Mahasatipatthana Sutta (7)

IV. Dhammanupassana (Contemplation on Dhammas)

v. Sacca Pabba (Section on Noble Truths)

b. Samudayasacca Pabba (Section on the Noble Truth of the Cause of Dukkha)

And what, bhikkhus, is the Noble Truth of the cause of dukkha? It is that craving which gives rise to fresh rebirth; and which together with delight and clinging, (accepts, enjoys, and) finds great delight in this or that (existence or sense pleasure that happens to arise). Namely, craving for sense pleasures (kamatanha), craving for (better) existences (bhavatanha), and craving for non-existence (vibhavatanha).note97

When this craving arises, bhikkhus, where does it arise? When it establishes itself,note98 where does it establish itself? When this craving arises and establishes itself, it does so in the delightful and pleasurable characteristics of the world.note99

What are the delightful and pleasurable characteristics of the world? In the world, the eye has the characteristic of being delightful and pleasurable. When this craving arises, it arises there (i.e. in the eye); when it establishes itself, it establishes itself there. In the world, the ear…. In the world, the nose…. In the world, the tongue…. In the world, the body…. In the world, the mind has the characteristic of being delightful and pleasurable. When this craving arises it arises there; when it establishes itself, it establishes itself there.

In the world, visible objects…. In the world, sounds…. In the world, odours…. In the world, tastes…. In the world, tactile objects…. In the world, dhammas have the characteristic of being delightful and pleasurable. When this craving arises it arises there; when it establishes itself, it establishes itself there.

In the world, eye-consciousness…. In the world, ear-consciousness…. In the world, nose-consciousness…. In the world, tongue-consciousness…. In the world, body-consciousness…. In the world, mind-consciousness has the characteristic of being delightful and pleasurable. When this craving arises it arises there; when it establishes itself, it establishes itself there.

In the world, eye-contact…. In the world, ear-contact…. In the world, nose-contact…. In the world, tongue-contact…. In the world, body-contact…. In the world, mind-contact has the characteristic of being delightful and pleasurable. When this craving arises it arises there; when it establishes itself, it establishes itself there.note100

In the world, the feeling born of eye-contact…. In the world, the feeling born of ear-contact…. In the world, the feeling born of nose-contact…. In the world, the feeling born of tongue-contact…. In the world, the feeling born of body-contact…. In the world, the feeling born of mind-contact has the characteristic of being delightful and pleasurable. When this craving arises it arises there; when it establishes itself, it establishes itself there.

In the world, the perception of visible objects…. In the world, the perception of sounds…. In the world, the perception of odours…. In the world, the perception of tastes…. In the world, the perception of tactile objects…. In the world, the perception of dhammas has the characteristic of being delightful and pleasurable. Then this craving arises it arises there, when it establishes itself, it establishes itself there.

In the world, the volition towards visible objects…. In the world, the volition towards sounds…. In the world, the volition towards odours…. In the world, the volition towards tastes…. In the world, the volition towards tactile objects…. In the world, the volition towards dhammas has the characteristic of being delightful and pleasurable. When this craving arises it arises there; when it establishes itself, it establishes itself there.note101

In the world, the craving for visible objects…. In the world, the craving for sounds…. In the world, the craving for odours…. In the world, the craving for tastes…. In the world, the craving for tactile objects….

In the world, the craving for dhammas has the characteristic of being delightful and pleasurable. When this craving arises it arises there; when it establishes itself, it establishes itself there.
In the world, the initial thinking about visible objects…. In the world, the initial thinking about sounds…. In the world, the initial thinking about odours…. In the world, the initial thinking about tastes…. In the world, the initial thinking about tactile objects…. In the world, the initial thinking about dhammas has the characteristic of being delightful and pleasurable. When this craving arises it arises there; when it establishes itself, it establishes itself there.note102

In the world, the continued thinking about visible objects…. In the world, the continued thinking about sounds…. In the world, the continued thinking about odours…. In the world, the continued thinking about tastes…. In the world, the continued thinking about tactile objects…. In the world, the continued thinking about dhammas has the characteristic of being delightful and pleasurable. When this craving arises it arises there; when it establishes itself, it establishes itself there.

This, bhikkhus, is called the Noble Truth of the cause of dukkha.

= = = = = = = = = = == = = = = = =

Notes

97. The craving for pleasurable sights, sounds, smells, tastes and tactile objects is kamatanha. The craving to be born in any sensual; rupa or arupa worlds, and the attachment to rupa or arupa jhanas, and the craving associated with the belief in an eternal and indestructible Self or Soul are all included in the term bhavatanha. The craving that associated with the wrong view that at death one is annihilated and hence that there is no rebirth or results of good or bad actions is vibhavatanha.

98. The word establishes (nivisati) has two aspects. Firstly, the craving arises at that place and secondly because of happening again and again it establishes itself there so that it arises habitually whenever the same object is met or thought about.

99. The world (loka) refers to the five aggregates of clinging.

100. Contact (phassa) refers not to the contact of an object with the body but to the contact of an object with the mind. Thus, when an object, a sense base and consciousness appear together it is called contact.

101. Volition (cetana) is the mental concomitant that causes actions of body, speech, and mind.

102. Initial thinking (vitakka) searches for, introduces, and moves towards a new sensual object. Continued thinking (vicara) stays with the same object and repeatedly thinks about, ponders, and examines that object in greater detail. They have different meanings when they are associated with the jhanas, which are all free from craving.

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္

Mahasatipatthana Sutta (6)

IV. Dhammanupassana (Contemplation on Dhammas)

v. Sacca Pabba (Section on Noble Truths)

And again, bhikkhus, a bhikkhu dwells perceiving again and again the Four Noble Truths as just the Four Noble Truths (not mine, not I, not self, but just as phenomena). And how, bhikkhus, does a bhikkhu dwell perceiving again and again the Four Noble Truths as just the Four Noble Truths? Here, (in this teaching), bhikkhus, a bhikkhu knows as it really is, "This is dukkha"; he knows as it really is, "This is the cause of dukkha"; he knows as it really is, "This is the cessation of dukkha"; he knows as it really is, "This is the path leading to the cessation of dukkha.''

a. Dukkhasacca Pabba (Section on the Noble Truth of Dukkha)

And what, bhikkhus, is the Noble Truth of dukkha? Birth note93 is dukkha, ageing is also dukkha, death is also dukkha; sorrow, lamentation, physical pain, mental pain and anguish are also dukkha; to have to associate with those (persons or things) one dislikes is also dukkha; to be separated from those one loves or likes is also dukkha; wishing for what one cannot get is also dukkha; in short, the five aggregates of clinging are dukkha.note94

And what, bhikkhus, is birth (jati)? The birth, the being born, the origination, the conception, the springing into existence, the manifestation of the aggregates, and the acquisition of the sense-bases of beings in this or that class of beings - this, bhikkhus, is called birth.

And what, bhikkhus, is ageing (jara)? It is the ageing, the getting frail, the loss of teeth, the greying of hair, the wrinkling of skin; the failing of the vital force, the wearing out of the sense faculties of beings in this or that class of beings - this, bhikkhus, is called ageing.

And what, bhikkhus, is death (marana)? The departing and vanishing, the destruction, the disappearance, the death, the completion of the life span, the dissolution of the aggregates (khandha), the discarding of the body, and the destruction of the physical life-force of beings in this or that class of beings - this, bhikkhus, is called death.

And what, bhikkhus, is sorrow (soka)?note95 The sorrow, the act of sorrowing, the sorrowful state of mind, the inward sorrow and the inward overpowering sorrow that arise because of this or that loss (of relatives, or possessions) or this or that painful state that one experiences - this, bhikkhus, is called sorrow.

And what, bhikkhus is lamentation (parideva)? The crying and lamenting, the act of crying and lamenting, and the state of crying and lamentation that arises because of this or that loss (of relatives, or possessions) or this or that painful state that one experiences - this bhikkhus, is called lamentation.

And what, bhikkhus, is physical pain (dukkha)? The bodily pain and bodily unpleasantness, the painful and unpleasant feeling produced by bodily contact - this, bhikkhus, is called physical pain.

And what, bhikkhus, is mental pain (domanassa)? The pain in the mind and the unpleasantness in the mind, the painful and unpleasant feeling produced by mental contact - this, bhikkhus, is called mental pain.

And what, bhikkhus, is anguish (upayasa)? The distress and anguish and the state of distress and anguish that arises because of this or that loss (of relatives, or possessions) or this or that painful state that one experiences - this, bhikkhus, is called anguish.

And what, bhikkhus, is the dukkha of having to associate with those (persons or things) one dislikes (appiyehi sampayogo dukkho)?

Having to meet, remain with, be in close contact, or intermingle, with sights, sounds, odours, tastes, tactile objects, and dhammas in this world which are undesirable, unpleasant or unenjoyable, or with those who desire one's disadvantage, loss, discomfort, or association with danger - this, bhikkhus, is called the dukkha of having to associate with those (persons or things) one dislikes.

And, bhikkhus, what is the dukkha of being separated from those one loves or likes (piyehi vippayogo dukkho)? Not being able to meet, remain with, be in close contact, or intermingle, with sights, sounds, odours, tastes, tactile objects, and dhammas in this world which are desirable, pleasant or enjoyable, or with mother or father or brothers or sisters or friends or companions or maternal and paternal relatives who desire one's advantage, benefit, comfort or freedom from danger - this, bhikkhus, is called the dukkha of being separated from those one loves or likes.

And what, bhikkhus, is the dukkha of wishing for what one cannot get? Bhikkhus, in beings subject to birth and rebirth the wish arises: "Oh that we were not subject to birth and rebirth! Oh that birth and rebirth would not happen to us!" But this cannot happen by merely wishing. This is the dukkha of wishing for what one cannot get. Bhikkhus, in beings subject to ageing the wish arises: "Oh that we were not subject to ageing! Oh that ageing would not happen to us! " But this cannot happen merely by wishing. This also is the dukkha of wishing for what one cannot get. Bhikkhus, in beings subject to illness the wish arises: "Oh that we were not subject to illness! Oh that illness would not happen to us!" But this cannot happen merely by wishing. This also is the dukkha of wishing for what one cannot get. Bhikkhus, in beings subject to death the wish arises: "Oh that we were not subject to death! Oh that death would not happen to us!", But this cannot happen merely by wishing. This also is the dukkha of wishing for what one cannot get. Bhikkhus, in beings subject to sorrow, lamentation, physical pain, mental pain and anguish the wish arises: "Oh that we were not subject to sorrow, lamentation, physical pain, mental pain and anguish! Oh that sorrow, lamentation, physical pain, mental pain, and anguish would not happen to us!" But this cannot happen merely by wishing. This also is the dukkha of wishing for what one cannot get.note96

And what, bhikkhus, is (meant by) "In short, the five aggregates of clinging are dukkha"? They are the aggregate of corporeality, the aggregate of feeling, the aggregate of perception, the aggregate of mental formations, and the aggregate of consciousness. These, bhikkhus, are what is meant by "In short, the five aggregates of clinging are dukkha.''

Bhikkhus, this is called the Noble Truth of dukkha.

= = = = = = = = = = = = =

Notes

93. Birth (jati) refers to both birth and repeated rebirth.

94. Here dukkha does not just refer to painful feelings but has a wide range of meaning. Birth, ageing and death are dukkha because they are painful. Pleasant feelings are dukkha because they are subject to change. The rest of the five aggregates of clinging are dukkha because they are oppressed by ceaseless arising and dissolution.

95. Sorrow, lamentation and anguish are different intensities of mental pain that arise due to loss or painful states such as loss of a good reputation, the passing away of relatives or the loss of possessions through fire, flood, or theft. Sorrow is the weakest and is felt internally with little outward expression. Lamentation is more intense and results in outbursts of wailing and crying. Anguish is the most intense and although one cries and wails there is still deep inexpressible pain that makes one look exhausted and hopeless.

96. These things cannot be gained by wishing or prayer. They can only be gained by attaining the Noble Paths.

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္

Mahasatipatthana Sutta (5)

IV. Dhammanupassana (Contemplation on Dhammas)

i. Nivarana Pabba (Section on Hindrances)

And how, bhikkhus, does a bhikkhu dwell perceiving again and again dhammas as just dhammas (not mine, not I, not self, but just as phenomena)? Here (in this teaching), bhikkhus, a bhikkhu dwells perceiving again and again the five hindrances (nivarana dhamma) as just the five hindrances note71 (not mine, not I, not self, but just as phenomena).

And how, bhikkhus, does a bhikkhu dwell perceiving again and again the five hindrances as just the five hindrances? Here (in this teaching), bhikkhus, while sense-desire (kamachanda) is present in him, a bhikkhu knows, "There is sense-desire present in me"; or while sense-desire is not present in him, he knows, "There is no sense-desire present in me". He also knows how the sense-desire which has not yet arisen comes to arise; he knows how the sense-desire that has arisen comes to be discarded; and he knows how the discarded sense-desire will not arise in the future.note72

While ill-will (byapada) is present in him he knows, "There is ill-will present in me"; or while ill-will is not present in him, he knows, "There is no ill-will present in me." He also knows how the ill-will which has not yet arisen comes to arise; he knows how the ill-will which has arisen comes to be discarded; and he knows how the discarded ill-will will not arise in the future.note73

While sloth and torpor are present in him, he knows, "There are sloth and torpor present in me"; or while sloth and torpor are not present in him, he knows "There is no sloth and torpor present in me." He also knows how the sloth and torpor which has not yet arisen comes to arise; he knows how the sloth and torpor that has arisen comes to be discarded; and he knows how the discarded sloth and torpor will not arise in the future.note74

While distraction and worry (uddhacca-kukkucca) are present in him, he knows, "There are distraction and worry present in me"; or while distraction and worry are not present in him, he knows, "There are no distraction and worry present in me." He knows how the distraction and worry which has not yet arisen comes to arise, he knows how the distraction and worry that has arisen comes to be discarded; and he knows how the discarded distraction and worry will not arise in the future.note75

While doubt or wavering of the mind (vicikiccha) is present in him, he knows, "There is doubt or wavering of the mind present in me"; or while doubt or wavering of the mind is not present in him, he knows, "There is no doubt or wavering of mind present in me." He also knows how the doubt or wavering of mind which has not yet arisen comes to arise; he knows how the doubt or wavering of mind that has arisen comes to be discarded; and he knows how the discarded doubt or wavering of mind will not arise in the future.note76

Thus he dwells perceiving again and again dhammas as just dhammas (not mine, not I, not self, but just as phenomena) in himself; or he dwells perceiving again and again dhammas as just dhammas in others; or he dwells perceiving again and again dhammas as just dhammas in both himself and in others. He dwells perceiving again and again the cause and the actual appearing of dhammas; or he dwells perceiving again and again the cause and the actual dissolution of dhammas; or he dwells perceiving again and again both the actual appearing and dissolution of dhammas with their causes.note77

To summarize, he is firmly mindful of the fact that only dhammas exist (not a soul, a self or I). That mindfulness is just for gaining insight (vipassana) and mindfulness progressively. Being detached from craving and wrong views he dwells without clinging to anything in the world. Thus, bhikkhus, in this way a bhikkhu dwells perceiving again and again the five hindrances as just the five hindrances.

ii. Khanda Pabba (Section on Aggregates)

And again, bhikkhus, a bhikkhu dwells perceiving again and again the five aggregates of clinging (upadanakkhandha)note78 as just the five aggregates of clinging (not mine, not I, not self but just as phenomena).

And how, bhikkhus, does a bhikkhu dwell perceiving again and again the five aggregates of clinging as just the five aggregates of clinging?

