၀ိေ၀က ဆိုတာ ဘာလဲ?
There are three types of detachment ( ၀ိေ၀က သံုးမ်ိဳး)
(1) Kāyaviveka (physical detachment), ( ကာယ၀ိေ၀က)
(2) Cittaviveka (mental detachment) and, ( စိတၱ၀ိေ၀က)
(3) Upadhiviveka (detachment from clinging to rebirth).(ဥပဓိ၀ိေ၀က)
(1) Kāyaviveka (physical detachment): ( ကာယ၀ိေ၀က)
The habit of dissociating oneself from companions, colleagues and society in general; the habit of moving about, eating, sleeping, etc.
(2) Cittaviveka (mental detachment): ( စိတၱ၀ိေ၀က)
As it is, however, not enough just to practice Kāyaviveka (physical detachment) in fulfilling the nine supramundane dhammas, it is necessary also to perform the preliminary duties that should be performed before kasiṇa meditation in order to attain the eight stages of jhana. These jhana attainments are the Cittaviveka (mental detachments) that cleanse the mind of those hindrances which are the defilements.
(3) Upadhiviveka (detachment from clinging to rebirth): (ဥပဓိ၀ိေ၀က)
Again, because it is not enough just to attain the eight jhānas for the fulfillment of the nine supramundane dhammas, the jhāna attainments form the basis for vipassāna bhāvanā meditation leading to the realization of the Noble Truths of Suffering and of the Origin of Suffering. These dhammas of formations (saṅkhāra) are to be perceived in the light of the three characteristics (anicca, dukkha, anatta) up until the attainment of Arahant Fruition. That Arahant Fruition-Nibbāna is called Upadhiviveka (detachment from clinging to rebirth).
This Nibbāna is free from sensual pleasures (kāmupadhi)( ကာမူပဓိ); free from defilements (kilesupadhi)(ကိေလသူပဓိ); free from the dhammas of accumulation of kamma (abhisaṅkhārupadhi) (အဘိသခၤါရူပဓိ) which would result in the round of rebirths and, free from the five aggregates (khandupadhi). The dhammas of Nibbāna is called Upadhiviveka (detachment from clinging to rebirth) because of the absence of these four upadhi (attachments). The bhikkhu who is contented and happy in these three stages of detachment (viveka) exhorts all those who arrive in his presence to appreciate these three states of detachment and to dwell in them. He then lets them leave and diligently continues in his practice of samatha-vipassanā bhāvanā.
ဝိေဝက သုံးမ်ဳိး ရွိပါတယ္။
(က) ကာယဝိေဝက = တစ္ပါးထီးတည္း တစ္ကိုယ္ထီးတည္း ေနထိုင္ျခင္း၊
(ခ) စိတၱဝိေဝက = ေလာကီစ်ာန္သမာပတ္ (ေလာကုတၱရာစ်ာန္ သမာပတ္)ေတြကို ဝင္စားကာ နီဝရဏ ကိေလသာအညစ္အေၾကး အမ်ဳိးမ်ဳိးတို႔မွ ကင္းဆိတ္ေနတဲ့ စိတ္ျဖင့္ ေနထိုင္ျခင္း၊
(ဂ) ဥပဓိဝိေဝက = ဥပဓိ ေလးျဖာတို႔မွ ကင္းဆိတ္ရာ နိဗၺာန္ကို အာ႐ုံ ျပဳ၍ ေနထိုင္ျခင္း ..
