို႔ Oxford ဆရာေတာ္က သတိေပးဆံုးမပါတယ္။ သတိႏွင့္ ကရုဏာႏွင့္ တြဲျပီး ရႈမွတ္ေစလိုတာျဖစ္ပါတယ္။
“The function of mindfulness is, first, to recognize the suffering and then to take care of the suffering. The work of mindfulness is first to recognize the suffering and second to embrace it. A mother taking care of a crying baby naturally will take the child into her arms without suppressing, judging it, or ignoring the crying. Mindfulness is like that mother, recognizing and embracing suffering without judgement.
So the practice is not to fight or suppress the feeling, but rather to cradle it with a lot of tenderness. When a mother embraces her child, that energy of tenderness begins to penetrate into the body of the child. Even if the mother doesn't understand at first why the child is suffering and she needs some time to find out what the difficulty is, just her act of taking the child into her arms with tenderness can already bring relief. If we can recognize and cradle the suffering while we breathe mindfully, there is relief already.”
― Thích Nhất Hạnh, No Mud, No Lotus: The Art of Transforming Suffering
ဒီ 3R တရားရႈမွတ္နည္းဟာ အေျခခံ သမာဓိထူေထာင္တာကေန စလို႔ သတိပ႒ာန္ ေလးပါးလံုး အလံုးစံုပါ၀င္တဲ့ တရားအားထုတ္ရႈမွတ္နည္းျဖစ္ပ
၀ိပႆနာကိုုု အခုမွစအားထုတ္ၾကမယ့္ အေျခခံအဆင့္ေယာဂီေတြ၊ တရားစိတ္၀င္စားသူေတြ၊ ကမၼ႒ာန္းတစ္ခုုခုုကိုု စမ္းသပ္လုပ္ၾကည့္ခ်င္သူေတြက
"I have arrived, I am home" is the shortest Dharma Talk I have ever given. "I have arrived, I am home" means "I don't want to run anymore." You need that insight in order to be truly established in the here and now, and to embrace life with all its wonders.
Thích Nhất Hạnh
ေလးစားစြာျဖင့္
၀ိမုတၱိသုခ
၃၁၊ ၃၊ ၂၀၁၉။
ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္