Here (in this teaching), bhikkhus, a bhikkhu perceives thus: "This is the corporeal body (rupa); this is the cause and the actual appearing of the corporeal body; this is the cause and the actual dissolution of the corporeal body. This is feeling (vedana) this is the cause and the actual appearing of feeling; this is the cause and the actual dissolution of feeling. This is perception (sanna); this is the cause and the actual appearing of perception; this is the cause and the actual dissolution of perception. These are mental formations (sankhara); this is the cause and the actual appearing of mental formations; this is the cause and the actual dissolution of mental formations. This is consciousness (vinnana); this is the cause and the actual appearing of consciousness; this is the cause and the actual dissolution of consciousness."note79

Thus he dwells perceiving again and again dhammas as just dhammas (not mine, not I, not self, but just as phenomena) in himself; or he dwells perceiving again and again dhammas as just dhammas in others; or he dwells perceiving again and again dhammas as just dhammas in both himself and others. He dwells perceiving again and again the cause and the actual appearing of dhammas; or he dwells perceiving again and again the cause and the actual dissolution of dhammas; or he dwells perceiving again and again both the actual appearing and dissolution of dhammas with their causes.note80

To summarize, he is firmly mindful of the fact that only dhammas exist (not a soul, a self or I). That mindfulness is just for gaining insight (vipassana) and mindfulness progressively. Being detached from craving and wrong views he dwells without clinging to anything in the world. Thus, bhikkhus, in this way a bhikkhu dwells perceiving again and again the five aggregates of clinging as just the five aggregates of clinging.

iii. Ayatana Pabba (Section on Sense Bases)

And again, bhikkhus, a bhikkhu dwells perceiving again and again the six internal and external sense bases (ayatana)note81 as just the six internal and external sense bases (not mine, not I, not self, but just as phenomena). And how, bhikkhus, does a bhikkhu dwell perceiving again and again the six internal and external sense bases as just the six internal and external sense bases?

Here (in this teaching), bhikkhus, a bhikkhu knows the eye and the visible objects and the fetter that arises dependent on both. He also knows how the fetter which has not yet arisen comes to arise; he knows how the fetter that has arisen comes to be discarded; and he knows how the discarded fetter that has arisen comes to be discarded; and he knows how the discarded fetter will not arise in the future.note82

He knows the ear and sounds and the fetter that arises dependent on both. He also knows how the fetter which has not yet arisen comes to arise; he knows how the fetter that has arisen comes to be discarded; and he knows how the discarded fetter will not arise in the future.

He knows the nose and odours and the fetter that arises dependent on both. He also knows how the fetter which has not yet arisen comes to arise; he knows how the fetter that has arisen comes to be discarded; and he knows how the discarded fetter will not arise in the future.

He knows the tongue and tastes and the fetter that arises dependent on both. He also knows how the fetter which has not yet arisen comes to arise; he knows how the fetter that has arisen comes to be discarded; and he knows how the discarded fetter will not arise in the future.

He knows the body and tactile objects and the fetter that arises dependent on both. He also knows how the fetter which has not yet arisen comes to arise; he knows how the fetter that has arisen comes to be discarded; and he knows how the discarded fetter will not arise in the future.

He knows the mind and mind objects (dhamma) and the fetter that arises dependent on both. He also knows how the fetter which has not yet arisen comes to arise; he knows how the fetter that has arisen comes to be discarded; and he knows how the discarded fetter will not arise in the future.

Thus he dwells perceiving again and again dhammas as just dhammas (not mine, not I, not self, but just as phenomena) in himself note83…. Being detached from craving and wrong views he dwells without clinging to anything in the world. Thus, bhikkhus, in this way a bhikkhu dwells perceiving again and again the six internal and external sense bases as just the six internal and external sense bases.

iv. Bojjhanga Pabba (Section on Enlightenment Factors)

And again, bhikkhus, a bhikkhu dwells perceiving again and again the seven factors of enlightenment (bhojjanga) as just the seven factors of enlightenment (not mine, not I, not self, but just as phenomena). And how, bhikkhus, does a bhikkhu dwell perceiving again and again the seven factors of enlightenment as just the seven factors of enlightenment?

Here (in this teaching), bhikkhus, while the enlightenment factor of mindfulness (sati-sambojjhanga) note84 is present in him, a bhikkhu knows, "The enlightenment factor of mindfulness is present in me"; or while the enlightenment factor of mindfulness is not present in him, he knows, "The enlightenment factor of mindfulness is not present in me." He also knows how the enlightenment factor of mindfulness which has not yet arisen comes to arise; and he knows how the complete fulfillment in developing the arisen enlightenment factor of mindfulness comes to be.note85

While the enlightenment factor of investigation of phenomena (dhammavicaya-bhojjanga)note86 is present in him, he knows, "The enlightenment factor of investigation of phenomena is present in me"; or while the enlightenment factor of investigation of phenomena is not present in him, he knows, "The enlightenment factor of investigation of phenomena is not present in me." He also knows how the enlightenment factor of investigation of phenomena which has not yet arisen comes to arise; and he knows how the complete fulfillment in developing the arisen enlightenment factor of investigation of phenomena comes to be.

While the enlightenment factor of effort (viriya-sambojjhanga)note87 is present in him, he knows, "The enlightenment factor of effort is present in me", or while the enlightenment factor of effort is not present in him, he knows, "The enlightenment factor of effort is not present in me." He also knows how the enlightenment factor of effort which has not yet arisen comes to arise; and he knows how the complete fulfillment in developing the arisen enlightenment factor of effort comes to be.

While the enlightenment factor of rapture (piti-sambojjhanga)note88 is present in him, he knows, "The enlightenment factor of rapture is present in me"; or while the enlightenment factor of rapture is not present in him, he knows, "The enlightenment factor of rapture is not present in me." He also knows how the enlightenment factor of rapture which has not yet arisen comes to arise; and he knows how the complete fulfillment in developing the arisen enlightenment factor of rapture comes to be.

While the enlightenment factor of tranquility (passadhi-sambojjhanga)note89 is present in him, he knows, "The enlightenment factor of tranquility is present in me"; or while the enlightenment factor of tranquility is not present in him, he knows, "The enlightenment factor of tranquility is not present in me." He also knows how the enlightenment factor of tranquility which has not yet arisen comes to arise; and he knows how the complete fulfillment in developing the arisen enlightenment factor of tranquility comes to be.

While the enlightenment factor of concentration (samadhi-sambojjhanga)note90 is present in him, he knows, "The enlightenment factor of concentration is present in me"; or while the enlightenment factor of concentration is not present in him, he knows, "The enlightenment factor of concentration is not present in me." He also knows how the enlightenment factor of concentration which has not yet arisen comes to arise; and he knows how the complete fulfillment in developing the arisen enlightenment factor of concentration comes to be.

While the enlightenment factor of equanimity (upekkha-sambojjhanga)note91 is present in him, he knows, "The enlightenment factor of equanimity is present in me"; or while the enlightenment factor of equanimity is not present in him, he knows, "The enlightenment factor of equanimity is not present in me." He also knows how the enlightenment factor of equanimity which has not yet arisen comes to arise; and he knows how the complete fulfilment in developing the arisen enlightenment factor of equanimity comes to be.

Thus he dwells perceiving again and again dhammas as just dhammas (not mine, not I, not self, but just as phenomena) in himselfnote92…. Being detached from craving and wrong views he dwells without clinging to anything in the world. Thus, bhikkhus, in this way a bhikkhu dwells perceiving again and again the seven factors of enlightenment as just the seven factors of enlightenment.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = =

Notes

71. The five hindrances are unwholesome mental concomitants that confuse the mind and obstruct it from achieving wholesome states such as insight or jhana.

72. Sense desire is the craving for any of the five types of sense-objects (i.e. sights, sounds, smells, tastes and tactile objects). It arises due to unwise attention to the pleasant aspect of an object. It is discarded due to the wise attention to the perception of either impermanence, unsatisfactoriness or soullessness or to the unpleasant aspect of an object. It is totally eradicated by the path of an Anagami (anagami magga).

73. Ill-will is the same as anger (see Note 57). It arises due to the unwise attention to the unpleasant aspect of an object. It is discarded due to wise attention to the perception of either impermanence, unsatisfactoriness, or soullessness or to the development of loving-kindness. It is totally eradicated by the path of Anagami.

74. Sloth and torpor refer to the state of indolence, dullness of mind and dullness of mental concomitants. They arise due to unwise attention to lack of interest, lazy stretching of the body, drowsiness after meals, and mental sluggishness. They are mental concomitants and do not refer to physical tiredness. They are discarded due to wise attention to the perception of either impermanence, unsatisfactoriness, or soullessness or to the development of energy and exertion. They are totally eradicated by the path of an Arahat (arahatta magga).

75. Distraction (uddhacca) refers to the agitated, restless, and unconcentrated mind. Worry (kukkucca) refers to worrying about past actions that one has or has not done. They arise due to unwise attention to the things that cause distraction and worry. They are discarded by wise attention to the perception of either impermanence, unsatisfactoriness, or soullessness or to the development of calmness of mind. Distraction is totally eradicated by the path of an Arahat. Worry is totally eradicated by the path of an Anagami.

76. Doubt or wavering refers to doubts such as "Is the Buddha really fully enlightened?"; "Does this practice really lead to the cessation of dukkha?"; "Have the disciples of the Buddha really attained enlightenment by this practice?"; "Is there a future life?"; Was there a past life?". Doubt or wavering arises due to unwise attention to things that cause doubt. It is discarded due to wise attention to the perception of either impermanence, unsatisfactoriness, or soullessness or to the Dhamma. It is totally eradicated by the path of a Sotapanna or Streamwinner (sotapatti magga).

77. The cause of the appearing of the hindrances is unwise attention (ayoniso manasikara). To cause of the dissolution of the hindrances is wise attention which removes them temporarily and the Four Noble Paths (ariyamagga) which permanently discards them (See also Notes 71 to 76).

78. The five aggregates of clinging are the objects depending on which the four types of clinging arise. The four types of clinging are the clinging to sense pleasures, the clinging to wrong views, the clinging to the belief that there are other paths and practices that can lead to happiness and liberation besides the Eightfold Noble Path, and the clinging to the view that there is a Self or Soul.

79. The word råpa refers to everything made of the four primary elements (i.e. the earth element, the water element, the fire element, and the air element). But here it refers mostly to the corporeal body which arises together with the remaining four aggregates of clinging.
Feeling is described in Note 45.

Perception recognizes or perceives an object by means of a mark. It enables one to recognize colours such as blue, white or red. It can also wrongly recognize a rope as a snake.
Mental formations include faith, energy, intention, greed, hatred, delusion, non-greed, non-hatred, non-delusion, and mindfulness which prepare, arrange, or accomplish actions. There are fifty mental formations.

Consciousness is that which is aware of an object. Here it refers only to sensuous, råpa and aråpa types of consciousness and does not include path or fruition consciousness (magga-phala citta) which are not objects of clinging.

80. For the causes of the appearing and the dissolution of the corporeal body see Note 38; of feelings, perception and mental formations see Note 54; and of consciousness see Note 70.

81. Sense bases are those things which extend and expand the range of the mind. The six internal sense bases are the eye, ear, nose, tongue, body and mind. The six external sense bases are sights, sounds, smells, tastes, tactile objects and mental objects.

82. The fetters (samyojana) are those things which bind one to the rounds of rebirth. They are: 1. craving for sense pleasures (kamaraga); 2. anger (patigha), 3. pride or conceit (mana), 4. wrong view (ditthi) 5. doubt or wavering (vicikiccha), 6. the belief that there are other paths and practices that can lead to happiness and liberation besides the Eightfold Noble Path (silabbataparamasa), 7. craving for rebirth in the sensuous, råpa or aråpa worlds (bhavaraga), 8. envy or jealousy (issa), 9. meanness or stinginess (macchariya), 10. ignorance of the Four Noble Truths (avijja).
These fetters arise due to unwise attention which regards the sense bases as permanent, satisfactory and as Self or belonging to a Self. They are discarded temporarily by wise attention to the impermanent, unsatisfactory, and soulless characteristics of the sense bases. They are totally discarded by the four Noble Paths (i.e ditthi, vicikiccha, silabbataparamasa, issa, and macchariya by sotapatti magga; kamaraga and patigha by anagami magga; and the remaining fetters by arahatta magga).

83. For the causes of the appearing and dissolution of the physical sense bases see Note 38; of the mind see Note 70; and of mental objects see Note 54.

84. Mindfulness is that which watches what is occurring at the present moment in the body and mind. (Also see Note 11).

85. All the factors of enlightenment arise due to wise attention and come to complete development due to the path of an Arahat (arahatta magga).

86. This is the wisdom or insight that can differentiate the corporeal body and the mind and perceives both as impermanent, unsatisfactory and not-self.

87. This is the balanced mental effort that is generated while being mindful.

88. This is the interest and lack of boredom that arises due to seeing things as they really are. It is often associated with a feeling of lightness, lifting of the body or a thrill of joy that can make the hair on the body stand up.

89. With the arising of rapture the mind becomes calm and peaceful. This is called tranquility.

90. With the arising of tranquility the mind is not distracted and no longer wanders here and there but is aware of each object that appears in the mind. This is concentration.

91. With the arising of concentration the mind sees each object in a detached and calm way. It feels neither aversion to pain nor is overpowered by pleasure but it is calmly and effortlessly observant of the impermanence, unsatisfactoriness or soullessness of every constituent of body and mind. This is called equanimity.

92. The cause of the appearing of the seven factors of enlightenment is wise attention (yoniso-manasikara) which views phenomena as impermanent, unsatisfactory and not-self. The cause of the dissolution of the seven factors of enlightenment is unwise attention (ayoniso-manasikara) which views phenomena as permanent, satisfactory and as a soul or self.

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္

ေဒါသကုိ ဘယ္လုိပယ္မလဲ

ေဒါသကုိ ဘယ္လုိပယ္မလဲ

ေဒါသကုိ ဘယ္လုိပယ္မလဲ?

