Head And Heart (Harmony Of Head And Heart By Moe Hein)

Preface

On reading this poetry book "Harmony of Head and Heart", you might wonder who this author is. In fact, the author who scribbled the lines never is a poet nor does he imagine to become one. Then what made him do the work? 'Inspiration' is the answer.

Somewhere around May 1992, the author came across a book titled "Voices from the Heart". It was written by Venerable Sujiva, a Buddhist monk and meditation instructor, residing in Santisukharama, a Buddhist hermitage in Johor, West Malaysia. One copy of the book was presented to this author by U Kyaw Lin, Manager of Myanmar Airways, on the latter's return from Singapore. A token of affection from someone intimate turned out to be a priceless treasure.

After repeatedly reading "Voices from the Heart", a book of inspirational poems, the author felt Venerable Sujiva beckoning to him to follow suit. Thoughts and feelings long stored in the head and heart of the author trickled down the nib. What started from an inspiration led to a dedication. Fortunately, the author received kind guidance from Khin Zaw Wun, a writer who is composing poems on Buddhist thought himself.

The author wishes to express his deep gratitude to Venerable Sujiva whose work gave the impetus. Loving thanks go to his friend U Kyaw Lin for his gift and much indebtedness to U Khin Zaw for editing the poems. May all beings achieve harmony of head and heart.

Moe Hein

----------------

HEAD AND HEART

Look at the candle!
The wick shortens, the wax melts
but the flame keeps burning.
Wick and wax burn together
as sacrifice to give us light
and the dark to conquer.

Look at man!
His head is the wick
and his heart the wax.
For the head burns with thoughts
and the heart melts with feelings.
But is there harmony?

If wick and wax
can sacrifice to give light,
why can't man, the 'intelligent'
do likewise?

For harmony,
we have to bear loss and pain.
But like the candle,
surely, there is something to gain.

(From Poems On Head And Heart)

Harmony Of Head And Heart By Moe Hein

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္

Bubbles (Harmony Of Head And Heart By Moe Hein)

BUBBLES


In childhood,

when I blew soap-bubbles

it was indeed thrilling.

So glasslike and smooth

with colours and images mixing.

Small beautiful worlds they were

but only a moment to last.

Silently, they vanished and

I was left with a hollow heart.



In manhood,

new kind of bubbles, I see.

Not of soap but "human" beings.

They too, in someway, mirror

all good and bad things.

However great or humble,

these bubbles too are short-lived.

So, when seeing them rise and fall

my head becomes reflective.


(FROM POEMS ON DEATH)
--------------------

Harmony Of Head And Heart By Moe Hein

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္

အကယ္၍မ်ား … က်ေနာ္နွင့္ကင္ဆာ

အကယ္၍မ်ား … က်ေနာ္နွင့္ကင္ဆာ

မိုးဟိန္း (သားဂ်ာနယ္ေက်ာ္)

ဒီဇင္ဘာ ၃၊ ၂၀၀၉

 အေျဖလား ေသမိန္႔လား

          ဗဟန္း နွင္းဆီကုန္းေဆးခန္းကထြက္ ကားေပၚတက္ ၿပီးစာအိပ္ထဲက စာရြက္ေခါက္ကို အသာ ဖြင့္ၾကည့္လိုက္ပါ့။ ထင္သည့္အတုိင္းပါလား၊ ၁၄.၃.၂၀၀၉ ရက္စြဲနွင့္ အသားစစ္ သည့္ အေျဖက ကင္ဆာပါတဲ့ ။

          Moderately differentiated Squamus Cell Carcinoma (Left pharyngeal Wall) လည္ေခ်ာင္းကင္ဆာ ေသခ်ာသြားပါၿပီ။

          အထင္မဟုတ္ေတာ့ဘဲ အျမင္ အဆင့္ ေရာက္သြားေတာ့ ေၾသာ္ … ပုထုဇဥ္ပီပီ တဒဂၤေလး အသက္ရႈရပ္ၿပီး ရပ္ထဲ လႈပ္ခတ္သြားပါ့။ ခႏၱာကိုယ္ဟာ အစက္အေျပာက္လို ေသးငယ္သြားၿပီး သိစိတ္ေလးမွာ Carcinoma (ကင္ဆာ) စာလံုးက က်ံဴ႔ခ်ီ ဆန္႔ခ်ီနွင့္ အာရုံကို ဖမ္းခ်ဴပ္ထား။

          “ကင္ဆာေ၀ဒနာရွင္ ျဖစ္ရၿပီေပါ့” လို႔ က်ေနာ္ သက္ျပင္းေလးခ်မိ။ ေဆာက္တည္ရာမရ အဆင့္ထိေတာ့ မေရာက္ေပါင္။ အဆံုးစြန္ကို ေတြးထားၿပီး ဟိုးပေ၀သဏီကတည္းက အဆံုးစြန္အတြက္ အခါခါ ျပင္ဆင္ ေလ့က်င့္ထားၿပီးသား။ အခု ျဗဳန္းခနဲ ႂကြတက္လာသည့္ စိတ္လႈိင္းကေလးက မၾကာရွည္။ သတိအဟန္႔ေၾကာင့္ တန္႔သြားၿပီး အသိေရလႊာေအာက္ ျပန္ေပ်ာက္ကြယ္သြားေပါ့။ ဤသို႔ျဖစ္ရမည္ေလ။ ကားက ကုန္းဆင္းအတိုင္း ေမာင္းသြားရာ ေရွ႔က ေရႊေရာင္တ၀င္း၀င္းနွင့္ ေစတီေလးကို ဖူးေတြ႔ရပါသည္။

          “ရဟန္းတို႔ ဓါတ္ေလးပါးဟာ ခႏၶာကို နွိပ္စက္ဖို႔ ေစာင့္ေနတဲ့ ေႁမြႀကီးေလးေကာင္ လိုပဲ”

          ျမတ္မုနိေဒသနာေတာ္ကို ခ်က္ခ်င္း သတိရမိ။

          “ကင္ဆာေႁမြေရ … တို႔ကို ေပါက္သတ္ဖို႔ ျပင္ေနၿပီလား၊ ခဏေလးေစာင့္ပါဦး၊ လုပ္စရာေတြ လက္စသတ္ခ်င္လို႔”

          အေရးထဲ က်ေနာ္ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ ေပးေနမိ။ စာရြက္ေခါက္ေလးကို ကိုင္ၿပီး အေရွ႔နွင့္ ေဘးဘီကို ၾကည့္ေနရင္း …ပေ၀ဏီက ပံုရိပ္ေတြ၊ စာစကား ဆိုစကားေတြကို ျမင္ေယာင္ၾကားေယာင္ လာပါေတာ့သည္။ ပြဲမ၀င္ခင္ ျပင္ဆင္ခဲ့ရတာေတြေလ။

          “ေဖေဖ..ဒါဘာလုပ္တာလဲ..ဟင္းေနာ္”

          သမီး၏ေအာ္သံ။ လူေသေကာင္လို ကိုယ္ကိုဆန္႔ လက္ကိုျဖန္႔ ေျခေထာက္ေတြကပ္ မ်က္စိမွိတ္ အေနအထားနွင့္ မရဏႏုႆတိ ပြားေနသူ က်ေနာ့္ကို ျမင္လွ်င္ သမီးက ေအာ္ပါၿပီ။ အနွစ္(၂၀)ေက်ာ္ ဥပုသ္ေန႔တိုင္း ဥပုသ္ေစာင့္ရင္း က်ေနာ္ လုပ္ေနက်အလုပ္။

          ကေလးဘ၀တုန္းက အသုဘဆိုလွ်င္ ေၾကာက္လိုက္သည့္ျဖစ္ျခင္း၊ ေရွာင္ႏူိင္သေလာက္ေရွာင္ ကြယ္ႏူိင္သေလာက္ ကြယ္ေန။ တျဖည္းျဖည္း အရြယ္ရလာၿပီး အ

သိေတြ တိုးလာေတာ့ ျပင္ထားသည့္ လိုဏ္ေအာက္ကို၀င္၊ အေလာင္းကို ေခါင္းထဲထည့္ၿပီး ထမ္းသည့္ အဆင့္အထိ မရဏနွင့္ မိတ္ဖြဲ႔မိပါၿပီ။ က်ေနာ္၏ “ပထမ တဆစ္ခ်ိဴး” စာအုပ္မွာ ေဖၚျပခဲ့ပါသည္။

          ကဗ်ာစာဆို ျဖစ္လာေတာ့ ရင္းနွီးေနေသာ မရဏကို ျပည္တြင္းမက ျပည္ပတိုင္ေအာင္

ပြဲထုတ္လိုက္ပါ့။ Harmony of Head and Heart ကဗ်ာစာအုပ္မွာ Bubbles- The Twins- The Visitor- In the End ကဗ်ာေတြနွင့္ မရဏ က႑ဖြင့္ဆိုျပခဲ့။ ေျပာလိုရင္း အေၾကာင္းအရာမွာ မရဏဟာ မစိမ္းပါဘူး။ ကံဆရာက ဇာတိနွင့္ မရဏကို အစကတည္းက အႁမြာညီေနာင္ အျဖစ္ တပါတည္း ဖန္တီးေပးလိုက္တာပါ။ တေယာက္အုပ္က “ျဖစ္”ဖို႔ က်န္တေယာက္က “ဖ်က္” ဖို႔ စကၠန္႔ မျခား လုပ္သားေတြ အျဖစ္။ အခုအသားစစ္ခ်က္ အေျဖ Carcinoma ကို ျမင္လိုက္ျပန္ေတာ့ စကားတခုကို သြား သတိရျပန္၏။