ေပါင္းလိုက္ေတာ့ ဝိေဝက သုံးပါး ျဖစ္တယ္။ ဒီ (၃)မ်ဳိးကို ထပ္ၿပီးေတာ့ ရွင္းလင္းၾကရေအာင္ ..။
ကာယဝိေဝက ---- ဒီသာသနာေတာ္မွာ ရဟန္းေတာ္တစ္ပါးဟာ .. ေတာေက်ာင္း, ေတာင္ေက်ာင္း, သစ္ပင္ရင္းေက်ာင္း, ေခ်ာက္ကမ္းပါး, လိုဏ္ဂူ, သုသာန္, ေတာအုပ္, လြင္တီးေခါင္, ေကာက္႐ုိးပုံ စတဲ့ ဆိတ္ၿငိမ္တဲ့ ေက်ာင္းအိပ္ရာေနရာေတြကို မွီဝဲကာ တစ္ကိုယ္ေရ တစ္ကာယ ေနထိုင္ေလ့ ရွိတယ္၊ အပါင္းအေဖာ္ေတြႏွင့္ ကင္းကင္းရွင္းရွင္း ေနထိုင္ေလ့ရွိတယ္။ တစ္ပါးတည္း သြားတယ္၊ တစ္ပါးတည္း ရပ္တယ္၊ တစ္ပါးတည္း ထိုင္တယ္၊ တစ္ပါးတည္း အိပ္တယ္၊ တစ္ပါးတည္း ဆြမ္းခံသြားတယ္၊ တစ္ပါးတည္း ဆြမ္းခံရြာမွ ျပန္လာတယ္၊ တစ္ပါးတည္း ဆိတ္ကြယ္ရာအရပ္မွာ ေနထိုင္ တယ္၊ ကမၼ႒ာန္း အာ႐ုံေပၚမွာ စိတ္ဓာတ္ကို ေဆာက္တည္ထားကာ တစ္ပါးထီးတည္း စႀကႍႂကြေလ့ရွိတယ္၊ တစ္ပါးထီးတည္း ေက်ာင္းဝင္းထဲမွာ လွည့္လည္သြားလာေလ့ရွိတယ္၊ တစ္ပါးထီးတည္း သီတင္းသုံးေလ့ရွိတယ္၊ တစ္ပါးထီးတည္း ဣရိယာပုထ္ကို မွ်တေအာင္ ေစာင့္ေရွာက္ကာ တရား ဘာဝနာကို ႀကိဳးစားအားထုတ္ေလ့ရွိတယ္၊ ဒီလို တစ္ပါးထီးတည္း ေနထိုင္ တာမ်ဳိးကိုေတာ့ ကာယဝိေဝက (= တစ္ကိုယ္ေရ တစ္ကာယ ကင္းကင္း ရွင္းရွင္း ေနထိုင္ျခင္း)လို႔ ေခၚဆိုပါတယ္။
သြားလည္း တစ္တြဲတြဲ, ရပ္လည္း တစ္တြဲတြဲ, ထုိင္လည္း တစ္တြဲတြဲ, အိပ္လည္း တစ္တြဲတြဲ, စားလည္း တစ္တြဲတြဲ စသည္ျဖင့္ တစ္တြဲတြဲလုပ္ေနတဲ့ အလုပ္မ်ဳိးကို ဘုရားရွင္ဟာ ႏွစ္ၿခိဳက္ေတာ္မမူပါဘူး။ တစ္ပါးထီးတည္း တစ္ကိုယ္ထီးတည္း အေပါင္းအေဖာ္ေတြႏွင့္ ကင္းကင္းရွင္းရွင္း ေနထိုင္တဲ့ လုပ္ငန္းမ်ဳိးကိုသာ ဘုရားရွင္ဟာ ႏွစ္ၿခိဳက္ေတာ္မူပါတယ္။
စိတၱဝိေဝက ----
ေနာက္တစ္ခု .. စိတၱဝိေဝကအေၾကာင္းကို ေျပာၾက ရေအာင္ ..။
အာ႐ုံ ငါးပါး ကာမဂုဏ္တရားတို႔အေပၚမွာ လိုလားတပ္မက္မႈ ကာမစၧႏၵ နီဝရဏ၊ သက္ရွိသက္မဲ့ ကာမဝတၳဳအစုစုတို႔အေပၚ၌ ဖ်က္ဆီးပစ္လိုမႈ သို႔မဟုတ္ သူတစ္ပါးတို႔ ဂုဏ္သိကၡာက်ေအာင္ ဖ်က္ဆီးလိုမႈ ဗ်ာပါဒနီဝရဏ၊ ဘာဝနာလုပ္ငန္းခြင္မွ စိတ္ဓာတ္ တြန္႔ဆုတ္ေနမႈ ပ်င္းရိမႈ ထိနမိဒၶနီဝရဏ၊ ဘာဝနာလုပ္ငန္းခြင္အာ႐ုံမွ ျပင္ပအာ႐ုံအမ်ဳိးမ်ဳိးေတြမွာ စိတ္ဓာတ္ ပ်ံ႕လြင့္ ေျပးသြားေနမႈ + ျပဳၿပီးဒုစ႐ုိက္အမ်ဳိးမ်ဳိး