ဒီေမးခြန္းရဲ့ အေျဖကုိ စာေရးသူ ကုိ္ယ္တုိင္လည္း သိပ္သိခ်င္ေနတာပါ။

ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ တစ္ခါတစ္ေလ ေဒါသ ျဖစ္မိတဲ့အခါ ရင္ထဲက "ဒုတ္. ဒုတ္" “ဒုတ္. ဒုတ္"နဲ႔ အိပ္မေပ်ာ္ေတာ့ပါဘူး။ ေဒါသျဖစ္တာထက္ အိပ္မေပ်ာ္တာက ပုိေတာင္ စိတ္ဆင္းရဲရပါတယ္။ အဲဒီ အိပ္မေပ်ာ္ တာ တစ္ခ်က္နဲ့တင္ ေဒါသမျဖစ္ခ်င္ တာပါ။ မျဖစ္ခ်င္ေပမယ့္ ျဖစ္ေနရတုန္းပါ။ အနာဂါမ္ မျဖစ္ သေရြ႔ေတာ့ ျဖစ္ေနရဦးမွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ေဒါသကုိ ဘယ္လုိ ပယ္ရမလဲ ဆုိတာကုိ သိပ္သိခ်င္တာပါ။

မဟာစည္ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးက ေဒါသနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ၀မၼိကသုတ္တရားေတာ္မွာ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ တကယ့္ျဖစ္စဥ္ ဇာတ္လမ္းေလးတစ္ပုဒ္ကုိ ထည့္ေဟာထားဖူးပါတယ္။

ေဟာစဥ္တရားေတာ္က ဒီလုိပါ။

“တစ္ခါက.. သုဓမၼ၀တီပုံႏွိပ္တုိက္က တုိက္အုပ္ ဦးပန္းေမာင္ဆုိတဲ့ ဒကာႀကီးက မွတ္ဖြယ္ ၀တၳဳကေလး တစ္ခုကုိ ေျပာပါတယ္။ ဦးပန္းေမာင္ဆုိတာ ဒကာလူ ၾကားေကာင္း ၾကားဖူးပါ လိမ့္ မယ္။ အဲဒီ ဦးပန္းေမာင္က ေရဒီယုိထဲက ေနျပီးေတာ့ "မျဖစ္စေလာက္တရားေတာ္" ေဟာမယ္ဆုိလုိ႔ "ဘာမ်ား ေဟာမွာ ပါလိမ့္မတုန္း"လုိ႔ ဘုန္းႀကီးက နားေထာင္ေနတယ္။ သူ ေျပာပုံက မျဖစ္စေလာက္ကေလးနဲ႔လည္း ဒုကၡျဖစ္တတ္တယ္၊ မျဖစ္စေလာက္ကေလးပဲ ဆုိ ျပီးေတာ့ မရုိမေသ မလုပ္လုိက္ပါနဲ႔တဲ့။ ဒကာလူေရာ အဲဒီတုန္းက မၾကားလုိက္ဘူးလား၊ မၾကားဖူးတဲ့သူေတြကပဲ မ်ားပါလိမ့္မယ္။ မျဖစ္စေလာက္ တရားေတာ္တဲ့၊ သူ ့ ဥစၥာေကာင္း တယ္၊ အမည္ေပးပုံကေလးကိုက သိပ္ေကာင္းေနတယ္။ ျဖစ္ပုံကလည္း ဆန္းတယ္၊ ဘယ္လုိ လဲဆုိေတာ့ တစ္ခါက အင္မတန္ ရင္းရင္းႏွီးနွီး အတူေနၾကတဲ့ ဦးပဥၥင္း ႏွစ္ပါး ရွိပါသတဲ့ ။ တစ္ပါးက ေရခ်ိဳးေနတယ္။ အဲဒီလုိ ေရခ်ိဳးေနတုန္း သူ့ဖိနပ္ကုိ တစ္ပါးက က်ီစယ္လုိတဲ့အေနနဲ႔ ၀ွက္ထားတယ္။ ဟုိေရခ်ိဳးေနတဲ့ ဦးပဥၥင္းက ေရးခ်ိဳးျပီးတဲ့အခါ ဖိနပ္ စီးမယ္လုိ႔ ၾကည့္လုိက္ ေတာ့ သူဖိနပ္ ကို မေတြ႔ရဘူး။ မေတြ႔ရေတာ့ အဲဒီ ဦးပဥၥင္းကလည္း သူ႔ဖိနပ္၀ွက္ထားမွန္းသိလုိ႔ ရယ္စရာအေနနဲ႔ သူက ေျပာတယ္။ ေပါ့ေပါ့ဆဆ ေျပာလုိက္တာပါပဲ။ " ေဟ့… ငါ့ဖိနပ္ကုိ ဘယ္ေခြးခ်ီသြားမွန္း မသိဘူး" လုိ႔ ေျပာလုိက္သတဲ့။ ဒီေတာ့ ဖိနပ္ ၀ွက္ထားတဲ့ ဦးပဥၥင္းက စိတ္နာလုိက္တာ မေျပာပါနဲ႔ေတာ့။ " ငါ့ကုိ ေခြးျဖစ္ေအာင္ ဆုိတယ္"လုိ႔ အေတြးေခါင္ျပီးေတာ့ စိတ္နာလုိက္တာတဲ႔။ ဟုိ ဖိနပ္ရွင္ ဥိးပဥၥင္းကေတာ့ ေစတနာ မပါပါဘူး၊ ခပ္ေပါ့ေပါ့ ေျပာလုိက္တာပါပဲ၊ စိတ္နာေလာက္ေအာင္လုိ႔ ေျပာလုိက္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ သူ႔ဖိနပ္ ေပ်ာက္သြားေတာ့ ဒီလုိေျပာရမွာပဲ။ ဖိနပ္ ေခြးခ်ီတယ္လုိ႔ ေျပာတာဟာ ေျပာရုိး ေျပာစဥ္ပဲ။ အေျပာခံရတဲ့ ဦးပဥၥင္းကေတာ့"ငါ့ ကုိေခြးျဖစ္ေအာင္ ေျပာရမလား"ဆုိျပီး စိတ္ဆုိးတာနဲ႔ အုတ္ခဲႀကီးနဲ႔ ဖိနပ္ရွင္ ဦးပဥၥင္းရဲ႔ ေခါင္းကိုထုလုိက္တာ ပ်ံလြန္ေတာ္မူရွာသတဲ့။ ေအာင္မယ္ ေျပာတာကေတာ့ သူ့ ့ဥစၥာ မျဖစ္စေလာက္ပဲ။ ဒါေပမဲ့ ေျပာတဲ့ ဦးပဥၥင္းမွာ ပ်ံလြန္ေတာ္မူရတယ္။ အုတ္ခဲနဲ႔ ထုတဲ့ ပုဂၢိဳလ္လည္း ရာဇ၀တ္ျပစ္မႈႀကီး ျဖစ္ရတယ္"။

(၀မၼိကသုတ္တရားေတာ္ - ႏွာ -၁၃၉၊ ၁၄၀၊ ၁၄၁။)

စာေရးသူတုိ႔ မမီလုိက္တဲ့ တရားတစ္ပုဒ္ကုိ ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး ျပန္ေဟာျပလုိ႔ သိခြင့္ ရတာပါ။

ဇာတ္လမ္းေလးက စာကတစ္ဆင့္ ဖတ္ရရုံနဲ႔တင္ ၾကက္သီးထစရာပါ။ စိတ္သေဘာ မြန္ျမတ္မႈ ေလးေတြကေတာ့ အတုိင္းအတာတစ္ခုအထိ ရွိေနမွာပါ။ ဒါေပမယ့္ ျဖစ္လာတဲ့ေဒါသကုိ မထိန္းလုိက္ႏုိင္တဲ့ အတြက္ ကာယကံေျမာက္ က်ဴးလြန္ မိသားျဖစ္သြားရတာပါ။ ဒါမ်ိဳးေလးေတြက လူေလာကမွလည္း အမ်ားႀကီးပါပဲ။ ေဒါသအေလ်ာက္ ရာဇ၀တ္သင့္ေနတဲ့ ေထာင္ထဲက သူေတြကုိ ေလာ့လာၾကည့္ရင္ ပင္ကုိယ္ ဓာတ္ခံအားျဖင့္ စိတ္ထားေလးေတြက ေကာင္းၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဖ်က္ခနဲ ျဖစ္လုိက္တဲ့ ေဒါသကုိ ဖ်က္ခနဲ မထိန္းလုိက္ႏုိင္တဲ့အတြက္ ဖ်တ္ခနဲ ျပဳမိသြားၾကတာပါ။ သတိ၀င္တဲ့အခါမွာ အားလုံးက်ဴးလြန္ ျပီးသား ျဖစ္ေနပါျပီ။ ဒီလုိ က်ဴးလြန္မိလုိက္တာကုိ "ငါ ျပဳမိလုိက္တာမွ ဟုတ္မွ ဟုတ္ပ့ါမလား" ဆုိျပီး ကုိယ့္ကုိယ္ကုိေတာင္ မယုံပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အရာအားလုံးက ေနာက္က် သြားခဲ့ပါျပီ။ ေနာက္ဆုံးေတာ့ ေလာကျပစ္ ဓမၼျပစ္ေတြကုိ နင့္နင့္ႀကီးခံစားသြား ရေတာ့တာပါ။

တကယ္လုိ႔ ေဒါသမျဖစ္ဘဲ မေနႏုိင္လုိ႔ ျဖစ္မယ္ဆုိရင္လည္း မေနာကံအဆင့္ ေလာက္ မွာပဲ ျဖစ္ေနျပိး ၀စီကံ ၊ ကာယကံကုိ ေကာင္းေကာင္း ေစာင့္ထိန္း ထားလုိက္ႏုိင္ ရင္ အခုလုိ အျဖစ္ဆုိးႀကီးနဲ့ ႀကံဳရမွာ မဟုတ္ပါဘူး။

အနာဂါမ္မျဖစ္သေရြ ့ေတာ့ ေဒါသက ရွိေနဥိးမွာပါ။ ဒါေပမယ့္ ျဖစ္ဦးေတာ့ မေနာကံ အဆင့္မွာပဲ ထိန္းထားလုိက္ႏုိင္ေအာင္ ႀကိဳးစားရပါမယ္။ မေနာကံ အဆင့္ မွာပဲ ျဖစ္ေနတာ ဆုိေတာ့ သူတစ္ပါး မသိပါဘူး။ ဒီေတာ့ ကုိယ့္ကုိလည္း သူတစ္ပါးက အထင္မေသးေတာ့ ပါဘူး။ တကယ္လုိ႔ ပက္ကနဲ ျပန္ေျပာမိလုိက္ရင္ ကုိယ္ ေဒါသ ထြက္တာ လူသိသြားပါျပီ ၊ ဒါဆုိ ကုိယ့္ကုိလည္း အထင္ေသးသြားပါျပီ။

ဦးဇင္ေလးႏွစ္ပါးရဲ ႔ ျဖစ္စဥ္ကုိ အားလုံးၾကားဖူးတဲ့ ဇာတ္လမ္းေလးတစ္ပုဒ္နဲ႔ ႏႈိုင္း ယွဥ္ ၾကည့္ ရေအာင္ပါ။

တစ္ခါတုန္းက ရဟန္းတစ္ပါးဟာ ေက်ာင္းေဆာက္ဖုိ႔ သစ္ပင္ ခုတ္ပါတယ္။ အဲဒီ သစ္ပင္မွာ သားငယ္တစ္ဥိးနဲ႔ ေနေနတဲ့ နတ္သမီးက သူေနေနတဲ့ ဗိမာန္ကုိ မဖ်က္ဆီးဖုိ႔ ေတာင္းပန္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မရပါဘူး။ ရဟန္းက စိတ္လက္မာန္ပါနဲ႔ ခုတ္ခ်လုိက္တာ နတ္သမီးရဲ ႔ သားငယ္ေလးလက္ကုိ ထိခုိက္သြားပါတယ္။ ဒီေတာ့ နတ္သမီးက ေဒါသအႀကီး အက်ယ္ ထြက္ျပီး ရဟန္းကုိ သတ္ပစ္မလုိ႔ ႀကံလုိက္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျဖစ္ေနတဲ့ ေဒါသကုိ ထိန္းသိမ္းျပီး ျမတ္စြာဘုရားရွင္ကုိ အက်ိဳးအေၾကာင္း သြားေလွ်ာက္ျပပါတယ္။

ဒီေတာ့ ျမတ္စြာဘုရားက "ခ်စ္သမီး..ကုိယ့္ရဲ့ ေဒါသကုိ သိမ္းဆည္းႏုိင္ခဲ့တာ သိပ္ ေကာင္းတာပဲ။ တကယ္လုိ႔ ခ်စ္သမီးက အဲဒီအရဟန္းရဲ့ အသက္ကုိ အႏၱရယ္ျပဳလုိက္ရင္ ခ်စ္သမီးအတြက္ အကုသုိလ္ေတြ တုိးပြားသြားလိမ့္မယ္"လုိ႔ အားေပးနွစ္သိမ့္စကား ေျပာလုိက္ ပါတယ္။ ျပီးေတာ့ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ ေက်ာင္းအနီးမွာရွိတဲ့ သစ္ပင္တစ္ပင္မွာ ေနဖို႔ ေပးလုိက္ ပါတယ္။

အုတ္ခဲနဲ ့ထုတဲ့ ရဟန္းငယ္ေလးေကာ၊ နတ္သမီးေလးေကာ ေဒါသေတာ့ ျဖစ္လုိက္ၾကတာပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ ရဟန္းငယ္ေလးက ကာယကံနဲ႔ ၀စီကံကုိ မထိန္းလုိက္ႏုိင္ပါဘူး။ နတ္သမီးေလးက ကာယကံ နဲ့့ ၀စီကံကုိ ထိန္းလုိက္ႏုိင္ပါတယ္။ ေဒါသ ျဖစ္တာခ်င္းအတူတူ ကာယကံနဲ႔ ၀စီကံကုိ ထိန္း ႏိုင္ျခင္းနဲ႔ မထိန္းႏုိင္ျဖင္း ကြာသြားပါတယ္။

ျဖစ္စဥ္ေလးက စကၠန္႔ပုိင္း ၊ မိနစ္ပုိင္း အတြင္းေလးပါ။ ကုိယ္က ဒီစကၠန္႔ပုိင္း၊ မိနစ္ပုိင္း အတြင္းေလးကုိ ေကာင္းေကာင္း ထိန္းလုိက္ႏုိင္ဖုိ႔ပါ။ မထိန္းလုိက္ႏုိင္ရင္ ႀကီးမားတဲ့ အျပစ္ဆုိးက်ိဳးႀကီးကုိ ရလုိက္ေတာ့တာပါ။

ဒီေနရာမွာ နည္းယူဖုိ႔ေကာင္းတာက နတ္သမိးေလးရဲ့ အျပဳအမူပါ။ နတ္သမီးေလးက ျဖစ္လာတဲ့ ေဒါသကုိ ထိန္းျပီး အားကုိးေလးစားရာ ျမတ္စြာဘုရားကုိ သြားေလွ်ာက္တာပါ။ သြား ေလွ်ာက္ေတာ့ အမွားမျဖစ္ေတာ့ပါဘူ။

ကုိယ္က ဒါေလးကုိ နည္းယူျပီး ေဒါသျဖစ္လာတဲ့ အခါ ကုိယ္ေလးစားရတဲ့ တရားအသိ အေတာ္အတန္ရွိတဲ့ ဆရာသမား၊ မိဘ မိတ္ေကာင္းေဆြေကာင္း တစ္ဥိးဥိးဆီ ေျပာျပလုိက္ဖုိ႔ ပါ။ ဆရာမိတ္ေဆြေတြရဲ့ တရားစကားေလး တစ္ခြန္းေလာက္ ၾကားလုိက္ရရင္ ျဖစ္ေနတဲ့ ေဒါသ က ေျပသြားတာမ်ားပါတယ္။ ဒါလည္း နည္းယူရမယ့္ ေဒါသေျဖနည္းတစ္ခုပါ။ ေဒါသ ျဖစ္လာတဲ့အခါ ကုိယ္တုိင္ မဆုံးျဖတ္ဘဲ ကုိယ့္ထက္အသိဉာဏ္ အေတြ႔အႀကံဳရွိတဲ့သူကုိ တုိင္ ပင္ျပီးမွ လုပ္တာက အေကာင္းဆုံးပါ။ ေဒါသျဖစ္ေနတုန္း ကုိယ့္သေဘာနဲ႔ ကုိယ္ ဆုံးျဖတ္ရင္ မွား တာမ်ားပါတယ္။

ဒီေတာ့ ေဒါသျဖစ္လာျပိဆုိရင္ ကုိယ္ေလးစားရသူ တစ္ဥိးဦးကုိ ရင္ဖြင့္ ေျပာျပလုိက္ပါ။ ရင္ဖြင့္လုိက္ရင္ စိတ္က ေပါ့သြားတာ မ်ားပါတယ္။

တစ္ခု သတိထားရမွာက ကုိယ္တုိင္ပင္ နည္းခံတဲ့သူက တရားအသိ အားနည္းျပီး "ကုိယ့္ကုိ ဒီလုိ ေစာကားတာ ျငိမ္ခံမေနနဲ႔၊ ျပန္သာ ေဆာ္ပစ္လုိက္ပါလား၊ ငါဘာကူညိရမလဲ" ဆုိျပီ ေျမွာက္ေပးတဲ့သူ မျဖစ္ဖုိ႔ေတာ့ လုိပါတယ္။ အဲဒီလုိ တရားအသိအားနည္းတဲ့ သူမ်ိဳးမ်ား သြားတုိင္ပင္မိရင္ ကုိယ္က မက်ဴးလြန္ခ်င္ဥိးေတာ့ သူေၾကာင့္ က်ဴးလြန္ခ်င္ စိတ္ေတာင္ ျဖစ္သြား ဦးမွာပါ။