          “ cancer is a death sentence” (ကင္ဆာဟာ ေသမိန္႔)လို႔ ေျပာရိုးစကားရွိ၏။ ေတာ္ေတာ္ေသၾကလို႔ တြင္တြင္သံုးၾကတာထင္ပါ့။ တကယ္ေတာ့ ကင္ဆာတိုင္းမေသ။ အခ်ိန္အခါ၊ အေျခအေန နွင့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြေပၚ မူတည္ပါေသး။ ကင္ဆာလို႔ သိရၿပီ၊ ၾကားရၿပီဆိုတာႏွင့္ ေခြေခါက္သြားသူမ်ားမွာ မနည္း။ ရုပ္မလဲခင္ စိတ္ၿပိဳကြဲၿပီး ထိတ္ထိတ္ပ်ာပ်ာ ျဖစ္ေနျခင္းသည္ မရဏကို မိုးကုတ္စက္၀ိုင္းအထိ ပို႔ထားလို႔ထင္ပါ့။

          “အေျဖသိၿပီ၊ ကိုင္း….ဘာလုပ္မလဲ”

          ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ေမးလိုက္ပါၿပီ။

          “ေရာဂါစျဖစ္ခ်ိန္ကေန အခု အေျဖသိတဲ့ အခ်ိန္အထိ ရင္ဆိုင္လုပ္ကိုင္ခဲ့သလို ဆက္လုပ္သြားရုံေပါ့။ ေရာဂါလမ္းေၾကာင္း ကုသလမ္းေၾကာင္း၊ အလုပ္လမ္းေၾကာင္း သူ႔လမ္းေၾကာင္းနွင့္သူ။ သည့္အျပင္ ကိုယ္ခႏၱာကို အေထာက္အကူျပဳထားသည့္ ကံ-စိတ္-ဥတု-အဟာရေလးပါးမွာ ဥတုနွင့္ အဟာရ ေလးပါးမွာ ဥတုနွင့္ အဟာရကိုသာ အေလးေပးၿပီး ျဖည့္ဆည္းေနရုံမရ၊ ကံနွင့္စိတ္တို႔၏ စြမ္းအား သတၱိေတြ အက်ိဴးေပးႏူိင္ေအာင္ ေဖာ္ထုတ္ေဆာင္ရြက္ေနရပါမည္။ အကယ္၍မ်ား ဘက္စံုလုပ္ရင္းကပဲ “ကင္ဆာ”က  ႏိုင္သြားေသာ္… အရႈံးမရွိ၊ အဆိုးထဲက အေကာင္းေတြ ထုတ္ယူႏူိင္ခဲ့။ အကယ္၍မ်ား ကုသမႈက ႏုိင္သြားလွ်င္… အဆိုးအေပၚ အေကာင္းေတြႏွင့္ ဆင့္၍ ဆင့္၍ ဆက္၍ ဆက္၍ လႊင့္ထူသြားရုံပါ။ ေသမႈရွင္မႈသည္ တပိုင္း၊ ကိုယ္လုပ္ရမည့္ အလုပ္ကတပိုင္း၊ သူ႔ အပိုင္းနွင့္သူ။

           ကားသည္ ေရွ႔ဆက္သြားေနပါ၏။ ပစၥကၡကင္ဆာေ၀ဒနာရွင္ အေျခအေနမွ အနာဂါတ္ကို ေတြးရင္း က်ေနာ့္စိတ္က ေနာက္ေႏွာင္းအတိတ္ဆီ ျပန္သြားေလရဲ့။

ခ်ီေလတဲ့ခ်ီေလ

          ေနာက္ေႏွာင္း အေၾကာင္းကို ေတြးမိတိုင္း က်ေနာ့္ဘ၀ကို ေျပာင္းလဲေစခဲ့သည့္ တဆစ္ခ်ိဳးမ်ား ေပၚလာစၿမဲ။ ပထမ တဆစ္ခ်ိဳးက ၁၉၉၃ ခု။ ကိုယ့္သေဘာႏွင့္ ကိုယ္အလုပ္က ထြက္ခဲ့ျခင္း၊ တဆစ္ခ်ိဳးခရီးမ်ားသည္ စြန္႔လႊတ္မႈ၊ စိန္ေခၚမႈ၊ ေဆာင္ရြက္မႈေတြႏွင့္ ခ်ီတက္ခဲ့ရသည့္ ခရီးေတြပါ။

          မိဘ၏ စာေပအေမြကို ဆက္ခံဖို႔ ကေလာင္ကို စြဲကိုင္၊ ဆရာသမားေတြ၏ ပညာအေမြကို ျဖန္႔ဖို႔ ေျမျဖဴကိုစြဲကိုင္၊ တေယာက္တစု အကိ်ဴးထက္ အမ်ားအက်ဳိးကို သယ္ဖုိ႔ ယံုၾကည္ခ်က္ကို စြဲကိုင္ရင္း စာေရး၊ စာျပ၊ ပရဟိတ အလုပ္ေတြနွင့္ လႈပ္ရွားခဲ့ပါသည္။ အခက္အခဲေတြ ေက်ာ္လႊားရင္း အတန္အသင့္ ေအာင္လံ ခ်ီေနရာမွ ဗ်ာဓိဆရာက ကင္ဆာေကာင္ကို ပါးျပင္းေထာင္ခိုင္းေနပါေရာလား။

          ဗ်ာဓိ ဆိုလို႔ ကင္ဆာေရွ႔ေျပး ေ၀ဒနာေလးေတြကို အရင္ေျပာျပခ်င္ပါ၏။ က်ေနာ့္မွာ ေသြးတိုး ဆီးခ်ိဳ ႏွလံုး ေက်ာက္ကပ္ အစာအိမ္ တီဘီ ပန္းနာ ေ၀ဒနာမ်ား မရွိပါ။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ စာျပခဲ့တာမို႔ တခါတခါ အဆုပ္ပြေရာဂါ ျဖစ္တတ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ မၾကာရွည္ဘဲ ေပ်ာက္လြယ္သည္။

          (၆၄) ႏွစ္မွာ ဗ်ာဓိက လက္ေဆာင္ႏွစ္ခု ေပးပါ့။ ဆီးက်ိတ္နွင့္ အတြင္းလိပ္။ သေဘာေကာင္းလိုက္ပံုမွာ ဘာဒုကၡမွ မေပးဘဲ ရွိေနသည္လို႔ေတာင္ မထင္ရ။ ေန႔စဥ္လို လမ္းထြက္၊ လစဥ္လို ခရီးထြက္နွင့္ သြက္လက္လိုက္တာမွ ငွက္ကေတာင္ မ်က္ေစာင္းထိုး။

          အသက္ (၆၅) နွင့္ (၆၆) မွာေတာ့ ဗ်ာဓိက မညွာေတာ့ၿပီမို႔ အၿပိဳင္ခ်ီရပါၿပီ။ ခ်ီေပါ့ေလ။ စာေပအေနႏွင့္ ကဗ်ာ၊ ေဆာင္းပါး၊ ဘာသာျပန္ေတြ အဂၤလိပ္၊ ျမန္မာ ႏွစ္ဘာသာျဖင့္ အေရးသြက္ေနသလို က်ေနာ္နွင့္ ဦးမ်ိဳးခင္ (ပန္းခ်ီ) တို႔ တည္ေထာင္ထားသည့္ ျပင္ဦးလြင္ စည္သာရြာ “ဒဟတ္စံျပ ပရဟိတပ်ိဴးခင္း” မွာလည္း အလုပ္ေတြက ဆက္တိုက္။ ပညာဒါနသင္တန္းေတြ၊ စာေမးပြဲ ၊ဆုေပးပြဲ။ ႏွစ္ပတ္လည္ပြဲေတြ ဆင္ႏႊဲလို႔ေကာင္း။

          ဘ၀တူ ပရဟိတ ၀န္ေဆာင္မႈေတြ လုပ္ေနသည့္ ျမင္းျခံၿမိဳ့ ပင္မအက်ိဴးေဆာင္လူငယ္မ်ား ( Prime Promoters) ၏ ဖိတ္ၾကားခ်က္အရ ျမင္းျခံမွာ ပညာဒါန သြားပို႔ခ်ေသး။ စုန္ခ်ီ ဆန္ခ်ီနွင့္ ေစတနာေတာမွာ ေစတနာေဇာေတြႏွင့္ ေမြ႔ေလ်ာ္ေနလို႔လား မသိ။ ေျခရာေဖ်ာက္ၿပီး ေနာက္က ဗ်ာဓိ လိုက္လာတာကို လွည့္မၾကည့္ႏူိင္။

          ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ နို၀င္ဘာလမွာေတာ့ ရင္ဆိုင္ရပါၿပီ။ ခႏၶာဟာ ေန႔ည မဟူ၊ အေႏွးႏွင့္ အျမန္ သူ႔ပစ္မွတ္ပဲေလ။