လူ သုံးမ်ိဳးေတြ႔ရပါတယ္။

ေဒါသမျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့သူရယ္၊ ေဒါသျဖစ္ေပမယ့္ ကုိယ့္ျဖစ္တဲ့ ေဒါသကုိ သိျပီး ရတဲ့နည္းတစ္ခုခုနဲ႔ ပယ္ပစ္တဲ့သူရယ္၊ ေဒါသျဖစ္ေပမယ့္ ကုိယ္ ေဒါသ ျဖစ္ေနမွန္း မသိဘဲ ဆက္ကာ ဆက္ကာ ျဖစ္ေနတဲ့သူ ရယ္ပါ။

တစ္ခ်ိဳ ႔က ေဒါသမျဖစ္ေအာင္ကုိ ေနတာပါ။ သူ့ကုိ ၾကည့္လုိက္ရင္ ျပဳံးျပဳံးျပံဳးျပံဳး နဲ႔ပါ။ မ်က္ႏွာ ကလည္း ၾကည္လင္ ေနတာပါ။ ေဒါသမျဖစ္ေတာ့ စိတ္က ၾကည္ေန၊ စိတ္ၾကည္ေနေတာ့ ရုပ္ ကပါ လုိက္ ၾကည္လင္ေနတာပါ။

တစ္ခ်ိဳ ့က်ေတာ့ အလုိမရွိတဲ့ အာရုံ တစ္ခုခုကုိ ေတြ႔ျပီး ေဒါသေတာ့ ျဖစ္ လုိက္ တာ ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ကုိယ္ေဒါသျဖစ္ေနမွန္းကုိ ခ်က္ခ်င္းသိလုိက္ပါတယ္။ သိတာနဲ႔ ပယ္လုိ႔ရ တဲ့ နည္း တစ္ ခုခုနဲ႔ ပယ္ပယ္ပစ္တာပါ။ ေဒါသျဖစ္ေပမယ့္ ျဖစ္တဲ့ ေဒါသက အၾကာႀကီး တည္ မေန ေတာ့ပါဘူး။

တခိ်ဳ ႔က်ေတာ့ ကုိယ္ေဒါသျဖစ္ေပမယ့္ ျဖစ္မွန္းကုိ မသိေတာ့တာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ေဒါသကုိ ဆက္ကာ ဆက္ကာ ျဖစ္ေနေတာ့တာပါ။ မေနႏုိင္ေတာ့တဲ့ အဆုံး မေျပာသင့္တဲ့စကားေတြ ေျပာခ်လုိက္မိေရာ။ မလုပ္သင့္တာေတြ လုပ္ခ်လုိက္မိေရာ၊ ေနာက္ဆုံးေတာ့ ႀကီးမားတဲ့ ေလာကျပစ္၊ ဓမၼျပစ္ႀကီးေတြပါ က်ဴးလြန္မိသူ ျဖစ္သြားေတာ့တာပါ။ ဒီအေျခေနမ်ိဳး ေရာက္ သြား ရင္ သိပ္ေၾကာက္ဖုိ႔ ေကာင္းတာပါ။

ကုိယ္က ပါရမီအားနည္းေသးလုိ႔ ပထမ အမ်ိဳးအစားမွာ မပါေသးရင္ေတာင္ ဒုတိယ အမ်ိဳးအစားေတာ့ ပါေအာင္ ႀကိဳးစားရမွာပါ။

ေဒါသျဖစ္လာျပီဆုိရင္ ကုိယ္ေဒါသျဖစ္ေနတာကုိ သိလုိက္ဖုိ႔ပါ။ ကုိယ္ေရွ႔မွာရွိတဲ့ ခြက္ ကေလးကုိ ထုိင္ၾကည့္ေနသလုိ ျဖစ္ေနတဲ့ ေဒါသေလးကုိ စိတ္ကေလးနဲ႔ ထုိင္ၾကည့္ေနဖုိ႔ပါ။ တတ္ႏုိင္သေရြ႔ ေဒါသရဲ့ သေဘာေလးကုိ မိႏိုင္သမွ် မိေအာင္ ၾကည့္ေနလုိက္ဖုိ႔ပါ။ ေဒါသေလးက ဘယ္လုိေလးလဲ။ ဘယ္လုိေလးျဖစ္ေနတာလဲဆုိျပီး ေဒါသရဲ့ သေဘာ ေလးကုိ သိေနလုိက္ဖုိ႔ပါပဲ။

ဒီေတာ့ ေဒါသျဖစ္ျဖစ္လာျပီဆုိရင္ ႏႈတ္က လည္း ေျပာလုိက္ပါဦး။"ကုိင္း… ေဒါသေရ ႀကိဳက္သေလာက္ ျဖစ္စမ္း၊ ငါကေတာ့ မင္းကုိ စုိက္ၾကည့္ေနမွာပဲ" လုိ႔ေျပာျပီး ေဒါသကို ေသခ်ာသာစုိက္ၾကည့္ေနလုိက္ပါ။ မ်က္စိနဲ႔ၾကည့္ရမွာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ စိိတ္နဲ႔ ၾကည့္ေန ရမွာပါ။ ေရွ့မွာခ်ထားတဲ့ ေကာ္ဖီခြက္ကေလးကုိ ေသခ်ာစုိက္ၾကည့္ေနရင္ ခြက္ကေလးရဲ့ သေဘာေလးကုိ သိရသလုိ ျဖစ္ေနတဲ့ ေဒါသေလးက ဘယ္လုိေလးလဲ၊ ဘယ္လုိသေဘာ ေလး ျဖစ္ေနတာလဲ ဆုိတာ သိေအာင္ ၾကည့္ရမွာပါ။

သိစ ၾကည့္စမွာေတာ့ ေဒါသကေလးက ေပ်ာက္ဦးမွာ မဟုတ္ေသးပါဘူး။ သိပါ၊ သိပါ၊ ၾကည့္ပါ ၾကည့္ပါ မ်ားလာရင္ ေဒါသေလးက ေလ်ာ့ေလ်ာ့သြားတာ မ်ားပါတယ္။ လုိရင္းကေတာ့ ေဒါသျဖစ္လာရင္ ေဒါသကို ျပန္ၾကည့္ေနလုိက္ဖုိ႔ပါ။

အဲဒီလုိ ေဒါသျဖစ္တာေလးကုိ သိလုိက္ တာဟာ အဆင့္ျမင့္ ၀ိပႆနာနဲ႔ ပယ္လုိက္ တာပါပဲ။

မဟာသတိပ႒ာန္သုတ္မွာ ေဒါသျဖစ္ရင္ ျဖစ္တယ္လုိ႔ သိလုိက္ပါတဲ့ ။ ျမတ္စြာဘုရားက ရုိးရုိးေလးပဲ ျပထားတာပါ။

က်င့္စမွာေတာ့ ခက္ေနမွာပါ။ က်င့္ပါမ်ားသြားရင္ အေလ့အက်င့္ျဖစ္ျပီး လြယ္သြားလိမ့္ မယ္။ မခက္လွတဲ့ က်င့္စဥ္ေလးကုိ လက္ေတြ႔က်င့္သုံးၾကည့္သင့္ပါတယ္။ က်င့္ေနတဲ့ အခ်ိန္ မွာ တစ္ဖက္ကလည္း "ငါ ျမတ္စြာဘုရားကုိ အက်င့္နဲ႔ ပူေဇာ္ေနတယ္၊ ငါ ျမတ္စြာဘုရား ကုိ အက်င့္နဲ့ ပူေဇာ္ေနတယ္"လုိ႔ ႏွလုံးသြင္းေနလုိက္ပါ။ ျမတ္စြာဘုရားကုိ အက်င့္နဲ႔ ပူေဇာ္ ေနတာဆုိေတာ့ ျမတ္စြာဘုရားရဲ့ မ်က္ႏွာေတာ္ေလးကုိ ျမင္ေယာင္ျပီး ျမတ္စြာ ဘုရားကုိ အားနာသြားျပီး ေဒါသကုိ ဆက္ျပီး မျဖစ္ရက္ေတာ့ပါဘူး။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲ ဆုိေတာ့ ကုိယ္က ျမတ္စြာဘုရားကို အႏႈို္င္းမဲ့ ၾကည္ညိဳထားရလုိ႔ပါ။

"ေဒါသ ျဖစ္လုိက္တာနဲ႔ သိလုိက္ျပီး ျမတ္စြာဘုရားကုိ အက်င့္နဲ႔ ပူေဇာ္လုို္ုိက္လုိက္"၊ "ေဒါသျဖစ္လုိက္တာနဲ့ သိလုိက္ျပိး ျမတ္စြာဘုရားကုိ အက်င့္နဲံပူေဇာ္လုိက္လုိက္"နဲ႔ ၾကာလာေတာ့ ဒုတိယ အမ်ိုးအစားထဲမွာ ပါသြားပါလိမ့္မယ္။ ဆက္လက္ျပီး က်င့္သြားမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ပထမ အမ်ိဳးအစားထဲမွာေတာင္ ပါသြားေတာ့မွာပါ။

အဲဒီလုိမွ မေပ်ာက္ရင္" ငါ ေဒါသျဖစ္ေနတယ္၊ ငါ ေဒါသျဖစ္ေနတယ္"လုိ႔ ထပ္ကာ ထပ္ကာ ဆုိေနလုိက္ပါ။ တကယ္လုိ႔ ေဒါသက အင္အားသိပ္ေကာင္းေနရင္လည္း "ငါ ေဒါသျဖစ္ေနတယ္၊ ငါ ေဒါသ ျဖစ္ေနတယ္"လုိ႔ အသံကုိ ျမွင့္ျပီး ခပ္က်ယ္က်ယ္ေလးသာ ေအာ္ဆုိေနလုိက္ပါ။ ကိုယ္ေအာ္ေနတဲ့အခါ အနားမွာ လူမရွိဖို ့ေတာ့ လိုပါတယ္။ လူကင္းတဲ့ တစ္ေနရာကို သြားေအာ္ပါ။ ရြတ္ဆုိရင္းနဲ႔ အသိဉာဏ္ ၀င္လာတဲ့အခါ ေဒါသက ေလ်ာ့သြားတာ မ်ားပါတယ္။

အဓိက ကေတာ့ ေဒါသကုိ ပယ္ခ်င္တဲ့ စိတ္ရွိဖုိ႔ ပါပဲ။ ပုထုဇဥ္အေလွ်ာက္ ေဒါသကုိ မပယ္ႏုိင္ေသးလုိ႔ ေဒါသျဖစ္ေနရေသးေပမယ့္ ကုိယ္က ေဒါသကုိ ပယ္ခ်င္စိတ္ရွိဖုိ႔ပါပဲ။ ပယ္ ခ်င္စိတ္ကုိ အေျခခံျပီး ရြတ္ေနရင္ ေလ်ာ့ေလ်ာ့သြားတာ မ်ားပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခု သတိ ထားရမွာက ေဒါသျဖစ္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ကုိယ္ေဒါသ ျဖစ္ရ သူနဲ႔ ဘာစကားမွ မေျပာမိေအာင္ရယ္၊ ဘာမွ မလုပ္မိေအာင္ရယ္ အထူးသတိထားရပါမယ္။ ေဒါသထြက္ေနတုန္း ေျပာလုိက္ ျပဳလုိက္ရင္ မွားသြားတာမ်ားလုိ႔ပါ။

စာထဲမွာ ဘာျဖစ္လုိ႔ ေဒါသျဖစ္ရသလဲလုိေတာ့ အနိ႒ာရုံနဲ႔ အေယာနိေသာမနသိကာရ ေၾကာင့္ပါတဲ့။

အနိ႒ာရုံဆုိတာ ကုိယ္မႏွစ္သက္တဲ့ အာရုံ၊ ကုိယ္အလုိမရွိအပ္တဲ့ အာရုံပါ။

ကုိယ္မႏွစ္သက္တဲ့အဆင္း အသံ အနံ႔ အရသာ အေတြ႔အထိ ကုိယ္မႏွစ္သက္တဲ့ အစား အစာ၊ ကုိယ္မနွစ္သက္တဲ့ ပစၥည္း၊ ကုိယ္မႏွစ္သက္ တဲ့လူ စသည္ စသည္ေတြေၾကာင့္ ေဒါသျဖစ္ရပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခုက အေယာနိေသာမနသိကာရ = နွစ္လုံးသြင္းမွားမႈေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ရ ပါတယ္။

ကုိယ္မႏွစ္သက္တဲ့ အနိ႒ာရုံေၾကာင့္လည္း ေဒါသျဖစ္ရတာဆုိေတာ့ အနိ႒ာရုံေတြကုိ မျမင္ေအာင္ မၾကားေအာင္ ၾကိဳေရွာင္ထားလုိက္ရင္လည္း ေဒါသကုိ ၾကိဳတားျပီးသား ျဖစ္ေနပါတယ္။

စာမွာေတာ့ ေဒါသျဖစ္ရျခင္းရဲ့ အေၾကာင္းရင္းျဖစ္တဲ့ အနိ႒ာရုံနဲ့ အေယာနိေသာ မနသိ ကာရ ေၾကာင့္လုိ႔ ဆုိေပမယ့္ အေယာနိေသာမနသိကာရ အဓိကက်ပါတယ္တဲ့။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲ ဆုိေတာ့ ကုိယ္မႏွစ္သက္တဲ့ အနိ႒ာရုံနဲ့ ေတြ႔ဦးေတာ့ ေယာနေသာမနသိကာရနဲ ့ ႏွလုံးသြင္း လုိက္ရင္ ေဒါသ မျဖစ္ေတာ့ပါဘူးတဲ့။

ေဒါသကုိ ပယ္ခ်င္တဲ့သူက ဒီစာမွတ္ခ်က္ကေလးကုိ ေသခ်ာအာရုံျပဳထားရမွာပါ။ ႀကံဳလာတဲ့ အာရုံတုိင္းကုိ ေယာနိေသာ မနသိကာရနဲ႔ နွလုံးသြင္းထားလုိက္ရင္ ေဒါသျဖစ္ႏုိင္ စရာ မရွိေတာ့ပါဘူး။

စာထဲမွာ ထပ္ျပထားတာကေတာ့ အနိ႒ာရုံကုိ တားလုိ႔မရပါဘူးတဲ့။ ဟုတ္လည္း ဟုတ္ ပါတယ္။ ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ ေနရတာဆုိေတာ့ ကုိယ္မႏွစ္သက္တဲ့ အနိ႒ာရုံကေတာ့ အေရွ့ အေနာက္ ေတာင္ ေျမာက္ ၀ဲ ယာကေန ေပၚခ်င္သလုိ ေပၚေပၚေနမွာပါ။ ဘယ္လုိမွ တားလုိ႔ ရမွာ မဟုတ္ပါဘူး။

ဒါေတြကိုေထာက္ျပီး ေဒါသမျဖစ္ခ်င္တဲ့သူဟာ ေယာနေသာမနသိကာရကုိ လက္ကုိင္ထားရမွာပါ။

ဒီေတာ့ ကုိယ္မႏွစ္သက္တဲ့ အာရုံကုိ ေယာနိေသာ မနသိကာရနဲ႔ ႏွလုံးသြင္းတဲ့ အေလ့ေလး ကုိ ထပ္ကာ ထပ္ကာ ေလ့က်င့္ထုံႏုိင္ရပါမယ္။ ေလ့က်င့္စမွာေတာ့ ရခ်င္မွ ရမွာပါ။ ေလ့က်င့္ပါ မ်ားလာရင္ေတာ့ အတုိင္းအတာ တစ္ခုအထိေတာ့ ရင့္က်က္ သြား ေတာ့မွာပါ။