          “ ေဆာင္းဆိုသည္က ေအးျမျခင္းကို သရုပ္ေဆာင္တယ္၊

          ေငြႏွင္းမႈန္က သန္႔စင္တယ္လို႔ အဓိပၸါယ္ကို ယူတယ္”

          ခ်ိဳၾကည္သာယာ ေတးသြားေလးက သည္သို႔ ဆိုေပမယ့္ က်ေနာ့္ လည္ပင္းမွာ ပူၿပီး နာက်င္လာတာမို႔ မေအးျမႏူိင္ပါ။ ပါးစပ္က ခၽြဲသလိပ္နွင့္ တံေတြးတဗ်စ္ဗ်စ္ ေထြးေနရၿပီမို႔ မသန္႔စင္ႏိူင္ပါ။ အရွိန္ေကာင္းေကာင္းနွွင့္ ခ်ီတက္ဖို႔ သြက္လက္ေနသည့္ စာေပ၊ စာျပ၊ ပရဟိတ ဒလက္တို႔သည္ တျဖည္းျဖည္း ေႏွးေကြးသြားပါေရာ။ အခ်ီ ျမန္လာေသာ ဗ်ာဓိသည္ ေလးႀကိဳးတင္းလိုက္ေလၿပီလား… ။

ျမားတစင္း ပစ္ကြင္း ႏွစ္ခု

          က်ေနာ္၏ လည္ေခ်ာင္းနာ အေၾကာင္း ေျပာရာမွာ၊ ဆက္စပ္လြန္းလို႔ မေျပာမျဖစ္သည့္ လည္ေခ်ာင္းနာ တခု ထည့္ေျပာရပါမည္။ မိဘနွင့္မျခား ေက်းဇူးႀကီးမားသူ ဦးေလး ဦးေအာင္ေဇယ်၏ လည္ေခ်ာင္နာပါ။ ျဖစ္တာၾကာပါၿပီ။ နာလိုက္ သက္သာလိုက္နွင့္ ေအာက္တိုဘာေနွာင္းပိုင္းမွာ ပို နာလာၿပီး အက်ိတ္ေတြပါ ထြက္လာ။ ႏွင္းဆီကုန္းေဆးခန္း တက္ၿပီး ကုသရာ လည္ပင္းေဖါက္ရသည့္ အျပင္ အစာမစားႏူိင္ေတာ့ ႏွာေခါင္းမွာ ပိုက္တပ္ရေတာ့၏။

          ဦးေလး အသက္က (၈၂) နွစ္။ မၾကာခင္ အသားစစ္ခ်က္ ယူရပါ့။ အေျဖက“လည္ေခ်ာင္းကင္ဆာ” ။ ဆရာ၀န္ေတြက ဦးေလးကို ဓာတ္ေရာင္ျခည္နွင့္ ကုသဖို႔ ညႊန္ပါသည္။ သို႔ေပမယ့္ အသံုးျပဳႏူိင္မယ့္ စက္က တလံုးတည္း။ ကုသမႈ ခံယူဖို႔ ဦးေလးေရွ႔က ေစာင့္ေနသည့္ လူနာမွာ ေလးရာေက်ာ္။ လူက ေစာင့္ႏူိင္သည္ထားဦး ေရာဂါက ေစာင့္ေနမည္မဟုတ္။ ရန္ကုန္မွာ မလုပ္ႏူိင္ေတာ့ဘဲ ေတာင္ႀကီးေဆးရုံ သြားၿပီး ျပင္ဆင္ရပါေတာ့သည္။

          လည္ပင္းနာျပဖို႔ က်ေနာ္ ရန္ကုန္ကို ဆင္းလာရာမွာ မိသားစုကို ေျပာမိသည့္ စကားက “လည္ပင္းက နာလာၿပီ၊ တံေတြးလည္း ေထြးေနရ၊ ဘာမွန္းမသိဘူး၊ ကင္ဆာျဖစ္ရင္လည္း ျဖစ္ေပါ့၊ (၃) လေလာက္ အခ်ိန္ရရင္ လုပ္စရာေတြ ၿပီးေအာင္ လုပ္သြားမွာပဲ”။

          အားလံုးက သာမန္ လည္ေခ်ာင္းနာ လို႔သာထင္။ ဒီဇင္ဘာလ ၂၄ ရက္ေန႔က စၿပီး တပတ္ျခား နွင္းဆီကုန္းေဆးခန္းမွာပဲ ျပပါသည္။ ေသြးစစ္ခ်က္နွင့္ ဓါတ္မွန္အေျဖက ေကာင္းပါ့၊ ပါေမာကၡဆရာႀကီးက အာေခါင္အတြင္း မီးသီးနွင့္ၾကည့္၊ လည္ပင္းကို စမ္းသပ္ၿပီး အက်ိတ္မရွိဘူး လည္ေခ်ာင္းနာပဲ ဆိုကာ အနာေပ်ာက္ေဆးမ်ား ေပးပါသည္။ သာမန္လို႔ ဆိုတာမို႔ ရသည့္ အခ်ိန္ေလးမွာပဲ က်ေနာ္ ျပင္ဦးလြင္ဆီ ေျပးတက္လိုက္ေသး။ ေ၀ဒနာက ေ၀ဒနာ လုပ္စရာက လုပ္စရာေလ။ မၾကာခင္ ျပန္ဆင္း လာရျပန္သည္။ လည္ပင္းက ဆက္နာေနတုန္းမို႔ ဆရာႀကီးကို ဆက္ျပရပါ့။

          လည္ေခ်ာင္းထဲ ခၽြဲသလိပ္ေတြ ပိတ္ေနတာမို႔ မွန္ေျပာင္းနွင့္ စစ္ေဆးဖို႔ ခ်ိန္းလိုက္ပါသည္။ ခ်ိန္းသည့္ေန႔ အသြားမွာပဲ ၾကည့္စက္က ပ်က္ေနပါသည္။ ေနာက္ေန႔လာဖို႔ ခ်ိန္းျပန္။ ေနာက္ေန႔ မသြားနိုင္ ေတာ့ပါ။ ဦးေလးႏွင့္ ေတာင္ႀကီးလိုက္ဖို႔ ေလယာဥ္လက္မွတ္က ျဖတ္ၿပီးသား။ ေတာင္ႀကီးက ျပန္ေရာက္မွ စစ္ေဆးတာေပါ့လို႔ စိတ္ေလွ်ာ့လိုက္ပါ၏ ။

          “ဗ်ာဓိေရ ျမားတစင္းႏွင့္ ပစ္ကြင္း ႏွစ္ခုကို ခ်ိန္ ထားတာလား”

ေမတၱာမိုး- ေစတနာေျမ

          ၁၇ - ၂ - ၂၀၀၉ ေန႔မွာ ဦးေလး၊ က်ေနာ္ ႏွင့္ ေမာင္သိုက္ ေတာင္ႀကီးေရာက္ပါၿပီ။ ေရာက္လို႔သာ ေရာက္ရ၊ ေဆြမ်ိဳး မိတ္ေဆြ၊ အသိ မရွိ။ ေမာင္သိမ္းစိုး (သီဟရတနာစာေပ) က ဆက္သြယ္ေပးသည့္ မီလွ်ံနာစာေပတိုက္မွ ဆရာဦးနီနီကိုနွင့္ မမ်ိဳးမ်ိဳးသူတို႔က သူတို႔ဆီမွာ တည္းပါ ေဆးရုံကိစၥပါ ကူညီမည္ဟု ေျပာလာပါ့။ က်ေနာ္တို႔ကို ဘယ္မွ မသြားေစဘဲ သူတို႔အိမ္မွာ ေနေစၿပီး စားေသာက္ေနထိုင္ သြားလာေရး အတြက္ အကုန္တာ၀န္ယူရုံမက ဆရာနွင့္ မမ်ဳိးတို႔က အလုပ္မ်ားသည့္ ၾကားထဲက အခ်ိန္ရေအာင္ယူၿပီး ေဆးရုံလာကာ“အဘိုး ဘာလိုသလဲ။ ဘာလုပ္ေပးရမလဲ။ ေျပာေနာ္” လို႔ တေမးတည္း ေမးၾကသည္။

          ဇနီးေမာင္ႏွံမွာ မိဘမရွွိၾက၊ ဦးေလးကို အဘိုးအရင္းလို သေဘာထားေနၾကသည္။ မၾကာခင္မွာမွာပဲ ပဲခူးက က်ေနာ့္အကို၀မ္းကြဲ ဦးမင္းလြင္ လုိက္လာေတာ့ ေလးေယာက္ျဖစ္သြားေပါ့။ ဦးေလးသည္ ေ၀ဒနာ ဖိစီးေနေပမယ့္ ကံေကာင္းပါ၏။ ျပည္တြင္း ျပည္ပမွ ေဆြမ်ိဳး မိတ္ေဆြ အသိေတြက ဘက္စံု အကူအညီေပးၾကတာမို႔ ေမတၱာရွင္ေတြ ၀ိုင္းလ်က္။ ယခု ေမတၱာမိုး ေစတနာေျမ ေရာက္ေနျပန္ေကာ။