ဒါေၾကာင့္ ကုိယ္မႏွစ္သက္တဲ့ အနိ႒ာရုံေတြ႔လုိက္တာနဲ့ "ငါ ေယာနိေသာမနသိကာရနဲ႔ ေနမယ္" "ငါ ေယာနိေသာမနသိကာရနဲ႔ ေနမယ္" လုိ႔ ငါးခါ ေျခာက္ခါေလာက္ ဆင္ျခင္ပစ္ လုိက္ပါ။

ဆင္ျခင္မႈကုိ ေလွ်ာ့မတြက္ပါနဲ႔။ ဆင္ျခင္ပါမ်ားရင္ အဲဒီဆင္ျခင္မႈကပဲ ေယာနိေသာ မနသိကာရ ျဖစ္ဖုိ႔ အတြက္ ကူညီသြားပါလိမ့္မယ္။ ဇာတ္၀တၳဳေတြ ထဲမွာ ဆင္ျခင္ရင္းနဲ႔ သံေ၀ဂကုိပဲ အေျခခံျပီး ၀ိပႆနာ ဆက္ကူးသြားတာ၊ တရားထူး၊ တရားျမတ္ ရသြားတဲ့ သာဓကေတြ အမ်ားရယ္ပါ။ ဆင္ျခင္မႈက တရားထူး၊ တရားျမတ္ ရဖုိ႔အထိေတာင္ အေထာက္အပံ့ ျဖစ္တာပါ။ ဒီေတာ့ ရတာ မရတာထား၊ ဆင္ျခင္ စရာရွိတာ တင္းတင္းသာ ဆင္ျခင္ေနလုိက္ပါ။ ဆင္ျခင္မႈရဲ့ အက်ိဳးကုိေတာ့ ခံစား ရပါလိမ့္မယ္။

ေဒါသ ပယ္နည္းေတြကေတာ့ စာထဲမွာ အမ်ားႀကီးပါပဲ။ ဒီေတာ့ ဆင္ျခင္ နွလုံးသြင္းျပီး ပယ္တာရယ္၊ ၀ိပႆနာနဲ႔ ပယ္တာရယ္ပဲ ေရးျပလုိက္ပါတယ္။

ကဲ… စာဖတ္သူ၊ ေဒါသျဖစ္လာတဲ့အခါ "ကဲ… ေဒါသ ၊ မင္းႀကိဳက္သေလာက္ ျဖစ္စမ္း၊ ငါကေတာ့ မင္းကုိ ေသခ်ာထုိင္ၾကည့္ေနမွာပဲ" ဆုိျပီး ျဖစ္လာတဲ့ ေဒါသကေလးကုိ စုိက္ၾကည့္ ေနလုိက္ပါ။ ၾကည့္ပါ ၾကည့္ပါမ်ားလာရင္ တစ္ေန႔ေသာအခါမွာ ေဒါသနည္းသူ တစ္ေယာက္ ျဖစ္သြားပါလိမ့္မယ္။

ရေ၀ႏြယ္(အင္းမ)

ရုပ္ရွင္ေတးကဗ်ာမဂၢဇင္း

ဇူလိုင္၊ ၂၀၀၈

က်မ္းကိုး

၁။ ေဒါသကထာ

(ေမာင္းေထာင္ဆရာေတာ္ ဘုရားၾကီး)

၂။ ဗုဒၶအဘိဓမၼာ ေစတသိက္မ်ားအဖြင့္

(ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ)

သာသနာေရး ဦးစီးဌာန။

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္

စိတ္ညစ္ရင္ ေရခ်ိဳးပါ

စိတ္ညစ္ရင္ ေရခ်ိဳးပါ

တစ္ခါတုန္းက သားအဖႏွစ္ေယာက္ရွိပါတယ္။ တစ္ေန႔ေတာ့ သားအဖႏွစ္ေယာက္ ခရီးတစ္ခု ထြက္ဖို႔ ျပင္ၾကပါတယ္။ သူတို႔ထြက္မယ့္ ခရီးစဥ္မွာ ေတာ့အုပ္တစ္ခုကို ျဖတ္သန္းသြားရမွာပါ။ အဲဒီ ေတာအုပ္ထဲမွာ ဓားျပ သူခိုးေတြကလည္း ရွိေနပါတယ္။ ဓားျပသူခိုးေတြရဲ့ လုပ္ထံုးအစဥ္အလာတစ္ခုက သားအဖႏွစ္ေယာက္ လာရင္ သားကို ဖမ္းျပီး အေဖလုပ္သူကို အိမ္ျပန္ျပီး ေငြယူေစပါတယ္။ ဆရာတပည့္ လာရင္လည္း ဆရာကို ဖမ္းျပီး တပည့္ကို အိမ္ေငြျပန္ယူေစပါတယ္။ ဒီလုပ္ထံုးအစဥ္အလာကို သိထားေတာ့ သားအဖႏွစ္ေယာက္က ခရီးမထြက္ခင္ အေဖလုပ္တဲ့သူက “ငါ့သား ဓားျပသူခိုးေတြနဲ႔ ေတြ႔တဲ့အခါ မင္းနဲ႔ငါ သားအဖေတာ္တယ္လို႔ မေျပာနဲ႔ ဘာမွမေတာ္ဘူးလို႔ ေျပာ” လို႔ မွာပါတယ္။

ဒီလိုနဲ႔ ေတာထဲေရာက္ေတာ့ ထင္တဲ့အတိုင္းပါပဲ။ ဓားျပသူခိုးေတြနဲ႔ ေတြ႔ပါတယ္။ ေတြ႔ေတာ့ သားအဖ ႏွစ္ေယာက္ကို ဖမ္းျပီး “သင္တို႔ဘာေတာ္သလဲ” လို႔ ေမးေတာ့ သားလုပ္တဲ့သူက “ဘာမွမေတာ္ဘူးလို႔” ျပန္ေျဖလိုက္ပါတယ္။

ဒီေတာ့ သားအဖႏွစ္ေယာက္ ေတာအုပ္က ထြက္ခြင့္ရျပီး ေရွ႕ကို ခရီးဆက္ခဲ့ၾကပါတယ္။

နားရမယ့္ေနရာမွာနားျပီး ညခ်မ္းေရာက္ေတာ့ ေရခ်ိဳးပါတယ္။ ေရခ်ိဳးျပီးေတာ့ စိတ္ေကာ၊ ရုပ္ေကာ ၾကည္ေနတဲ့အတြက္ သားျဖစ္သူက မိမိရဲ့ တစ္ေန႔တာသီလကို ျပန္ဆင္ျခင္တဲ့အခါ မနက္က မုသားေျပာခဲ့ တာကို ျပန္သတိရပါတယ္။ ထိတ္လန္႔သံေ၀ဂ ျဖစ္ျပီး “ဒီအကုသိုလ္ဟာ ငါ့ကို အပါယ္ခ်ေတာ့မွာပဲ” ဆိုျပီး ရပ္လ်က္ ၀ိပႆနာပြားလိုက္တာ ပေစၥကဗုဒၶါ အရွင္ျမတ္ ျဖစ္သြားပါတယ္။ ပေစၥကဗုဒၶါ ျဖစ္သြားေတာ့ ဖခင္ကို တရားေဟာျပီး နႏၵမူလိုဏ္ဂူကို ၾကြသြားပါေတာ့တယ္။

(ငါးရာ့ငါးဆယ္၊ ပါနီယဇာတ္)

ေရခ်ိဳးလိုက္လို႔ တရားထူး တရားျမတ္ရသြားတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ အတိတ္ပါရမီေတြေၾကာင့္ ရသြားတာပါ။ ဒါေပမယ့္ ေရခ်ိဳးလိုက္တာလည္း တရားထူးရဖို႔ အေထာက္အပံ့တစ္ခု ျဖစ္သြားတာပါ။ ေရခ်ိဳးထားတဲ့ စိတ္ေကာ ရုပ္ပါၾကည္ေနပါတယ္။ စိတ္ရုပ္ၾကည္ေနတဲ့အတြက္ တရားအားထုတ္ရတာလည္း ပိုျပီးအဆင္ေျပ သြားပါတယ္။ ေရခ်ိဳးျခင္းဟာ တရားထူးရဖို႔ေတာင္ အေထာက္အပံ့ ေပးတာဆိုေတာ့ စိတ္ညစ္တာေလာက္ေတာ့ အထူးေျပာစရာ မလိုေတာ့ပါဘူး။ ဒါက၀တၳဳသာဓကေလးကို ကိုင္ေျပာတာပါ။ စာနဲ႔ ကိုင္ေျပာမယ္ဆိုရင္လည္း ၀ိဘင္းအ႒ကထာမွာ ပညာပြားေၾကာင္း (၇) ပါးကို ျပထားပါတယ္။ အဂၤါ (၇) ပါးမွာ ဒုတိယ အဂၤါက ဉာဏ္ပညာပြားဖို႔ အတြက္ ကိုယ္တြင္းကိုယ္ပ ႏွစ္ဌာနကို သန္႔ရွင္း စင္ၾကယ္ေအာင္ လုပ္ေပးပါတဲ့။ သန္႔ရွင္းစင္ၾကယ္ေအာင္ လုပ္ေပးပံုကို လည္း အက်ယ္ ျပန္ရွင္းျပထားပါတယ္။

ဆံပင္ေတြရွည္ေနမယ္၊ ေျခသည္းလက္သည္းေတြရွည္ေနမယ္၊ ခႏၶာကိုယ္မွာ ေခြ်းေတြ၊ ေၾကးေတြ ကပ္ေနမယ္၊ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ အပူအပုပ္ေတြ ေလဆိုးေတြရွိေနမယ္၊ ဒါဟာအတြင္း၀တၳဳမသန္႔ရွင္းတာပါ။

ေနာက္ ကိုယ့္ရဲ့ အ၀တ္အစားေတြ ေဟာင္းႏြမ္းေနမယ္၊ အိပ္ရာ၊ ျခင္ေထာင္၊ ေစာင္၊ ေခါင္းအံုးေတြ ေဟာင္းႏြမ္း ေနမယ္။ ကိုယ္ေနတဲ့ အခန္းထဲမွာ ပစၥည္းေတြ ဖရိုဖရဲ ဖြာလန္ၾကဲေနမယ္။ ပင့္ကူမွ်င္ေတြ ျငိတြယ္ေနမယ္၊ စာအုပ္ေတြ ျပန္႔က်ဲေနမယ္။ အမႈိက္ေတြ ရွိေနမယ္။ ဒါဟာ အျပင္၀တၳဳ မသန္႔ရွင္းတာပါ။

အဲဒီလို ကိုယ္တြင္းကိုယ္ပ မသန္႔ရွင္းေတာ့ဘူးဆိုရင္ စိတ္ရႈပ္လာပါလိမ့္မယ္။ စိတ္ရႈပ္လာရင္ ဉာဏ္အျမင္ မၾကည္လင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒါဆိုရင္ ေနရထိုင္ရတာ မေပ်ာ္ရႊင္ေတာ့ပါဘူး။

ဒါေၾကာင့္ ဆံပင္ေတြ ရွည္ေနမယ္၊ ရႈပ္ေထြးညစ္ပတ္ေနမယ္ဆိုရင္ ညွပ္စရာရွိတာ ညွပ္၊ ေလွ်ာ္စရာရွိတာ ေလွ်ာ္ေပးရမယ္။ ေျခသည္း လက္သည္းေတြ ရွည္ေနရင္ ညွပ္ေပးရမယ္။ ခႏၶာကိုယ္မွာ ေခၽြးေတြ၊ ဂ်ီးေတြ ရွိေနရင္ ေရခ်ိဳးေပးရပါမယ္။ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ေလဆိုးေတြ အပူ အပုပ္ေတြရွိေနရင္ နားလည္တဲ့ ဆရာ၀န္နဲ႔ျပသျပီး ၀မ္းသက္ေစတဲ့ ေဆး စသည္စားျပီး ခႏၶာကိုယ္ ေပါ့ပါးေအာင္ လုပ္ေပးရပါမယ္။

ဒါက အတြင္း၀တၳဳ သန္႔ရွင္းေအာင္ လုပ္ေပးတာပါ။

ေနာက္ အ၀တ္အစားေတြ ေဟာင္းႏြမ္းေနရင္၊ အနံ ့အသက္ဆိုးေတြရွိေနရင္ ေလွ်ာ္ေပးရမယ္။ ေစာင္ေတြ၊ ျခင္ေထာင္ေတြ၊ ေခါင္းအံုးေတြ၊ အိပ္ရာခင္းေတြကို ေလွ်ာ္စရာရွိတာေလွ်ာ္၊ ေနလွန္းစရာရွိတာ လွန္းျပီး ေပးရပါမယ္။ အခန္းထဲမွာ ရႈပ္ေပပြေနရင္ အခန္းသန္ ့ရွင္းေရး လုပ္ေပးရပါမယ္။ ဒါက အျပင္၀တၳဳ သန္ ့ရွင္းေအာင္ လုပ္ေပးတာပါ။

ကိုယ္တြင္းကိုယ္ပ သန္႔ရွင္းေနရင္ စိတ္ၾကည္လင္လာပါလိမ့္မယ္။ စိတ္ၾကည္လင္လာရင္ ဉာဏ္ပါ ၾကည္လင္ လာေတာ့တာပါ။

တရားအားထုတ္တဲ့ ေယာဂီေကာ၊ စီးပြားေရးလုပ္ေနတဲ့ သူေကာ၊ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားေကာ၊ ကိုယ္တြင္းကိုယ္ပ သန္႔ရွင္းေအာင္ ဂရုတစိုက္ လုပ္ေပးေနရပါမယ္။

ဥပမာ - ေရခ်ိဳးျပီး တရားထိုင္တာနဲ႔ ေရမခ်ိဳးဘဲ ေခြ်းသံတရႊဲ ရႊဲနဲ႔ တရားထိုင္တာ ဘယ္ဟာက ပိုျပီးထိုင္လို႔ ေကာင္းမလဲ? ေခါင္းေလွ်ာ္ျပီး တရားထိုင္တာနဲ႔ ေခါင္းမေလွ်ာ္ပဲ ဆံပင္ ဖြာလန္ၾကဲနဲ႔ တရားထိုင္တာ ဘယ္ဟာက ပိုျပီး စိတ္ၾကည္လင္မလဲ? အထူးေျပာေနစရာ မလိုေတာ့ပါဘူး။ သိပ္သိသာပါတယ္။

ေရခ်ိဳးျပီးမွ တရားထိုင္ရင္ဉာဏ္ပိုျပီး သက္၀င္ပါတယ္။ ထိုင္ရတာလည္း ပိုျပီး ေကာင္းပါတယ္။ ေရခ်ိဳးထားရင္ စိတ္က ၾကည္ၾကည္လင္လင္ လန္းလန္းဆန္းဆန္း ျဖစ္ေနတာပါ။

ဒီလိုပါပဲ။ ေက်ာင္းသား တစ္ေယာက္ဟာ စာမက်က္ခင္ ေရခ်ိဳးထားရင္ စိတ္ေကာ၊ ရုပ္ေကာ ၾကည္ေနတဲ့ အတြက္ ပိုျပီး ၪာဏ္သက္၀င္သလို စာက်က္လို႔ လည္း ပိုေကာင္းေနပါလိမ့္မယ္။

ကိုယ္က ဒီသေဘာေလးေတြကို အာရံုျပဳျပီး ကိုယ္တြင္းကိုယ္ပ ႏွစ္ဌာနကို သန္႔ရွင္းေအာင္ မၾကာခဏ လုပ္ေပးေနရပါမယ္။

စိတ္ခ်မ္းသာေနရင္ တရားအလုပ္ပဲလုပ္လုပ္၊ စီးပြားေရးပဲ လုပ္လုပ္၊ စာပဲက်က္က်က္၊ ဘာပဲလုပ္လုပ္ အဆင္ေျပေနပါလိမ့္မယ္။