          ဆရာႀကီးႏွင့္ ၀န္ထမ္းေတြကပါ ဂရုစိုက္ၾကပါ့။ ရုပ္ပိုင္း ဓာတ္ေရာင္ျခည္နွင့္ စိတ္ပိုင္း ေမတၱာေရာင္ျခည္ ႏွစ္မ်ဳိးစလံုး ခံယူေနသူ ဦးေလးသည္ ေလာကဓံကို ေဒါင္လိုက္ေရာ အလ်ားလိုက္ေရာ ျဖတ္သန္းခဲ့သူမို႔ သတိ သမၼဇဥ္ႏွင့္ ဗ်ာဓိကို ရင္ဆိုင္ေနပါသည္။

          က်ေနာ့္လည္ပင္းနာ ေလ်ာ့မသြားပါ။ တိုး၍ေတာင္ နာလာသည္။ ေတာင္ႀကီးေရာက္ေနတာ (၂) ပတ္ရွိၿပီ။ အကိုက ေရာက္ေနၿပီမို႔ က်ေနာ္ ရန္ကုန္ျပန္ၿပီး စစ္ေဆးလို။ ဦးေလးကို ေျပာလိုက္ေတာ့ ျပန္ဖို႔ တိုက္တြန္းသည္။ လိုေလေသးမရွိ ၾကည့္ရႈေစာင့္ေရွာက္ေနၾကတာမို႔ က်ေနာ့္ဦးေလးအတြက္ စိတ္ခ်မိ။ က်ေနာ့္အဖို႔ ေရွ႔ ဘာျဖစ္မည္မသိ၊ ဗ်ာဓိနွင့္ ဆက္ႏႊဲဖို႔ က်ေနာ္ ရန္ကုန္ျပန္သြားပါသည္။

ေ၀ေ၀ေႂကြေႂကြ-ပင္ေျခမခုတ္

          တဆင့္ၿပီး တဆင့္ သိရပါၿပီ။ မတ္လ ၇ ရက္ လည္ေခ်ာင္းထဲ မွန္ေျပာင္း သြင္းၾကည့္လိုက္ေတာ့ အေျဖက Suspicious ulcer (သံသယရွိဖြယ္ အနာ)။ ေနာက္ပိုင္း အသားစစ္ၾကည့္လိုက္ေတာ့ “လည္ေခ်ာင္းကင္ဆာ”။

          ဆရာႀကီးက ဂရုတစိုက္ စိတ္ရွည္စြာနွင့္ စစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေပးသလို၊ အသိဆရာ၀န္ေတြကပါ အေျဖကို အတည္ျပဳ ေပးၾကသည္။ အခုေတာ့ ဗ်ာဓိက ပိုင္ႏုိင္စြာ ကင္ဆာတံဆိပ္ ခတ္နွိပ္ေပးလိုက္ေပါ့။ က်ေနာ့္ကို ဦးေလးလို ဓါတ္ေရာင္ျခည္နွင့္ ကုသခံယူဖို႔ ညႊန္ၾကားၾကသည္။ ေရွ႔ဆက္ေပေတာ့ ကိုယ့္လူေရ။

          က်ေနာ္ ကင္ဆာျဖစ္ေနၿပီလို႔ ေဆြမ်ိဳး မိတ္ေဆြႏွင့္ တပည့္ေတြ သိသြားေတာ့ အံ့ၾသ စုတ္သတ္ၾက၊ ငိုၾကနွင့္ လႈပ္ခတ္သြားပါ၏။ မယံုသူေတြလည္းရွိ။ ဖုန္းဆက္ၾက အိမ္လာၾက၊ အႀကံေပး၊ အကူအညီေပးႏွင့္ အဆက္မျပတ္လွပါ။ ဘာလုပ္မည္ကို သိခ်င္ၾကသည္။ လုပ္သင့္တာကို လုပ္ပါမည္။ မလုပ္ႏိုင္တာကိုေတာ့ မလုပ္လို။

          ေျပာရလွ်င္ က်ေနာ္ သက္သတ္လြတ္ ေန႔စဥ္ စားလာသည္မွာ အႏွစ္ (၂၀) ျပည့္ပါေတာ့မည္။ ၁၉၈၉ ခု၊ နို၀င္ဘာလမွာ စ အဓိ႒ာန္ယူစဥ္က က်န္းမာေနသမွ် စားပါမည္ဟု အကန္႔အသတ္ မထားေပမယ့္၊ ႏွစ္ (၂၀) ထဲ ၀င္ေနသည္မို႔ မထြက္ခ်င္။ ေရွးယခင္က ဥပုသ္ေန႔တိုင္း ဥပုသ္ေစာင့္ခဲ့သည္မွာ (၂၅) ႏွစ္ နီးပါး။ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ေမာင္းေထာင္ ေျမဇင္းေတာရ တရားစခန္း ၀င္ၿပီးေနာက္ “ရာသက္ပန္ (၈) ပါးသီလ” ေဆာက္တည္ပါမည္ဟု အဓိ႒ာန္ ျပဳထားျပန္ရာ ေန႔စဥ္ ဥပုသ္ေစာင့္ခဲ့သည္မွာ ယခုဆို (၆) ႏွစ္ခြဲ မွ်။

          ေဆြမ်ိဳး မိတ္ေဆြ၊ ဆရာသမားေတြက က်ေနာ္ ကင္ဆာေ၀ဒနာျဖစ္ေနၿပီး ဓါတ္ေရာင္ျခည္နွင့္ ခံယူ ကုသရမွာမို႔ အားျပတ္သြားမွာ အလြန္စိုးရိမ္ၾက။ ဥပုသ္နွင့္ သက္သတ္လြတ္မွ ထြက္ေစခ်င္ပါသည္။ “ေနေကာင္းမွ ျပန္ေဆာက္တည္ပါ” တဲ့။ တခ်ိဳ႔က ဥပုသ္မထြက္ေတာင္ သက္သက္လြတ္ဖ်က္ပါ လို႔ေျပာသည္။ တကယ့္ေစတနာနွင့္ ေျပာၾကျခင္းလို႔ က်ေနာ္ယံုၾကည္သည္။

          “ သံသရာမွာ အသက္ေတြဟာ…ဖက္ရြက္ေတြလို ေ၀လိုက္ ေႂကြလိုက္။

          သစၥာအဓိ႒ာန္ေတြ မဖ်က္လို။ သီလကို အသက္နဲ႔ ဆက္တာထက္ အသက္ကို သီလနဲ႔ပဲ ဆက္ခ်င္ပါတယ္။ ေနရသမွ်ေပါ့”

          လို႔ အလြန္အားနာစြာနွင့္ ျပန္ေျပာမိပါသည္။

          ေရာဂါသိၿပီးေနာက္ လုပ္စရာေတြဘက္ ခ်က္ခ်င္း လွည့္ရပါေတာ့သည္။ ဓါတ္ေရာျခည္မွာ ခ်က္ခ်င္း ကင္လို႔မရ၊ ေတာင္ႀကီးျပန္သြားရမည္။ သည္ၾကားထဲ သၾကၤန္ပိတ္ရက္က အရွည္ႀကီး။ ေစာင့္ေပဦး။ ဒီေတာ့ရသည့္ ၾကားခ်ိန္ေလးမွာ ဇနီးၾကည္ၾကည္ကိုေခၚၿပီး ျပင္ဦးလြင္ကို တက္သြားရ။ ကိုယ္က ေဆးကုသရမွာမို႔ ပရဟိတကိစၥေတြ ပရိတ္ႀကီးဘုရားတည္ဖို႔ ကိစၥေတြ လႊဲစရာ လႊဲ၊ စီစဥ္စရာ စီစဥ္ဖို႔ပါ။

          အာရွအလင္းေရာင္စာသင္တိုက္ ဆရာေတာ္ဦးစိႏၱိတ ေျပာလိုက္သည့္ စကားတခုကို က်ေနာ္ တသက္ေမ့မည္မဟုတ္။

          “ခႏၶာဟာ သစၥာေလာက္ တန္ဖိုး မႀကီးပါ” တဲ့။

          ျပင္ဦးလြင္က အျပန္ ေက်ာက္ဆည္အ၀င္မွာ ၾကားျဖတ္ကိစၥ တခုေပၚလာပါသည္။ ကိုေအာင္ၾကည္၊ မေမာ္တို႔၏ တိုက္တြန္းခ်က္နွင့္ တိုက္ဆိုင္မႈ အေၾကာင္းေၾကာင္းေတြေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ မႏၱေလးက တိုင္းရင္းသမားေတာ္တဦးႏွင့္ ေတြ႔ၿပီး ကုသဖို႔ ေဆးေတြ ရန္ကုန္ ယူသြားပါ့။

          လည္ပင္းက နာသည္ထက္ နာလာတာမို႔ က်ေနာ္ ငုတ္တုတ္ထိုင္ၿပီး အခ်ိန္ကို ေစာင့္မေနႏူိင္ပါ။ မီသည့္ေဆးနွင့္ ကုခ်င္ပါေသး။ ဆရာေပးလိုက္သည့္ ေဆးေတြက နာက်င္မႈကို ၾကားကာလမွာ မ်ားစြာ သက္သာေစပါ၏။ ေတာင္ႀကီးမွာ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ကင္ဖို႔ သြားေတာ့ ဆရာ့ေဆးေတြကိုပါ ယူသြားပါသည္။