တကယ္လို႔ စိတ္ညစ္လာျပီ ဆိုရင္ ကိုယ္ေနတဲ့ အခန္းကို သန္႔ရွင္းေရး လုပ္လိုက္ပါ။ အိပ္ရာ ျခင္ေထာင္၊ ေခါင္းအံုးေတြကို ေလွ်ာ္ဖြပ္ျပီး အသစ္နဲ႔ လဲလိုက္ပါ။ ျပီးေတာ့ ေရခ်ိဳးလိုက္ပါ။ ေရခ်ိဳးျပီးရင္ ကိုယ္ႏွစ္သက္တဲ့ ေလွ်ာ္ဖြပ္ျပီးသား အ၀တ္ေလးကို ၀တ္လိုက္ပါ။ အားလံုးျပီးတာနဲ႔ အသစ္လဲျပီးသား အိပ္ရာေပၚမွာ ကိုယ္နဲ႔ သပၸါယျဖစ္သလို ထိုင္ျပီး ခါးကို ေျဖာင့္ေျဖာင့္ထား၊ မ်က္လံုးေလးမွိတ္၊ လက္အုပ္ကေလးခ်ီျပီး ငါးပါးသီလကို ယူလိုက္ပါ။ တစ္ဆက္တည္းပဲ “ျမတ္စြာဘုရား၊ ဘုရားတပည့္ေတာ္ ခႏၶာကိုယ္ထဲကို သီတင္းသံုး ေတာ္မူပါဘုရား” လို႔ ပင့္လိုက္ပါ။ ကိုယ္က အမ်ိဳးသမီး ျဖစ္ေနလို႔ ပင့္ရမွာအားနာေနရင္လည္း ဦးေခါင္းထက္ကို ပင့္လိုက္ပါ။ စိတ္ထဲမွာလည္း ျမတ္စြာဘုရား ကိုယ့္ခႏၶာကိုယ္ထဲ၊ ကိုယ့္ဦးေခါင္းထက္မွာ ရွိေနတယ္လို႔ ႏွလံုးသြင္းထားပါ။ ျမတ္စြာဘုရားကေတာ့ ပရိနိဗၺာန္ စံျပီးျပီဆိုေတာ့ တကယ္ေတာ့ ဘယ္ၾကြလာမွာလဲ။ စိတ္ဓာတ္အင္အားကို ယူတာပါ။ စိတ္ထဲမွာ ျမတ္စြာဘုရား တကယ္ၾကြလာတယ္လို႔ ႏွလံုးသြင္းထားရမွာပါ။ အားလံုးျပီးရင္ လက္အုပ္ခ်ီထားတာေလးခ်ျပီၚ အရဟံ ဂုဏ္ေတာ္ကို ငါးမိနစ္၊ ေမတၱာကို ငါးမိနစ္၊ ၀ိပႆနာကို ငါးမိနစ္ ပြားေနလိုက္ပါ. ဒါဆိုရင္ စိတ္ခ်မ္းသာလာပါ လိမ့္မယ္။ မယံုရင္စမ္းၾကည့္ပါ။ စာေရးသူလည္း စိတ္ညစ္လာရင္ ဒီနည္းအတိုင္းပဲ လုပ္တာပါ။ ဒါဆိုစိတ္ညစ္တာ ေပ်ာက္သြားတာ မ်ားပါတယ္။ ကိေလသာ မကင္းသေရြ႕ေတာ့ စိတ္ေတြက အခါအားေလွ်ာ္စြာ ညစ္ေနရဦးမွာပါ။ စိတ္ညစ္တာကို ညစ္တဲ့ အတိုင္းမထားဘဲ ကိုယ္ႏွစ္သက္တဲ့ နည္းတစ္ခုခုနဲ႔ ပယ္ပစ္လိုက္ႏိုင္ဖို႔ပါ။ ေရခ်ိဳးလိုက္တာကေတာ့ သိပ္ျပီး မခက္လွပါဘူး။

ဒီနည္းေလးကို ကိုယ္က အထံုအက်င့္ေလးတစ္ခုလုပ္ထား လိုက္ဖို႔ပါ။ “စိတ္ညစ္လာတာနဲ႔ ေရခ်ိဳးလိုက္၊ ဂုဏ္ေတာ္ ေမတၱာေလး ပြားလိုက္၊ စိတ္ညစ္လာတာနဲ႔ ေရခ်ိဳးလိုက္ ဂုဏ္ေတာ္ေမတၱာေလး ပြားလိုက္” နဲ႔ က်င့္ပါမ်ားသြားရင္ အထံုျဖစ္သြားပါလိမ့္မယ္။ အထံုျဖစ္သြားရင္ စြဲသြားတာ မ်ားပါတယ္။ ေကာင္းတဲ့ အထံုေလးေတြဆို စြဲေနေအာင္လုပ္ထားရပါတယ္။

အဲဒီလိုမွမဟုတ္ဘဲ စိတ္ညစ္လာရင္ ထြက္ေပါက္အေနနဲ႔ အကုသိုလ္မကင္းတဲ့ တျခားတစ္ခုခုကို သြားလုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကိုယ္ျပဳတဲ့ အျပဳအမူက စြဲသြားတတ္ ပါတယ္။ မေကာင္းတာ စြဲသြားရင္ ျဖတ္ရတာခက္ပါတယ္။ စိတ္ညစ္တာကို အေၾကာင္းျပဳျပီး အကုသိုလ္ မကင္းတဲ့ အျပဳအမူေတြ စြဲသြားတဲ့ သူေတြအမ်ားၾကီးပါ။ ေတြ႔ဖူး ျမင္ဖူးၾကမွာပါ။

တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ စိတ္ညစ္လာရင္ တစ္ေယာက္ေယာက္ဆီကို ဖုန္းဆက္ေျပာေလ့ရွိပါတယ္။ ကိုယ္ဖုန္းဆက္ေျပာတဲ့သူက ေကာင္းျမတ္တဲ့ အၾကံေပးရင္ေတာ္ပါရဲ့။ “ဘယ္လို ကဲလိုက္ပါလား၊ ဘယ္လိုလုပ္လိုက္ ပါလား” စသည္ျဖင့္ အကုသိုလ္ မကင္းတဲ့ အၾကံေတြ ေပးလိုက္ရင္ ကိုယ့္အတြက္ အမ်ားၾကီးနစ္နာ သြားႏိုင္ပါတယ္။

ကဲထားပါေတာ့။ တစ္ေယာက္ေယာက္ဆီဖုန္းဆက္ အၾကံဉာဏ္ေတာင္းလို႔ ကိုယ္အၾကံေတာင္းတဲ့ သူက “လာခဲ့၊ ဘယ္ဆိုင္မွာ ဘယ္ကလပ္မွာ သြားကဲရေအာင္၊ လံုး၀ လန္းသြားေစရမယ္” ဆိုျပီး လွမ္းေခၚပါျပီတဲ့။ ေခၚတဲ့အတိုင္း ေနရာတစ္ခုခု မွာ ကဲပါျပီတဲ့၊ ကဲေနတုန္းမွာ လန္းတယ္လို႔ ထင္ရေပမယ့္ ကဲျပီးေတာ့လည္း ညစ္လက္စ စိတ္က ျပန္ညစ္ ရဦးမွာပါ။ ေနာက္ဆံုး ကိုယ့္မွာ အကုသိုလ္ အပိုျဖစ္ရတာပဲ အဖတ္တင္တာပါ။

စိတ္ညစ္တဲ့အခါ ထြက္ေပါက္ မ်ိဳးစံုေတာ့ ရွိေနၾကမွာပါ။ အဲဒီအထဲကမွ ေကာင္းတဲ့ ထြက္ေပါက္လည္းျဖစ္၊ ကိုယ္နဲ႔ သပၸါယသင့္တဲ့ ထြက္ေပါက္လည္း ျဖစ္တဲ့ ထြက္ေပါက္ တစ္ခုကို အေလ့အက်င့္ လုပ္ထား လိုက္ဖို႔ပါ။

စိတ္ညစ္ရင္ အျခားတစ္ဖက္မွာ ဆိုးက်ိဳးေတြ ရွိေနတဲ့အတြက္ ေကာင္းတဲ့ ထြက္ေပါက္ေလးေတြကို အထံုတစ္ခု အေနနဲ႔ စြဲေနေအာင္ ေလ့က်င့္ထားႏိုင္ရပါမယ္။

တကယ္ေတာ့လည္း တရားသေဘာအရ ဘယ္အရာမွ မျမဲပါဘူး။ စိတ္ညစ္တာလည္း အျမဲတည္မေနႏိုင္ပါဘူး. ကာလတစ္ခုပါပဲ။ ကိုယ္က မျမဲတဲ့ သေဘာတရားေလးကို ေသခ်ာသေဘာေပါက္ျပီး စိတ္ညစ္တာကို အေၾကာင္းျပဳျပီး ထြက္ေပါက္ အေနနဲ႔ အကုသိုလ္ မျပဳလိုက္မိဖို႔ပါ။ စိတ္ညစ္ေနတဲ့ ကာလတိုေလးမွာ ကုသိုလ္ေတြကို လုပ္ခ်င္သည္ျဖစ္ေစ၊ မလုပ္ခ်င္သည္ ျဖစ္ေစ ေပေတလုပ္ ေနလိုက္ပါ။ ေရမခ်ိဳးခင္မွာဘဲ ဘုရားပန္းအိုးလဲတာ ဘုရား ေသာက္ေတာ္ ေရလဲတာ၊ ကိုယ္ၾကိဳက္တဲ့ အစားအစာေလးေတြကို ျမတ္စြာဘုရားကို ကပ္တာ စသည္ျဖင့္ လုပ္လို႔လည္း ရပါေသးတယ္။ စိတ္ညစ္တာကို အမွီျပဳျပီး ကုသိုလ္ အျမတ္ထြက္ ေအာင္လုပ္ပစ္ရမွာပါ။

ကာလတစ္ခုၾကာလို႔ စိတ္ညစ္တာလည္း ေပ်ာက္သြားေရာ၊ ကိုယ့္ရင္ထဲကို ျပန္ၾကည့္လိုက္တဲ့ အခါ ကုသိုလ္ေတြ တစ္ေလွၾကီး ျဖစ္ေနေတာ့တာပါ။

ဒီကုသိုလ္ေတြဟာ ေနာက္ဘ၀အထိ အထံုဓာတ္ေတြအေနနဲ ့ ပါသြားေတာ့ မွာပါ။ အထံု၀ါသနာဆိုတာ ေနာက္ဘ၀အထိ လိုက္တတ္တာဆိုေတာ့ ေနာက္ဘ၀မွာလည္း ကုသိုလ္ပါရမီေတြ ျပဳျဖစ္ေနဦးမွာပါ။ ဒါဆိုရင္ နိဗၺာန္နဲ႔လည္း တျဖည္းျဖည္း နီးသြားေတာ့မွာပါ။

အဓိကကေတာ့ ဘယ္လိုအာရံုပဲၾကံဳလာၾကံဳလာ၊ ၾကံဳလာတဲ့အာရံုကို အေၾကာင္းျပဳျပီး ကုသိုလ္ျဖစ္သြား ဖို႔ပါ။ ဒါကို ကိုယ္က အေလ့အက်င့္ ျဖစ္ေအာင္ ေလ့က်င့္၊ ေလ့က်င့္ထားဖို႔ပါ။ ေလ့က်င့္ထားရင္ စြဲသြားတတ္ပါတယ္။ ေနာင္ဆိုရင္ အထူးေၾကာင့္ၾကစိုက္စရာ မလိုေတာ့ပါဘူး။

ဘာပဲေျပာေျပာ စိတ္ညစ္ရင္ ေရခ်ိဳးလိုက္ပါ။ ဒါဆိုရင္ စိတ္ခ်မ္းသာလာပါလိမ့္မယ္။

ရေ၀ႏြယ္၊အင္းမ၊

အလင္းတန္းဂ်ာနယ္
၇.၉.၂၀၀၉

က်မ္းကိုး။
၁။ ေဗာဇၥ်င္ခုႏွစ္ပါး ျမတ္တရား၊ သေျပကန္ဆရာေတာ္။
၂။ မဟာဗုဒၶ၀င္ ပထမတြဲ၊ ပထမပိုင္း၊ တိပိဋကမင္းကြန္းဆရာေတာ္။

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္

က်န္ရွိေနတဲ့သက္တမ္းကို ဘယ္လိုေနမလဲ

မေန ့က ဒီက ျမန္မာဆိုင္မွာ စာအုပ္သစ္ေတြသြားရွာရင္း ဘုန္းဘုန္းရေ၀ႏြယ္စာအုပ္ အသစ္ေတြ ့တာႏွင့္ ၀ယ္လာလိုက္တယ္။ စာအုပ္နာမည္ၾကည့္လိုက္ေတာ့ ရယ္လိုက္မိတယ္။ ဘုန္းဘုန္းကေတာ့ လုပ္ခ်လိုက္ျပီလို ့ေတြးရင္းႏွင့္။ စိတ္ညစ္ရင္ ေရခ်ိဳးပါ တဲ့။ ဒီေန ့မနက္ေတာ့ အလုပ္သြားရင္းႏွင့္ ရထားေပၚမွာ စဖတ္ျဖစ္တယ္။ စာအုပ္ကို စဖတ္ဖတ္လိုက္ခ်င္းပဲ ဇင္ပံုျပင္ႏွင့္ စထားတာေတြ ့လိုက္တယ္။ ဘုန္းဘုန္းက ဒီပံုျပင္ကို ေတာ္ေတာ္ေလး သေဘာက်ပံုုရတယ္။ တရားပြဲေတြမွာ တရားေဟာရင္လည္း ထည့္ျပီး ေဟာတတ္တယ္။ အခုလည္း ဒါႏွင့္ပဲ စဖြင့္ထားတာဆိုေတာ့။ စာအုပ္ကို ဖတ္ရင္းႏွင့္ စိတ္ထဲမွာ ၾကည္ႏူးမႈျဖစ္ရပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ေလးႏွစ္ေလာက္ကျဖစ္မယ္ထင္ပါတယ္။ ဦးဇင္းေလးတစ္ပါးက ဇင္ပံုျပင္ေတြဖတ္ခ်င္တယ္။ လက္လွမ္းမီရာ ရွာေပးဖို ့ အကူအညီေတာင္းတာႏွင့္ ကၽြန္ေတာ္လည္း ကမၻာတခြင္ျပဲျပဲစင္ေအာင္ ေမာ္နီတာဖန္သားျပင္ထဲကေန ဟိုရွာဒီရွာ လုပ္ေပးျပီး ဦးဇင္းေလးကို ေပးခဲ့ပါတယ္။ ဦးဇင္းေလးအတြက္ အသံုးတည့္ေလာက္ပါရဲ ့လို ့လည္း ေမွ်ာ္လင့္မိခဲ့တာေပါ့။ ကိုယ္တိုင္လည္း ဖတ္ျဖစ္ေတာ့ တအားသေဘာက်ခဲ့ပါတယ္။ ဒါနဲ ့အခု ဘေလာ့ဂ္လုပ္ျဖစ္ေတာ့ အဲဒီတုန္းက ဦးဇင္းေလးအတြက္ ရွာေပးခဲ့တဲ့ ပံုျပင္ေတြကို ႏွစ္သက္မိေသာ ဇင္ပံုျပင္မ်ား ဆိုျပီး ပို ့စ္တင္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ကိုယ္လိုပဲ ဒီပံုုျပင္ေတြကို သေဘာက် ႏွစ္သက္ၾကတဲ့သူေတြ ရွိေနတာလည္း သိလာခဲ့ရပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ့္မွာ ဇင္ႏွင့္အက်ိဳးေပးပံုမ်ား ဇင္ဘုန္းၾကီးေတြရွိတဲ့အရပ္မွာ ဇင္ပံုျပင္ေတြ ပို ့စ္တင္ရင္းႏွင့္ ဘေလာဂ္ဂါ ျဖစ္ေနရပါေပါ့ေလ။ အခုလည္း ဇင္ပံုျပင္ႏွင့္စထားတဲ့ ဘုန္းဘုန္းရေ၀ႏြယ္ရဲ ့ဒီေဆာင္းပါးေလးကို ေ၀မွ်ျပီး ဓမၼဒါန ျပဳလိုက္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။