တိမ္ႏွင္ ့၀တိ ံလို

          ဒုတိယအႀကိမ္ ေမတၱာမိုး၊ ေစတနာေျမကို ေမလ ၁၆ ရက္ေန႔မွာ ေရာက္ခဲ့ျပန္ေပါ့။

          ဒီတခါေတာ့ လူနာေစာင့္အျဖစ္ မဟုတ္။ ကိုယ္တိုင္ လူနာအျဖစ္။ ဇနီးျဖစ္သူ ၾကည္ၾကည္ပါလာသည္။ ေရွးယခင္လိုပဲ ဆရာဦးနီနီကိုနွင့္ မမ်ိဳးတို႔က သူတို႔အိမ္မွာ စတည္းခ်ခိုင္း။ ဆရာ၀န္ႀကီးႏွင့္ေတြ႔ေတာ့ စစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရသည္။

          က်ေနာ္ ဥပုသ္မဖ်က္ သက္သတ္လြတ္မထြက္ဘဲ ကုရမရ၊ မိတ္ေဆြမွ တဆင့္ ႀကိဳေမးတုန္းက ဆရာႀကီးက “ရပါတယ္” ေျဖခဲ့ပါ့။ ယခု ကိုယ္တိုင္ ထပ္ေမးလိုက္ေတာ့ “ရပါတယ္၊ အားျပတ္မယ့္ အေျခအေန ေရာက္လာရင္ေတာ့ ေဆးရုံတက္ၿပီး Drip (ေဆးပုလင္း)ခ်ိတ္ရမယ္” လို႔ေျပာပါသည္။

          ရႊင္လန္းတက္ႂကြၿပီး ရယ္ေမာစရာေတြနွင့္ စိတ္ရွည္စြာ ေျပာဆိုစစ္ေဆးတတ္သူ ဆရာႀကီးကိုယ္တိုင္က အားေဆးႀကီး တပုလင္းပါ။ တေန႔လွ်င္ (၁) ႀကိမ္၊ တပတ္လွ်င္ (၅) ႀကိမ္နွင့္ အႀကိမ္ (၃၀) ဓါတ္ေရာင္ျခည္ ကင္ရပါမည္။ အားလံုး တလခြဲ ၾကာပါမည္။

          မနက္တိုင္း ဆရာဦးနီနီကိုက က်ေနာ့္ကို အိမ္ကေနၿပီး ေဆးရုံကို ကားႏွင့္ ပို႔ၿပီးလွ်င္ အိမ္ျပန္ပို႔။ အားလံုး အဆင္ေျပေနသည္မို႔ ၁၀ ရက္ၾကာေတာ့ ၾကည္ၾကည္ ရန္ကုန္ျပန္သြားပါသည္။ ဓါတ္ကင္ရင္း က်ေနာ္ အားနည္းသြားၿပီး ေဆးရုံတက္ရမည္ဆိုလွ်င္ ျမင္းျခံကဆရာေတြ၊ ေက်ာက္ဆည္က မိတ္ေဆြေတြ ေဆးရုံကို လိုက္လာဖို႔ စီစဥ္ၿပီးသားပါ။

          ဓာတ္ကင္လို႔ (၁၂) ႀကိမ္ေလာက္ရေတာ့ က်ေနာ့္လည္ပင္းႏွင့္ ခံတြင္းေတြ ေျခာက္ကပ္လာ၊ သလိပ္နွင့္ တံေတြးေတြ ေထြးေနရ၊ အိပ္ေရးပါ ပ်က္ၿပီး အစားမစားႏူိင္ေတာ့။ ထမင္းမွ ဆန္ျပဳတ္၊ ေနာက္ေတာ့ ျမဴစြမ္ႏွင့္သာ စခန္းသြားရပါ့။ Ensure ႏွင့္ မုန္လာဥနီ ေဖ်ာ္ရည္ကို အဓိက အားထားေနရ။ တျဖည္းျဖည္း အေနရ ပိုဆိုးေပမယ့္ ထူးဆန္းသည္က ကၽြန္ေတာ့္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္မက်ပါ။ ျမင္သူေတြက “ေတာ္ေတာ္လန္းဆန္းသူ” လို႔ ေျပာၾကပါ၏။ အိမ္က ေန႔တိုင္း ဖုန္းဆက္ၿပီး အေျခအေနေမးပါသည္။

          “လူ လို ၿပီလား” အေမးကို “ျဖစ္ပါတယ္။ မလိုပါ” ဟု ျပန္ေျဖေနမိ။

          ဆရာတို႔အိမ္သည္ စာကမၻာပါ။ ဂ်ာနယ္မဂၢဇင္းေတြ မ်ိဴးစံု။ က်ေနာ့္မွာ တေန႔ တေန႔ ေဆးကုရင္း စာဖတ္၊ တရားမွတ္၊ တရားနာ၊ ဓမၼာရုံသြားနွင့္ လူမမာနွင့္ မတူပါ။ လန္းလန္းဆန္းဆန္း ရွိတာမို႔ ဆရာတို႔က က်ေနာ့္ကို (၂၄) မိုင္ ေ၀းသည့္ ေမြေတာ္ကကၠဴဘုရားနွင့္ ေတာင္ႀကီးေပၚက ေစတီေတြဆီ ပို႔ေပးေသး။ ဒီလိုနွင့္ပဲ ဥပုသ္နွင့္ သက္သတ္လြတ္ မထြက္ရ၊ ေဆးပုလင္း မခ်ိတ္ရ၊ လူနာေစာင့္ မေခၚရႏွင့္ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ အႀကိမ္ (၃၀) ျပည့္သြားပါေတာ့သည္။ ရန္ကုန္ ျပန္ရေတာ့မည္ေလ။

          ဇြန္လ (၂၇) ရက္ေန႔မွာ ေမတၱာမိုး ေစတနာေျမမွ က်ေနာ္ ဟဲဟိုးေလဆိပ္ဆီ ထြက္ခဲ့။ ေလယာဥ္ေ၀ဟင္ေပၚ ေရာက္လို႔ ျပတင္းေပါက္က ၾကည့္မိ။

          တိမ္ေတြ စုခဲလိုက္၊ ၿပိဳကြဲလိုက္၊ လြင့္ေမ်ာလိုက္ႏွင့္ … အေတြးတခု ေပးေနပါ၏။

          “လူလည္း ဒီလိုပါပဲ။ ရွင္သ၍ေတာ့ ေရြ႔ေနရမွာပဲ။ ကိုယ့္ကို တိမ္လို သေဘာထား၊ စိတ္ကိုေတာ့ ၀တိ ံလို ျမွင့္ၿပီး၊ ေရွ႔မွာ ဘာျဖစ္ျဖစ္၊ လုပ္စရာရွိတာ ဆက္လုပ္၊ ဆုပ္စရာရွိတာ ၿမဲၿမဲဆုပ္ထား”

          ဟု ေတြးရင္း မၾကာခင္ ေလယာဥ္သည္ ရန္ကုန္ေလဆိပ္ ေရာက္သြားပါသည္။

(Bi Weekly Eleven ဂ်ာနယ္တြင္ ေဖာ္ျပၿပီးေသာ အေၾကာင္းရာမ်ားကို ထပ္မံျဖည့္စြက္ ေရးသား ပါသည္။ )

မိုးမခ မွတ္ခ်က္ - ၂၀၀၉ ဒီဇင္ဘာလထုတ္ ကလ်ာမဂၢဇင္းမွ ျပန္လည္ေကာက္ႏုတ္ေဖာ္ျပပါတယ္။ ဓာတ္ပုံမွာ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာက ေတြ႔ရတဲ့ ပုံျဖစ္ပါတယ္။

 

(မိုးမခ မွ ထပ္ဆင့္ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။)

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္

A QUESTION (Harmony Of Head And Heart By Moe Hein)

ဆရာမိုးဟိန္းရဲ ့ ဒီကဗ်ာစာအုပ္ကို ကၽြန္ေတာ့္လိုဘဲ 5$ ေပးမ၀ယ္နိဳင္ခဲ့လို ့ မဖတ္ျဖစ္ေသးတဲ့ မိတ္ေဆြေတြ ရွိေနေၾကာင္း သိလာရတာေရာ၊ ဒီကဗ်ာစာအုပ္ကို ဖတ္ခ်င္လို ့ လိုက္ရွာေနတာ အခုလို ပို ့စ္တင္ေပးမယ္ဆိုေတာ့ အေတာ္ဘဲျဖစ္သြားတယ္လို ့ေျပာလာၾကတဲ့သူေတြ ရွိေနတာေၾကာင့္ ငါပို ့စ္တင္ရက်ိဳးနပ္ေခ်ျပီလို ့ကိုယ့္ဖာသာကိုယ္ ေက်နပ္သေဘာက်ရင္းႏွင့္ Harmony ကဗ်ာမ်ားကို ေရွ ့ဆက္ေဖာ္ျပေပးသြားပါ့မယ္။

ဆရာက ကဗ်ာကို အပိုင္း (၆)ခုခြဲျပီး ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အပိုင္းေခါင္းစဥ္ေတြက
1. On Life
2. On Head And Heart
3. On Sentiments
4. On Death
5. On The Three Gems
6. Epilogue
ေတြျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီေခါင္းစဥ္ေတြထဲက ကဗ်ာေတြကို အလ်င္းသင့္သလို ကၽြန္ေတာ္ အကုန္ ေဖာ္ျပေပးသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေစာင့္ေမွ်ာ္ဖတ္ရႈၾကပါကုန္။

(ကဗ်ာခ်စ္ေသာ မိတ္ေဆြမ်ားရဲ ့ ကဗ်ာေတြအေပၚ ထင္ျမင္သံုးသပ္ေ၀ဖန္မႈမ်ားကိုလည္း ျပန္လည္ၾကားလိုပါသျဖင့္ ျဖစ္နိဳင္ရင္ Feedback ေလးေတြ ကၽြန္ေတာ့္ဆီကို ျပန္ျပီးေပးေစခ်င္ပါသည္။)

ေလးစားစြာျဖင့္
၀ိမုတၱိသုခ

* * * * * * * * **

Prologue

It was 10th April 1982.  On that very day, my mother was laid to rest.  At her grave and that of my father, I vowed I would take up the pen to uphold their fine tradition of writing.  Both were journalists and literary luminaries in their time.

A writer dies but not his deed.  It is the pen that stokes the fire and sets the literary flame.  A flame that pierces the dark and sheds the light of 'truth'.  With this conviction and a deep devotion to them, humbly, I attempted to bring out this work which is a mere mound between the two mountains.

- - - - - - - - - - - - - - -

A QUESTION

Somewhere
someone is born.

Somewhere
someone dies.

Who calls for a cradle or coffin
making and unmaking lives?

Somewhere
a smile appears.

Somewhere
a tear drops.

What changes the contour on a face
making the heart throb?

Somewhere
someone ascends.

Somewhere
Someone descends.

What charts the course of a destiny
making the head bend?
(From Poems On Life)

--------

Harmony Of Head And Heart By Moe Hein
ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္

Harmony Of Head And Heart

ကဗ်ာစာအုပ္ မိတ္ဆက္

၂၀၀၂ ခုႏွစ္ ပတ္၀န္းက်င္တုန္းကပါဘဲ။ ကၽြန္ေတာ္ေက်ာင္းျပီးခါစ အလုပ္အကိုင္ မယ္မယ္ရရ မရွိတဲ့ အခ်ိန္ေတြတုန္းကေပါ့။ တစ္ေန ့ ျမိဳ ့မအားကစားကြင္းက စာအုပ္ေစ်းေရာင္းပြဲေတာ္သြားေတာ့ အဲဒီမွာ ဆရာမိုးဟိန္း (သားဂ်ာနယ္ေက်ာ္) ရဲ  ့ ကဗ်ာစာအုပ္ေလးတစ္အုပ္ကို ေတြ ့တယ္။ ၀ယ္မလားစိတ္ကူးျပီးၾကည့္လိုက္ေတာ့ 5 USD ဆိုဘဲ။ အဲဒါႏွင့္ ဟိုလွန္ဒီလွန္ ဟိုဖတ္ဒီဖတ္လုပ္ျပီး ျပန္ခ်ထားခဲ့ လိုက္ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီခဏေလး ဟိုဖတ္ဒီဖတ္လုပ္လိုက္တာမွာ ဒီစာအုပ္ေလးေကာင္းမွန္းေတာ့ သိသြားတယ္။ ေတာ္ေတာ္လည္း လိုခ်င္သြားခဲ့ပါတယ္။

တစ္ေန ့ပန္းဆိုးတန္းလမ္းမေပၚ ဟိုေငးဒီေငးႏွင့္ လမ္းေလွ်ာက္သြားရင္း လမ္းေဘး စာအုပ္အေဟာင္းဆိုင္တစ္ဆိုင္မွာ ဆရာမိုးဟိန္းစာအုပ္ေလးကို အမွတ္မထင္ေတြ ့လိုက္ရပါတယ္။ ဒါနဲ ့ေသခ်ာေအာင္ စာအုပ္ကို အစအဆံုး လွန္ေလွာဖတ္ျပီး အရင္စာအုပ္ျပပြဲမွာတုန္းက ေတြ ့ခဲ့တာနွင့္တူ မတူစစ္ၾကည့္လိုက္ေတာ့ အားလံုးကြက္တိပါဘဲ။ ဒါနဲ ့ေစ်းႏႈန္းကို ၾကည့္လိုက္ေတာ့ ၾကိဳက္တာယူ ၅၀၀က်ပ္ဆိုတဲ့ အပံုထဲက ျဖစ္ေနတာႏွင့္ ကၽြန္ေတာ္လည္း မဆိုင္းမတြဘဲ ျမန္မာေငြ ၅၀၀က်ပ္တိတိကို ဆိုင္ရွင္ကိုေပးျပီး စာအုပ္ေလးကို မ, လာခဲ့ပါေတာ့တယ္။ စာအုပ္က အေဟာင္းဆိုေတာ့ နည္းနည္းေလး အေရာင္မေတာက္၊ စကၠဴေတြ တစ္ရြက္စ ႏွစ္ရြက္စ ျပဲေနတာကလြဲလို ့ အတြင္းစာသားေတြကေတာ့ အားလံုးအပ်က္အစီးမရွိ အေကာင္းပကတိပါဘဲ။

ပါ၀င္တဲ့ ကဗ်ာအားလံုးဟာ အဂၤလိပ္လိုေရးဖြဲ ့ထားတဲ့ ကဗ်ာေတြခ်ည္းျဖစ္ျပီး အနက္အဓိပၸါယ္၊ စကားလံုးအသံုးအႏႈန္း ႏွင့္ ကာရံ အယူအဆေတြဟာ ဖတ္ရတဲ့သူရဲ ့စိတ္ကို ကဗ်ာအစမွ အဆံုးတိုင္ေအာင္ ဖမ္းစားနိဳင္တယ္လို ့ထင္ပါတယ္။ တစ္ပုဒ္ဖတ္ျပီးသြားတိုင္း ေတြးစရာေတြ တသီတတန္းၾကီး ျဖစ္ေစပါတယ္။

ဒီစာအုပ္ကို အြန္လိုင္းမွာရွာၾကည့္ေတာ့မေတြ ့တာႏွင့္ အခု ျမန္မာျပည္ကေန တကူးတကျပန္မွာျပီး ကိုယ္ႏွင့္ အၾကိဳက္တူမယ့္သူေတြအတြက္ ရည္ရြယ္ျပီး ပို ့စ္အေနႏွင့္ တင္ေပးသြားမယ္စိတ္ကူးပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို ့ ဒီဘက္ေခတ္ စာေပပညာရွင္ အနဳပညာရွင္ တစ္ေယာက္ရဲ ့ ျမန္မာဆန္ျပီး ဓမၼအေတြးပံုရိပ္ေတြ လႊမ္းျခံဳေနတဲ့ အဂၤလိပ္ကဗ်ာလက္ရာမ်ားကို ျမည္းစမ္းၾကည့္ၾကပါအံုးေနာ္။

ေလးစားစြာျဖင့္
၀ိမုတၱိသုခ

* * * * * * * * * *

 

DEDICATION

Tears

stream down my face

as two images, blurred, appear.

At the time

When their little bud has bloomed

and found a place on the stand,

away they are in that silent land.

But the kindly winds

will carry its scent

for the heads to see and hearts to feel

this soothing flower.

Roll back tears, roll back!

For now, I feel, a smile dawns,

faint but firm.

And

where the petals fall

on the final day,

"Tree" will grow, yes, shall grow

but weeping and smiling

as before.

-----------

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္

ဘဲေက်ာင္းၾကမလား...။

ျပီးခဲ့တဲ့တစ္ပတ္က ကၽြန္ေတာ့္သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ ဒီမွာ ေနေရး ထိုင္ေရး အလုပ္ကိစၥေလးေတြ အဆင္မေျပတာေလးေတြရွိေနေတာ့ ကၽြန္ေတာ္လည္း သူ ့ကို စိတ္ေျဖသိမ့္စကားေလးေတြေျပာမယ္ စိတ္ကူးရင္း သြားေတြ ့ျဖစ္ပါတယ္။

သူႏွင့္ေတြ ့ေတာ့ အက်ိဳးအေၾကာင္းေမးရင္း စိတ္ဓါတ္မက်ဖို ့ ႏွစ္သိမ့္စကားေျပာဖို ့ျပင္ေတာ့ သူက “ကၽြန္ေတာ္ ဘဲမေက်ာင္းပါဘူးဗ်။ စိတ္ခ်ပါ” လို ့ကၽြန္ေတာ့္ကို ျပန္ေျပာပါတယ္။ ဒါႏွင့္ သူ ့ကို “ဘာေျပာတာလဲ” လို ့ေမးေတာ့ သူက ဘဲေက်ာင္းသမား တရားေတာ္ ထဲက အေၾကာင္းေလးကို ကၽြန္ေတာ့္ကို ေျပာျပပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း သူ ့စကားနားေထာင္ရင္း သူေျပာျပတဲ့ ဘဲေက်ာင္းသမား ပံုျပင္ကို မွတ္သားျပီး ျပန္လာခဲ့ရပါေတာ့တယ္။ ကဲ... ဓမၼမိတ္ေဆြတို ့လည္း ကၽြန္ေတာ့္သူငယ္ခ်င္းေျပာျပတဲ့ ဘဲေက်ာင္းသမားတရားေတာ္ကို ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္အတူ နာၾကည့္ၾကပါစို ့ေနာ္။