------------------------------

က်န္ရွိေနတဲ့သက္တမ္းကို ဘယ္လိုေနမလဲ

တစ္ခါတုန္းက ဂ်ပန္ဘုန္းၾကီးတစ္ပါးဟာ နန္းေဆာင္ထဲကို ၀င္လာခဲ့ပါတယ္။ သူ၀င္လာခ်ိန္မွာ အေစာင့္ေတြက မတားဆီးလိုက္နိဳင္ပါဘူး။ ဒီေတာ့ ဘုရင္ၾကီးဆီကို တန္းေရာက္သြားပါတယ္။ ဘုရင္ၾကီးကလည္း ဂ်ပန္ဘုန္းၾကီးကို ေတြ ့လိုက္ရေတာ့ ခ်က္ခ်င္းပဲ ေမးလိုက္ပါတယ္။

“အရွင္ဘုရား... ဘာမ်ားအလိုရွိပါသလဲ ဘုရား”
“ငါအိပ္ဖို ့အခန္းေကာင္းေကာင္းတစ္ခု အလိုရွိတယ္”
“အို...အရွင္ဘုရား ေနရာမွားလာျပီ။ ဒါ တည္းခိုခန္းမဟုတ္ဘူး။ နန္းေတာ္ဘုရား။”
“ေနပါအံုး။ ေမးပါအံုးမယ္။ မင္းေျပာတဲ့ ဒီနန္းေတာ္မွာ မင္း အရင္ ဘယ္သူေနသြားသလဲ”
“တပည့္ေတာ္အရင္ တပည့္ေတာ္ အေဖ ေနသြားပါတယ္။ အခု တပည့္ေတာ္ အေဖ မရွိေတာ့ပါဘူး။”
“မင္းအေဖ အရင္ေကာ ဘယ္သူေနသြားသလဲ”
“တပည့္ေတာ္ အဘိုး ေနသြားပါတယ္။ အခုေတာ့ မရွိေတာ့ပါဘူး ဘုရား”
“မင္းအဘိုးအရင္ေကာ”
“တပည့္ေတာ္ အေဘး ေနသြားပါတယ္ ဘုရား”
“ဒါမ်ားကြာ.... နန္းေတာ္တဲ့၊ မင္းအေဖလည္း ေနျပီး ထြက္သြားရျပီ၊ မင္းအဘိုးလည္း ေနျပီး ထြက္သြားရျပီ၊ မင္းအေဘးလည္း ေနျပီး ထြက္သြားရျပီ၊ မင္းလည္း ေနျပီး ထြက္သြားရအံုးမယ္၊ ဒါတည္းခိုခန္းမဟုတ္လို ့ ဘာလဲကြာ”

ဂ်ပန္ဘုန္းၾကီးရဲ ့စကားကို ၾကားလိုက္ရေတာ့ ဘုရင္ၾကီးလည္း တစ္ခါမွ မစဥ္းစားဖူးတဲ့ “ေၾသာ္... ငါဟာတည္းခိုခန္းမွာ ေနေနပါလား” ဆိုတဲ့ အသိဉာဏ္သစ္တစ္ခု လင္းကနဲ ၀င္သြားပါေတာ့သတဲ့။

(ဂ်ပန္ ဇင္ပံု၀တၳဳ)

ဘုရင္ၾကီးက ဂ်ပန္ဘုန္းၾကီးကို အခန္းေပး မေပးေတာ့ စာထဲမွာ ဆက္ျပမထားပါဘူး။
ပံုျပင္ေလးကေတာ့ ဒါပါပဲ။
တကယ္ေတာ့ ဂ်ပန္ဘုန္းၾကီးေျပာသလို အားလံုး အားလံုးဟာ တည္းခိုခန္းမွာ ေခတၱခဏ ၀င္တည္းေနၾကရတာပါ။ အခ်ိန္တန္ရင္ သတ္မွတ္ရက္ေစ့ရင္ အိမ္ျပန္ၾကရမွာပါ။
ဒီေတာ့ တည္းခိုခန္းမွာ ဘယ္ေလာက္အထိ ေနခြင့္ရအံုးမလဲ...?

လူ ့ဘ၀သက္တမ္းကို ေယဘုယ် ၇၅ႏွစ္ပဲ ထားလိုက္ပါေတာ့။ အသက္ ၄၀ ရွိတဲ့ လူတစ္ေယာက္ဟာ တည္းခိုခန္းမွာ ၃၅ ႏွစ္ပဲ ေနခြင့္ရေတာ့မွာပါ။ အသက္ ၅၀ ရွိတဲ့ လူတစ္ေယာက္ဟာ တည္းခိုခန္းမွာ ၂၅ႏွစ္ပဲ ေနခြင့္ရေတာ့မွာပါ။ အသက္၆၀ ရွိတဲ့သူတစ္ေယာက္ဟာ တည္းခိုခန္းမွာ ၁၅ႏွစ္ပဲ ေနခြင့္ရေတာ့မွာပါ။

လက္က်န္အခ်ိန္ကနည္းေနပါျပီ။ က်န္ေနတဲ့အခ်ိန္က ကိုယ့္အတြက္ သိပ္တန္ဖိုးရွိေနပါတယ္။

ဒီအခ်ိန္ဟာ သူတစ္ပါး ေကာင္းတာ မေကာင္းတာကို ေ၀ဖန္ေနရမယ့္အခ်ိန္၊ အရြယ္ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ ကိုယ္ေကာင္းေအာင္ပဲ ေနရမယ့္ အခ်ိန္၊ အရြယ္ျဖစ္ေနပါျပီ။

ဆိုလိုတာက သူတစ္ပါး ေကာင္းတာ မေကာင္းတာထက္ ကိုယ္ေကာင္းေအာင္ေနဖို ့က အဓိကပါ။

ဒီေတာ့ က်န္ရွိေနတဲ့ သက္တမ္းကို ဘယ္လိုေနမလဲ....?
ဒီေမးခြန္းကို ေန ့တိုင္း ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေမးရမွာပါ။
ဒါဆို လူတစ္ေယာက္ရဲ ့ တန္ဖိုးကို ဘာနဲ ့ဆံုးျဖတ္မလဲ။ ရာထူးဌာနႏၱရ၊ ေငြေၾကးဥစၥာ၊ ပညာ၊ ေအာင္ျမင္ေက်ာ္ၾကားမႈ၊ အျခံအရံေတြနဲ ့တိုင္းတာမလား။

ဒါေတြနဲ ့တိုင္းတာလို ့မရပါဘူး။ လူတစ္ေယာက္ရဲ ့တန္ဖိုးကို သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာဆိုတဲ့ သိကၡာသံုးပါးနဲ ့ပဲ တိုင္းတာရမွာပါ။ လူတစ္ေယာက္ဟာ သိကၡာသံုးပါးနဲ ့ ျပည့္စံုေနရင္ တန္ဖိုးရွိေနတာပါပဲ။

ရာထူးဌာနႏၱရ၊ ေငြေၾကးဥစၥာ၊ ပညာ၊ ေအာင္ျမင္ေက်ာ္ၾကားမႈ၊ အျခံအရံေတြေတာ့ရွိပါရဲ ့။ ဒါေပမယ့္ သိကၡာသံုးပါး မရွိဘူးဆိုရင္ တန္ဖိုးရွိတယ္လို ့ မဆိုနိုင္ပါဘူး။ ရာထူးဌာနႏၱရ စသည္ေတြလည္း ရွိမယ္၊ သိကၡာသံုးပါးလည္း ရွိမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အတိုင္းထက္အလြန္ပါပဲ။

ဒါကိုေထာက္ျပီး ကိုယ့္မွာ ရာထူးဌာနႏၱရ၊ ေငြေၾကးဥစၥာ၊ ပညာ၊ ေအာင္ျမင္ေက်ာ္ၾကားမႈ၊ အျခံအရံေတြ မရွိေပမယ့္ ဘာမွ အားငယ္စရာ မလိုပါဘူူး။ ကိုယ့္ရင္ထဲမွာ သိကၡာသံုးပါး တည္ေနရင္ ကိုယ္ဟာ တန္ဖိုးရွိေနတာပါ။

ဒါေၾကာင့္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို သိကၡာသံုးပါးတည္ေအာင္ လုပ္လိုက္ရံုပါဘဲ။

မနက္အိပ္ရာထ ကိုယ္လက္သန္ ့စင္ျပီးတာနဲ ့ ဘုရားခန္းထဲသြားလိုက္ပါ။ ျပီးေတာ့ ငါးပါးသီလယူလိုက္ပါ။ ဒါဆို သီလသိကၡာတည္သြားပါျပီ။ ေနာက္ ဂုဏ္ေတာ္ကို ငါးမီနစ္၊ ေမတၱာကို ငါးမိနစ္ ပြားလိုက္ပါ။ ဒါဆို သမာဓိသိကၡာတည္သြားပါျပီ။ ေနာက္ဆက္ျပီး ၀ိပႆနာကို ငါးမိနစ္ပြားလိုက္ပါ။ ဒါဆိုရင္ ပညာသိကၡာတည္သြားပါျပီ။

သိကၡာသံုးပါး ကိုယ့္ရင္ထဲကို ေရာက္သြားတာနဲ ့ ကိုယ္ဟာ တန္ဖိုးရွိတဲ့သူ ျဖစ္သြားပါျပီ။ ခက္လား။ မခက္ပါဘူး။ ဆယ့္ငါးမိနစ္ေလာက္ပဲ အခ်ိန္ေပးရပါတယ္။

ျပီးေတာ့ “ငါ့ရင္ထဲမွာ သိကၡာသံုးပါးတည္ေနရင္ ငါဟာတန္ဖိုးရွိေနတာပဲ” လို ့ အသံထြက္ျပီး သံုးၾကိမ္ေလာက္ ရြတ္လိုက္ပါ။

ေန ့ခင္းက်ရင္ တစ္ၾကိမ္ရြတ္လိုက္ပါ။ ညပိုုင္းေရာက္ရင္ တစ္ၾကိမ္ရြတ္လိုက္ပါ။ အသံနဲ ့ပါ ပူးတြဲျပီး ကိုယ့္ကိုယ္ကို အားေပးလိုက္တာပါ။

ကိုယ့္ရင္ထဲ သိကၡာသံုးပါး ေရာက္လာတာနဲ ့ စိတ္ပါ၀ါစြမ္းအားေတြလည္း အလိုလိုေရာက္လာတာပါ။ တရားသံနဲ ့ေျပာရင္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ၾကည္ညိဳလာတာပါ။

ဘယ္သူပဲျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ၾကည္ညိဳသြားျပီဆိုရင္ ေနရထိုင္ရတာ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ ျဖစ္သြားေတာ့တာပါ။ သူတစ္ပါးၾကည္ညိဳတာ မၾကည္ညိဳတာထက္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ၾကည္ညိဳဖို ့က အဓိကပါ။

အသံထြက္ျပီး ကိုယ့္ကိုယ္ကို အားေပးတာကို ေလွ်ာ့မတြက္ပါနဲ ့။ အသံထဲမွာ စြမ္းအားေတြရွိေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တစ္ေန ့ကို သံုးခါေလာက္ အသံထြက္ျပီး ရြတ္ဆိုပါ။ အသံကလည္း ကိုယ့္ရဲ ့စိတ္ဓါတ္တက္ၾကြမႈကို ကူညီပါလိမ့္မယ္။

တစ္ခါတေလ အဆင္မေျပမႈေတြ ၾကံဳတဲ့အခါပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ေလာကဓံဆိုးေတြ ေတြ ့ၾကံဳတဲ့အခါပဲျဖစ္ျဖစ္ အားငယ္စိတ္၀င္လာရင္ ကိုုယ့္ရင္ထဲကို သိကၡာသံုးပါး တည္ေအာင္ လုပ္လိုက္ပါ။ တည္လိုက္တာနဲ ့ ကိုယ္ဟာ တန္ဘိုးရွိတဲ့သူတစ္ေယာက္ ျဖစ္သြားပါျပီ။ ဒါဆို ဘာမွ အားငယ္စရာ မလိုေတာ့ပါ။

တစ္စံုတစ္ေယာက္က ကိုယ့္ကို မခ်စ္ဘူး၊ ဘာျဖစ္လဲ၊ ကိုယ့္မွာ သိကၡာသံုးပါးရွိတယ္။ တစ္စံုတစ္ေယာက္က ကိုုယ့္ကို မုန္းေနတယ္၊ ဘာျဖစ္လဲ။ သူ ့ဟာသူ ၾကိဳက္သေလာက္မုန္း၊ ကိုယ့္မွာ သိကၡာသံုးပါးရွိတယ္။ ကိုယ့္မွာ အျခံအရံ အသိုင္းအ၀ိုင္းမရွိဘူး၊ ဘာျဖစ္လဲ။ ကိုယ့္မွာ သိကၡာသံုးပါးရွိတယ္။ ကိုယ္က မေအာင္ျမင္ဘူး။ ဘာျဖစ္လဲ။ ကိုယ့္မွာ သိကၡာသံုးပါးရွိတယ္။ ကိုယ့္မွာ ကားမရွိဘူး။ ဘာျဖစ္လဲ။ ကိုယ့္မွာ သိကၡာသံုးပါးရွိတယ္။ ကိုယ့္မွာ မက်န္းမာဘူး။ ဘာျဖစ္လဲ။ ကိုယ့္မွာ သိကၡာသံုးပါးရွိတယ္။ ကိုယ့္မွာ ေငြေၾကး မခ်မ္းသာဘူး။ ဘာျဖစ္လဲ။ ကိုယ့္မွာ သိကၡာသံုးပါးရွိတယ္။ လူတစ္ေယာက္ရဲ ့တန္ဖိုးကို အျခံအရံအသိုင္းအ၀ိုုင္းေတြနဲ ့ ဆံုးျဖတ္တာမွ မဟုုတ္တာ။ သိကၡာသံုးပါးနဲ ့ပဲ ဆံုးျဖတ္တာပဲ။

အလုပ္သြားတဲ့အခါ ကားေပၚမွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အလုပ္ထဲမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဂုဏ္ေတာ္ေလးကို ပြားေနမယ္။ အလုပ္နားေနတဲ့အခ်ိန္ေလးေတြမွာာလည္း ဂုဏ္ေတာ္ေလးကို ပြားေနမယ္။ ေနာက္ဆံုးအိမ္သာတက္ရင္လည္း ဟိုဟိုဒီဒီေတြ ေတြးမေနဘဲ ဂုဏ္ေတာ္ေလးပြားတက္မယ္ဆိုရင္ ပိုုက္ဆံမကုန္ဘဲ သမာဓိသိကၡာေတြျဖစ္ေနတာပါ။။ တစ္ေယာက္တည္း လုပ္ရတဲ့အလုပ္ေတြမွာလည္း တတ္နိဳင္သမွ် သတိေလးကပ္ျပီး လုပ္ေနမယ္ဆိုရင္လည္း ပညာသိကၡာေတြတည္ေနတာပါ။