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္

သဲသဲကြဲကြဲ နဲ ့ မသဲမကြဲ

လြန္ခဲ့တဲ့ (၅) ႏွစ္ေလာက္ကထင္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ဂ်ာနယ္တစ္ေစာင္ေတြ ့တာႏွင့္ ေကာက္ဖတ္ရင္း ဆရာေတာ္တစ္ပါးရဲ ့ ေဆာင္းပါးေလးတစ္ပုဒ္ကို အမွတ္မထင္ ဖတ္လိုက္မိတယ္။ ဖတ္ျပီးတဲ့အခ်ိန္မွာေတာ့ ေဆာင္းပါး ေခါင္းစဥ္ေလးကို စိတ္ထဲစြဲသြားျပီး ေဆာင္းပါးထဲပါ၀င္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကိုလည္း မွတ္မွတ္ရရျဖစ္ေနခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စာေရးတဲ့ ကိုယ္ေတာ္ ဘယ္သူဆိုတာရယ္ ဘယ္ဂ်ာနယ္ဆိုတာရယ္ကိုုေတာ့ အမွတ္မရေတာ့ဘူးျဖစ္သြားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေဆာင္းပါးထဲက အေၾကာင္းကို ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္ရင္းႏွီးတဲ့ သူငယ္ခ်င္းမိတ္ေဆြေတြေတြ ့လို ့အေၾကာင္းတိုက္ဆိုင္တဲ့အခါတိုင္းလည္း ေျပာျပျဖစ္ပါတယ္။ ေျပာျပလိုက္တိုင္းမွာလည္း လူတိုင္းက ေခါင္းစဥ္ေလးႏွင့္ ေျပာတဲ့အေၾကာင္းအရာႏွင့္ကို တြဲျပီး ရြတ္ရင္း သေဘာက် ႏွစ္ျခိဳက္ မွတ္သားသြားတတ္ၾကပါတယ္။ (တကယ္ သေဘာေပါက္သြား၊ မသြားေတာ့ မသိဘူးေပါ့ခင္ဗ်ာ။) ျပီးခဲ့တဲ့ လပိုင္းေတြမွာ ဒီေခါင္းစဥ္ႏွင့္ ပို ့စ္တစ္ပုဒ္ေတာ့ ေရးၾကည့္အံုးမယ္လို ့စိတ္ကူးေနတုန္း အမွတ္မထင္ ဘုန္းဘုန္း ဦးသိရိႏၵ ရဲ ့ ေမတၱာဥယ်ာဥ္ ဆိုဒ္မွာ တင္ထားတာေတြ ့လိုက္ရေတာ့ ေတာ္ေတာ္ကို ေပ်ာ္သြားပါတယ္။ ကိုယ့္ဟာကို ေဆာင္းပါးအေၾကာင္းအရာကို ျပန္ေရးေနတာထက္စာရင္ မူရင္းအတိုင္း ေဖာ္ျပလိုက္တာက ပိုေကာင္းတယ္ ဆိုေတာ့ အခု မူရင္းကို ျပန္လည္ ကူးယူေဖာ္ျပ မွ်ေဝးေပးလိုက္ပါတယ္။ အားလံုး ေခါင္းစဥ္ေလးကို သတိတရ ျဖစ္ႏိုင္ၾကပါေစ။

**********************************

သဲသဲကြဲကြဲ နဲ ့ မသဲမကြဲ

" ထိမ္းျမားလက္ထပ္တယ္" ဆုိတာ လူလားေျမာက္ျပီ လုိ႔ ေၾကြးေၾကာ္ျပီး၊ ေလာကဓံကုိ စိန္ေခၚလုိက္တာ ျဖစ္လုိ႔ တစ္ေယာက္မ်က္ႏွာ တစ္ေယာက္ၾကည့္ေနဖုိ႔ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။"

ဒီႏွစ္ ၁၃၆၄-ခုနွစ္ဆန္း(၁)ရက္ေန႔က တပည့္ဇနီးေမာင္ႏွံတုိ႔က ႏွစ္ဦးမွာ မဂၤလာဦးဆြမ္းကပ္ပြဲ ကုသိုလ္ျပဳၾကလုိ႔ ၾသ၀ါဒ ေပးပါဆုိတာနဲ႔ ေျပာေပးလုိက္ရတယ္။ ပရိတ္သတ္ကလည္း သတုိးသားရဲ့ သူငယ္ခ်င္းတစ္စုပဲျဖစ္လုိ႔ တပည့္ရင္းခ်ာမ်ားခ်ည္း ျဖစ္တဲ့အတြက္ ရင္းရင္းနွီးႏွီး ရယ္ရယ္ေမာေမာပဲ ေျပာခဲ့ျဖစ္တာပါ။ မေထရ္ျမတ္တုိ႔ စကား၀ုိင္း ၾကားထဲမွာ မေထရ္လတ္ စကားတစ္ခုကုိ ထည့္လုိက္ရတာကေတာ့ ဖတ္ရႈသူအတြက္ အက်ိဳးမဲ့ မျဖစ္တန္ေကာင္းဘူး ထင္လုိ႔ပါ။ မူရင္းအတုိင္းပဲ မွတ္တမ္းျပဳ လုိက္ပါတယ္။

ထိမ္းျမား လက္ထပ္ျပီးၾကတဲ့ ဇနီးေမာင္နွံကုိ ၾသ၀ါဒေပး ရမယ္ ဆုိေတာ့ ဖတ္ျပီး အမွတ္ တရ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ဘာသာျပန္ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ထဲက စကားကုိ သတိရမိတယ္၊ တိတိက်က် ေတာ့ မဟုတ္ဘူး၊ ဆုိလုိရင္းကေတာ့ " သင္ဟာ အသိပညာ မ်ားလည္း ျပည့္စုံေကာင္း ျပည့္စုံ ေနမယ္။ ရားထူးဂုဏ္သိန္ စည္းစိမ္ဥစၥာေတြလည္း ျပည့္စုံေကာင္း ျပည့္စုံေနမယ္။ အရြယ္ႀကီးလုိ႔ ဆံပင္မ်ားလည္း ျဖဴေကာင္းျဖဴေနမယ္။ သုိ႔ေသာ္ ထိမ္းျမား လက္ထပ္ျခင္း မျပဳရေသးသမွ် လူ လားမေျမာက္ေသး" တဲ့။

သူ ့စာအလုိအရဆုိရင္ အခုေျပာမယ့္ စကားဟာ လူလား မေျမာက္ေသးသူက လူလား ေျမာက္သူတုိ႔ကုိ ဆုံးမတဲ့ ၾသ၀ါဒ စကားလုိ႔ေတာင္ ဆုိရေတာ့မလုိဘဲ။

မဂၤလာေဆာင္တယ္ ဆုိတဲ့အေၾကာင္း မေျပာခင္ ပတ္၀န္းက်င္မွာ သတိထားမိခဲ့တဲ့ ဇနီးေမာင္နွံနွစ္မ်ိဳး အေၾကာင္းကုိ အရင္းေျပာခ်င္တယ္။ (၁) သဲသဲကြဲကြဲ ဇနီးေမာင္နွံ နဲ့ (၂) မသဲမကြဲ ဇနီးေမာင္နွံ တုိ႔ အေၾကာင္းပါပဲ။ သဲသဲကြဲကြဲ ဇနီးေမာင္းႏွံဆုိတာ "မ်က္စိေအာက္က ေပ်ာက္မွာပင္ အလြန္စုိးတယ္"ဆုိတဲ့ စိတ္ကူးယဥ္ စကားကုိ ဘ၀လမ္းညြန္ထင္ျပီး အျဖစ္သဲ လုိက္နာၾကတဲ့ ဇနီးေမာင္နွံ မ်ိဳးကုိေျပာတာ။ အလုပ္သြားတာ၊ ေစ်းသြားတာမ်ိဳးကုိေတာင္ စိတ္ မခ်နိဳင္ၾကတာတုိ႔၊ သူငယ္ခ်င္း အေပါင္းအသင္းေဟာင္းေတြ႔လုိ႔ တရင္းတနီးႏႈတ္ဆက္တာ ကုိေတာင္ မနာလုိ မရႈစိမ့္နိဳင္ၾကတာတုိ႔၊ မေက်မနပ္ ပူၾက ဆူၾကတာတုိ႔ လုပ္ေနၾကတဲ့ ျငဴျငဴ စူစူ အူတူတူဆုိတဲ့ စုံတြဲမ်ိဳးေပါ့။

" စိတ္မခ်နိဳင္ဘူး"ဆုိတာ ဓမၼဓိ႒ာန္က်က် ေကာက္ခ်က္ခ် ၾကည့္ရင္ အခ်င္းခ်င္း ယုံၾကည္မႈ မရွိတဲ့ သေဘာပါပဲ။ ေနာက္ဆက္တြဲ အေနနဲ့ ဣႆာ မစၧရိယ ေဒါသစတဲ့ ကိေလသာ စိတ္ရုိင္း စိတ္ပူေတြ တသီႀကီး ျဖစ္တတ္တာမုိ႔ ဒီလုိ စုံတြဲမ်ိဳးဟာ ေမတၱာ ျဗဟၼစုိရ္ တရား ကင္းမဲ့တဲ့ ကိေလသာစိတ္ သက္သက္နဲ႔ စုံတြဲ မ်ိဳးလုိ႔ပဲ ဆုိရမွာပါ။

ကိေလသာဆုိတဲ့ သေဘာက ပထမေတာ့ လုိလားေတာင့္တ ေမွ်ာ္လင့္တယ္၊ ေမွ်ာ္လင့္ သလုိ ျဖစ္မလာေတာ့ ေဒါသေတြ ေသာကေတြ မနာလုိ ၀န္တုိဆုိတဲ့ ဣႆာ မစၧရိယေတြ ျဖစိ လာတာ ဓမၼတာပဲ။

ၾကာေတာ့ တျဖည္းျဖည္း စိတ္၀မ္းေတြ ကြဲလြဲလာ ၾကရင္း ေနာက္ဆုံး ဇနီးေမာင္နွံ ကြဲၾကတဲ့အထိ ေရာက္ကုန္ၾကေရာ။ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ တစ္ခုတည္းနဲ႔ လက္တြဲၾကသူ မွန္သမွ် ဒီလုိပဲ။ အစမွာေတာ့ သည္းၾကတယ္။ ေနာက္ေတာ့ ကြဲၾကတာပဲ။ ျမတ္စြာဘုရား ေဟာၾကား တာက "ေမတၱာသိေနဟ" ေမတၱာဆုိတာ ခုိင္ျမဲေအာင္ တြဲကပ္ေပးတဲ့ အေစးဓာတ္တဲ့။ ဒီ အေစးဓာတ္မပါရင္ ၾကာၾကာမတြဲနိဳင္ဘူး။ ကြဲတတ္ၾကတာပဲ။ ခုကာလစကားနဲ့ဆုိရင္ ဒီလုိ စုံတြဲ မ်ိဳးကုိ ေရႊရည္စိမ္စုံတြဲ၊ ေဆးဆုိးပန္းရုိက္စုံတြဲ၊ ဒါမွမဟုတ္ "အင္တြဲ" ေတြလုိ႔မ်ား ေျပာရမလား ဘဲ။ ဘယ္သူ ့ကုိလုိ႔ ပုဂၢလဓိ႒ာန္ ေျပာတာ မဟုတ္ဘူးေနာ္၊ ပတ္၀န္းက်င္မွာ ျမင္ရ ၾကားရ ေတြ ့ရ တတ္တဲ့ ေလာက ဓိ႒ာန္သေဘာ ဓမၼဓိ႒ာန္သေဘာကုိ ေျပာရတာ။

ထိမ္းျမားတယ္ဆုိတာ လူလားေျမာက္ပါျပိလုိ႔ ေၾကြးေၾကာ္ျပီး ေလာကဓံကုိ စိန္ေခၚ လုိ္က္တာျဖစ္လုိ႔ တစ္ေယာက္မ်က္နွာ တစ္ေယာက္ၾကည့္ေနဖုိ႔ အခ်ိန္မဟုတ္ေတာ့ဘူးေနာ္။

ဘ၀တစ္သက္တာကုိ ရည္မွန္းျပီး နွစ္ကုိယ့္တစ္စိိတ္နဲ႔ အတူလက္တြဲရင္း ေလာကဓံ တုိက္ပြဲ ကို ရင္ဆုိင္ဖုိ႔ ေျခလွမ္းစၾကတာ။ ၀မ္းသမုဒၵရာ မခန္းေျခာက္ရေအာင္ အူသိမ္ အူမဆုိတဲ့ ျမစ္ ေခ်ာင္းေတြ မွန္မွန္စီးဆင္းနိဳင္ေရးအတြက္ ရုန္းကန္လႈပ္ရွား ျခင္းဆုိတဲ့ မုိးေလ၀သ မွန္ကန္ဖုိ႔ အဓိကထားရမယ့္ အခ်ိန္ေရာက္ျပီ။

ဒီလုိ ခံယူခ်က္မ်ိဳး ရွိၾကတဲ့ ဇနီးေမာင္ႏွံ ဆုိတာ မူလကတည္းက ဘ၀တစ္သက္တာ အတြက္ တူညီတဲ့ ခံယူခ်က္၊ တူညီတဲ့ ယုံၾကည္ခ်က္ေတြနဲ႔ လက္တြဲခဲ့ၾကတာ ျဖစ္လုိ႔ အျဖစ္ မသည္းၾကေတာ့ဘူး။ နာလည္နိုင္စြမ္း၊ ခြင့္လြတ္နိဳင္စြမ္း ရွိၾကတယ္။ ဘ၀ တစ္သက္တာအထိ အျပန္အလွန္ အက်ိဳးလုိလားတဲ့ ေမတၱာအေစးဓာတ္နဲ႔ တြယ္ကပ္ထားတာ ျဖစ္လုိ႔၊ စိတ္မခ်တာတုိ႔၊ မနာလုိ ၀န္တုိတာ တုိ႔ဆုိတဲ့ ကိေလသာ အပူဓာတ္လည္း မျပင္းထန္ ၾကေတာ့ဘူး။

တစ္ခ်ိဳ႔ ငယ္ေပါင္း အေၾကာင္းသိ ဇနီးေမာင္နွံေတြ ဆုိရင္ ေျပာသံ ဆုိသံမွာ နင္- ငါ- ေဟ့- ဟဲ့ ဆုိတဲ့ အသံေတြ လႊမ္းေနတတ္ၾကလုိ႔ နေဘးက ၾကားရတဲ့သူေတြက ဟုတ္မွ ဟုတ္ပါ့မလား လုိ ့ေတာင္ ထင္ရတယ္။ ဟန္ေဆာင္တာ အျဖစ္သည္းတာေတြ မပါေတာ့ ေျပာသံ ဆုိသံ ကလည္း မျပစ္ခ်ြဲေတာ့ဘူးေပါ့။ သူတုိ႔ အျဖစ္သည္းတာကုိၾကည့္ုျပီး အခ်စ္ နည္းတယ္လုိ႔ မထင္လုိက္ေလနဲ႔၊ ယုံၾကည္ စိတ္ခ်လုိ႔ အနည္ထုိင္ျပီး အခ်စ္ျမဲသြားၾကတာ။ အနည္ထုိင္တယ္ဆိုလုိ႔ အသားေသျပီး ေအးစက္မာခဲ သြားတယ္လုိလည္း မထင္ေလနဲ ့ ၊ မဟုတ္ဘူး။ ရွင္သန္ေနတဲ့ သစ္ပင္ဟာ အႏွစ္လုိပဲ။ မာေပမယ့္ မခဲဘူး။ အျမဲႀကီးထြားေနတာ။ ပင္စည္နဲ ့ လုိက္ဖက္ေအာင္ အႏွစ္က ႀကီးထြားလုိက္ေနၾကတာ။ ဒါေၾကာင့္လည္း သားသမီး ေတြကေန ေျမးေတြ ျမစ္ေတြအထိ အသုိက္အအုံ ႀကီးလာေလ သူတုိ႔ ေမတၱာဓာတ္က ႀကီးမား က်ယ္ျပန္႔ေလ ျဖစ္ေနၾကတာေပါ့။

ဒီေန႔ ဇနီးေမာင္ႏွံစုံတြဲေကာ ဘယ္အမ်ိဳးအစားထဲ ပါခ်င္ၾကသလဲ။ ကုိယ္ေရာက္ခ်င္တဲ့ ပန္းတုိင္ကုိ ေရြးခ်ယ္ သတ္မွတ္ျပီး ေရာက္နိဳင္တဲ့ လမ္းမွန္အတုိင္း စည္းကမ္းက်က် ေလွ်ာက္ လွမ္းၾက။ ဘ၀ေနာင္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ဘယ္ေဗဒင္ကိုမွ မေမးနဲ႔၊ ကုိယ္ေလွ်ာက္တဲ့ လမ္းေပၚ က မွတ္တုိင္မ်ားက ကုိယ့္ဘ၀မွတ္တုိင္ပဲ၊ လမ္းဆုံးမွာရွိတဲ့ ပန္းတုိင္ဟာလည္း ကုိယ္ဆုိက္ ေရာက္ရမယ့္ ပန္းတုိင္ပဲ။ ေလွ်ာက္တဲ့လမ္းကတစ္မ်ိဳး၊ ေရာက္တဲ့ ပန္းတုိင္က တစ္မ်ိုးဆုိတာ မရွိဘူး။ ဒါဟာ ေဖာက္ျပန္ ေျပာင္းလဲျခင္း မရွိတဲ့ ကမၼနိယာမ သေဘာပါပဲ။

ဓမၼေဘရီ အရွင္၀ီရိယ(ေတာင္စြန္း)

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္