“ငါ့ရင္ထဲမွာ သိကၡာသံုးပါးတည္ေနရင္ ငါဟာတန္ဖိုးရွိေနတာပါပဲ” ဆိုတဲ့ အေတြးေလးကိုေတာ့ ရင္ထဲမွာ ေသခ်ာ ထည့္ထားရမွာပါ။ တတ္နိဳင္ရင္ ကိုယ့္အိပ္ခန္းထဲမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ကိုယ့္ရဲ ့အလုပ္စားပြဲေပၚမွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ကိုယ္အျမဲ ျမင္ေနရတဲ့ ေနရာမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ “ငါ့ရင္ထဲမွာ သိကၡာသံုးပါးတည္ေနရင္ ငါဟာ တန္ဖိုးရွိေနတာပါပဲ” ဆိုတဲ့စာတမ္းေလးကို ကပ္ထားရမွာပါ။ ဒါဆို စာတမ္းကို ျမင္တိုင္း ျမင္တိုင္း ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဘယ္လိုျဖတ္သန္းရမယ္ဆိုတာ သတိေပးျပီးသား ျဖစ္ေနေတာ့တာပါ။

က်န္ရွိေနတဲ့ သက္တမ္းေလးကို သိကၡာသံုးပါးနဲ ့ေနသြားရံုပါပဲ။

ဒီေနရာမွာ ေတြးစရာ သံေ၀ဂျဖစ္ဖြယ္ ဥဒယဘဒၵဇာတ္ကေလးကို အက်ဥ္းခ်ဳပ္ေျပာျပပါအံုးမယ္။

တစ္ခုေသာ ညတစ္ညမွာ ဥဒယဘဒၵမင္းသမီးဟာ ျပႆဒ္ထက္ တိုက္ခန္းမွာ ေနေနပါတယ္။

အဲဒီအခ်ိန္မွာပဲ လုလင္ပ်ိဳတစ္ေယာက္ဟာ ေရႊခြက္နဲ ့ ေရႊအျပည့္ထည့္ျပီး ေရာက္လာပါတယ္။ ေနာက္လုလင္က မင္းသမီးကို လူပ်ိဳစကား စေျပာပါတယ္။

“မင္းသမီး... တစ္ညေလာက္ သင့္တိုက္ခန္းမွာ အတူတကြ ေနပါရေစ”

မင္းသမီးလည္း အေတာ္ထိတ္လန္ ့သြားပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို ့လဲဆိုေတာ့ ေအာက္မွာ အေစာင့္ေတြအမ်ားၾကီး ခ်ထားလို ့ပါ။ ဒါေၾကာင့္ မင္းသမီးက “ဘယ္လိုလုပ္ တက္လာတာလဲ” ျပန္ေမးပါတယ္။

လုလင္ကလည္း “ငါဟာ နတ္သားတစ္ေယာက္ျဖစ္တယ္။ ငါ့အတြက္ မခက္ပါဘူး။ သင္က ငါ့ကိုခ်စ္တယ္ဆိုရင္ ပါလာတဲ့ ေရႊခြက္နဲ ့ ေရႊအျပည့္ ေပးပါ့မယ္” လို ့ ျပန္ေျပာပါတယ္။

ဒီေတာ့ မင္းသမီးက “သင့္ဟာသင္ နတ္သားမကလို ့ ဘာပဲျဖစ္ေနျဖစ္ေန ကြယ္လြန္သြားတဲ့ ကၽြန္မခင္ပြန္းေဟာင္း မင္းသားမွတစ္ပါး ဘယ္သူ ့ကိုမွ မျမတ္နိဳးဘူး။ သင္ျပန္ပါေတာ့” လို ့ ႏွင္လႊတ္လိုက္ပါတယ္။

ဒုတိယညက်ေတာ့ လုလင္ပ်ိဳနတ္သားက ေငြခြက္နဲ ့ ေရႊအျပည့္ထည့္ျပီး ေရာက္လာျပန္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မင္းသမီးက ခ်က္ခ်င္းပဲ ျပန္လႊတ္ပါတယ္။

တတိယညက်ေတာ့လည္း လုလင္ပ်ိဳနတ္သားက ေၾကးခြက္နဲ ့ေရႊအျပည့္ထည့္ျပီး ခ်စ္ေရးဆိုလာျပန္ပါတယ္။

ဒီမွာတင္ မင္းသမီးက စဥ္းစားပါျပီ။ ပထမရက္မွာ ေရႊခြက္နဲ ့။ ဒုတိယရက္မွာ ေငြခြက္နဲ ့။ တတိယရက္မွာ ေၾကးခြက္နဲ ့ဆိုေတာ့ သူ ့အတြက္ အထူးအဆန္းျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မင္းသမီးက လုလင္ကို ေမးၾကည့္ပါတယ္။

“အသင္ ေယာက်္ား...ေယာက်္ားဟာ မိန္းမကို ခ်စ္ေရးဆိုရင္ ဥစၥာပစၥည္းကို တိုးတိုးပဲ ေပးရတယ္။ သင္က ဘာျဖစ္လို ့ တစ္ေန ့ထက္တစ္ေန ့ ေလွ်ာ့ေလွ်ာ့ေပးရတာလဲ” လို ့ ေမးပါတယ္။

ဒီေတာ့ လုလင္ပ်ိဳကလည္း ျပန္ေျဖပါတယ္။ “မင္းသမီးရယ္၊ သင့္ရဲ ့အသက္နဲ ့ ရုုပ္ရည္အဆင္းက တစ္ေန ့ထက္တစ္ေန ့ တိုးတိုးပ်ိဳပ်ိဳလာတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဥစၥာပစၥည္းကို တိုးတိုးေပးမွာေပါ့။ သင္မင္းသမီးရဲ ့အသက္နဲ ့ ရုပ္ရည္အဆင္းက တစ္ေန ့ထက္တစ္ေန ့ေလ်ာ့ေလ်ာ့အိုအိုလာတာပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ငါက ပစၥည္းကို ေလွ်ာ့ေလွ်ာ့ေပးတာပါ။ မင္းသမီးရယ္ တစ္ရက္ တစ္ည ကုန္လြန္တာကို ထားလိုက္ပါဦး။ အခု သင့္ကို ငါၾကည့္ေနဆဲမွာပဲ သင့္ရဲ ့ရုပ္ရည္ အဆင္းေတြက တျဖဳတ္ျဖဳတ္နဲ ့ အို အို လာေနျပီေလ။ တျဖည္းျဖည္း တစ္ေန ့ထက္ တစ္ေန ့ ပ်ိဳပ်ိဳလာတာမွ မဟုတ္တာ” လို ့ ရွင္းျပလိုက္ပါတယ္။

ေနာက္ လုလင္နတ္သားက မင္းသမီးကိုု နတ္ျပည္ေရာက္ေၾကာင္း ကုသိုလ္ေကာင္းမႈေတြကို ဆက္ျပီး ေဟာျပေပးပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ လုလင္ပ်ိဳက အတိတ္လူ ့ဘ၀က မင္းသမီးရဲ ့ခင္ပြန္းေဟာင္းပါ။ လူ ့ျပည္မွွာ က်န္ခဲ့တဲ့ ဇနီးေဟာင္းကို လာျပီး သတိေပးတရားေဟာတာပါ။

လူတစ္ေယာက္ဟာ တစ္ရက္ကုုန္သြားတာနဲ ့ ေသဖို ့တစ္ရက္ နီးနီးသြားတာပါ။ ေသဖို ့တစ္ရက္ နီးသြားတာနဲ ့ ကုသိုလ္ျပဳဖို ့ အခြင့္အေရးေတြ တစ္ရက္ေလွ်ာ့သြားတာပါ။ ျပီးေတာ့ တစ္ရက္ကုန္္သြားတာနဲ ့ အို အိုသြားတာပါ။ တိုး တိုးျပီး ပ်ိဳပ်ိဳ မလာပါဘူး။

ဒီတရားသေဘာကို အေျခခံျပီး ဆရာေတာ္ဘုရားေတြက “တစ္ရက္ကုန္ျပန္၊ ငါ့ရုပ္နာမ္၊ ေသရန္ တစ္ရက္နီးလာျပီ” လို ့ သတိေပးထားပါတယ္။

မနက္အိပ္ရာကနိဳးတာနဲ ့မထေသးဘဲ “တစ္ရက္ကုန္ျပန္၊ ငါ့ရုပ္နာမ္၊ ေသရန္ တစ္ရက္ နီးလာျပီ” လို ့ ႏွစ္ေခါက္ေလာက္ဆင္ျခင္လိုက္ရင္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုလည္း သတိေပးျပီးသားျဖစ္သြားပါတယ္။ ဒါဆိုရင္ တစ္ေန ့တာျဖတ္သန္းတဲ့အခါ အကုသိုလ္ျပဳခ်င္စိတ္ ရွိေတာ့မွာ မဟုတ္သလို ကုသိုလ္ျပဳဖို ့ကိုလည္း ေသခ်ာအားထုတ္ေတာ့မွာပါ။

တစ္ရက္ကုုန္သြားတာနဲ ့ ေသဖို ့တစ္ရက္နီးလာျပီဆိုတာေလးကို သံေ၀ဂျဖစ္ေအာင္ ေသခ်ာဆင္ျခင္ရမွာပါ။

ငယ္ရြယ္နုပ်ိဳတဲ့ သူေတြအတြက္ေတာ့ ကုသိုလ္ပါရမီျဖည့္ဖို ့ အခြင့္အေရး ရက္ေတြက ပိုျပီး ရွိေနပါေသးတယ္။

ဘယ္အသက္အရြယ္ပဲ ေရာက္ေနေရာက္ေန “က်န္ရွိေနတဲ့ သက္တမ္းကို ဘယ္လိုေနမလဲ” ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းကို ေသခ်ာေမးျပီး က်န္ရွိေနတဲ့ သက္တမ္းအတြက္ “ဘ၀ပံုစံ” ကို ေသခ်ာခ်ရမွာပါ။ ကိုယ္ခ်ထားတဲ့ “ဘ၀ပံုစံ” အတိုင္း ေနသြားဖို ့ပါ။

ဘာပဲျဖစ္ေနျဖစ္ေန၊ ဘာမွ အားငယ္စရာ မလိုပါဘူး။ ကိုယ့္ရင္ထဲမွာ သိကၡာသံုးပါး တည္ေနရင္ ကိုယ္ဟာ တန္ဖိုးရွိေနတာပါပဲ။

အလင္းတန္းဂ်ာနယ္

၃၁.၈.၂၀၀၉

စာၾကြင္း။ ။ ဒီဓမၼစာစုေလးဟာ စာေရးသူ ၄.၆.၂၀၀၉ ေန ့က မံုရြာေဗာဓိတစ္ေထာင္မွာ ၀န္ခ်ီစက္ျပဳတ္က်လို ့ ေျခေထာက္က်ိဳးျပီး ကိုယ့္ကိုယ္ကို အၾကိမ္ၾကိမ္ျပန္ေဟာထားတဲ့ တရားေလးကို ေဆာင္းပါးအျဖစ္ ျပန္ေရးလိုက္တာပါ။

စာေရးသူ က်ိဳးျပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ စိတ္ႏွစ္စိတ္ျဖစ္လာပါတယ္။ တစ္စိတ္က ေၾကာက္လန္ ့သြားတဲ့စိတ္ပါ။ တစ္စိတ္က သံေ၀ဂ စိတ္ပါ။ သံေ၀ဂစိတ္ျဖစ္တာ ေကာင္းေပမယ့္ ေၾကာက္လန္ ့စိတ္က်ေတာ့ လူကို ေတာ္ေတာ္ဒုကၡေပးပါတယ္။ ခရီးေ၀းသြားရမွာေတာင္ ေၾကာက္သြားပါတယ္။ ဘ၀မွာျဖစ္ခ်င္တာေတြ အကုန္နီးပါးျဖစ္၊ လိုခ်င္တာေတြ အကုန္နီးပါးရဆိုေတာ့ “ေၾသာ္...ငါအတိတ္ကုသိုလ္ ပါရမီေတြ ေတာ္ေတာ္ေကာင္းခဲ့ပါလား၊ ဒီဘ၀ျပဳေနတဲ့ကုသုိလ္ေတြကလည္း အက်ိဳးေပးေနပံုရတယ္။ ဆက္လည္း ျပဳေနအံုးမွာဆိုေတာ့ ေနာင္လည္း ဒီထက္မကတဲ့ ေကာင္းက်ိဳးေတြက လာေနအံုးမွာပဲ” ဆိုတဲ့ အေတြးက အစဥ္သျဖင့္ရွိေနလို ့ပါ။ ဒီမွာတင္ အျဖစ္ဆိုးၾကီးနဲ ့ ၾကံဳလိုက္ရေတာ့ ေၾကာက္လန္ ့စိတ္၀င္သြားပါတယ္။ က်ိဳးျပီးေနာက္ပိုင္း ဒကာ ဒကာမေတြက ယခင္ကထက္ ပိုဂရုစိုက္ေပးပါတယ္။ န၀ကမၼဆိုလည္း ကပၸိယမွတစ္ဆင့္ ပိုပိုလွ်ံလွ်ံလွဴေပးတာပါ။ ဘယ္ေဆးရံုသြားခ်င္လဲ၊ ဘယ္ေလာက္ပဲကုန္ကုန္ဆိုျပီး ကုန္က်စရိတ္ အကုန္လွဴမယ္လို ့ ဆိုလာတဲ့ ဒကာ ဒကာမေတြလည္း အမ်ားၾကီးရယ္ပါ။ ရန္ကုန္-မႏၱေလး ဆရာ၀န္ေတြကလည္း သိပ္ဂရုစိုက္ၾကတာပါ။ ဒါေပမယ့္ ေၾကာက္လန္ ့စိတ္ကေတာ့ ေပ်ာက္မသြားခဲ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အထက္ပါ ဓမၼစာစုေလးကို ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေန ့ေရာ ညပါ အၾကိမ္ၾကိမ္ ျပန္ေဟာခဲ့ရတာပါ။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေဟာရတာလည္း မရိုးနိဳင္၊ နာရတာလည္း မရိုးနိဳင္ခဲ့ပါဘူး။ အၾကိမ္ၾကိမ္ေဟာခဲ့မွ စိတ္သက္သာရာ ရခဲ့တာပါ။ အခုလည္း ေဟာေနဆဲပါ။

စာေရးသူနဲ ့စာဖတ္သူဆိုတာ မသိၾကေပမယ့္ စိတ္ခ်င္းရင္းႏွီးၾကတာ မ်ားပါတယ္။ ကိုုယ္က ရဟန္းဆိုေတာ့ ၾကည္ညိဳစိတ္နဲ ့ ပိုျပီးေတာင္ ရင္ႏွီးစိတ္ ျဖစ္ၾကအံုးမွာပါ။

စိတ္ခ်င္းရင္းႏွီးရင္ ကိုယ္ေရးလိုက္တဲ့စာဟာ စာဖတ္သူအတြက္ လက္ခံက်င့္ၾကံအားထုတ္ဖို ့ ပိုျဖစ္သြားေတာ့မွာပါ။ ဒီဓမၼစာစုေလးဟာ စာဖတ္သူအတြက္ က်င့္ခ်င္စရာ အက်င့္စရဏေလးတစ္ခု ျဖစ္သြားလိမ့္မယ္လို ့လည္း ယံုၾကည္ပါတယ္။

တကယ္လို ့ စာဖတ္သူက ရင္းႏွီးစိတ္ကို အေျခခံျပီး လက္ေတြ ့က်င္ျ့ဖစ္သြားတယ္ ဆိုရင္ေတာ့ စာေရးသူအတြက္ ေရးရက်ိဳး နပ္သြားပါျပီ။

---------------------------------

ဘုန္းဘုန္း ရေ၀ႏြယ္ ေဖာ္ျပသြားတဲ့ ဇင္ပံု၀တၳဳေလးကို မူရင္းအတိုင္းဖတ္ခ်င္ရင္ေတာ့ ဒီေနရာေလး ကို ႏွိပ္ျပီး ဖတ္ၾကည့္ၾကပါခင္ဗ်ား။

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္