မျပဳမိလိုက္တဲ့ သုစ႐ုိက္အမ်ဳိးမ်ဳိးတို႔ အေပၚမွာ ေနာင္တတစ္ဖန္ ပူပန္ေနမႈဆိုတဲ့ ဥဒၶစၥ+ကုကၠဳစၥနီဝရဏ၊ ရတနာ သုံးတန္ ကံ-ကံရဲ႕အက်ဳိးတရား စသည္တို႔အေပၚမွာ ဟုတ္ေလသလား မဟုတ္ေလသလား, ယခုလိုေခတ္မွာ စ်ာန္သမာပတ္ေတြ ရမွရႏိုင္ပါ့မလား မဂ္ဉာဏ္ဖိုလ္ဉာဏ္ေတြကို ရမွရႏိုင္ပါ့မလား စသည္ျဖင့္ သို႔ေလာသို႔ေလာ ေတြးေတာယုံမွားမႈ ဝိစိကိစၧာနီဝရဏ --- ဒီနီဝရဏ ငါးပါးကေတာ့ စ်ာန္မဂ္ဖိုလ္ တရားေတြကို မရေအာင္ တားျမစ္ေႏွာင့္ယွက္ ပိတ္ဆို႔ထားတတ္တဲ့ ကိေလသာ အပိတ္အဖုံးေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။
မိမိတို႔ရဲ႕ စိတ္အစဥ္မွာ ဒီနီဝရဏကိေလသာ အညစ္အေၾကးေတြမွ ကင္းဆိတ္သြားေအာင္ ကင္းဆိတ္ရာ ကင္းဆိတ္ေၾကာင္းျဖစ္တဲ့ ပထမစ်ာန္ သမာပတ္ကို ဝင္စားလ်က္ ေနထိုင္ျခင္းကို စိတၱဝိေဝကလို႔ ေခၚဆိုတယ္။ ဝိတက္ ဝိစာရတို႔မွ ကင္းဆိတ္ရာျဖစ္တဲ့ ဒုတိယစ်ာန္သမာပတ္ကို, ပီတိမွ ကင္းဆိတ္ရာျဖစ္တဲ့ တတိယစ်ာန္သမာပတ္ကို, သုခဒုကၡမွ ကင္းဆိတ္ရာ ျဖစ္တဲ့ စတုတၳစ်ာန္သမာပတ္ကို ဝင္စားလ်က္ ေနထိုင္ျခင္းကိုလည္း စိတၱ ဝိေဝကလို႔ ေခၚဆိုတယ္။
ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ အာကာသာနၪၥာယတနစ်ာန္ကို ဝင္စားလ်က္ ေနထိုင္မည္ဆိုလွ်င္ ႐ူပသညာ နာနတၱသညာ ပဋိဃသညာေတြမွ ကင္းဆိတ္ ေနတယ္။ ႐ူပသညာဆိုတာကေတာ့ ပထဝီကသိုဏ္းမွသည္ အာေလာက ကသိုဏ္းသို႔တိုင္ေအာင္ ကိုးမ်ဳိးေသာ ကသိုဏ္း႐ုပ္ေတြကို အာ႐ုံယူၿပီး ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ ႐ူပါဝစရစ်ာန္ေတြနဲ႔ ယွဥ္တြဲေနတဲ့ သညာကို ႐ူပသညာလုိ႔ ေခၚဆိုတယ္။ ႐ူပါ႐ုံ သဒၵါ႐ုံ ဂႏၶာ႐ုံ ရသာ႐ုံ ေဖာ႒ဗၺာ႐ုံတို႔ကို အာ႐ုံျပဳကာ ျဖစ္ေပၚလာၾကတဲ့, သက္ဆိုင္ရာဝတၳဳႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာအာ႐ုံတို႔ ထိခိုက္ျခင္း ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ဥပမာ --- စကၡဳဝတၳဳႏွင့္ ႐ူပါ႐ုံ, ေသာတဝတၳဳႏွင့္ သဒၵါ႐ုံ, ဃာနဝတၳဳႏွင့္ ဂႏၶာ႐ုံ, ဇိဝွါဝတၳဳႏွင့္ ရသာ႐ုံ, ကာယဝတၳဳႏွင့္ ေဖာ႒ဗၺာ႐ုံ တို႔ ထိခိုက္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ စကၡဳဒြါရဝီထိ ေသာတဒြါရဝီထိ ဃာနဒြါရဝီထိ ဇိဝွါဒြါရဝီထိ ကာယဒြါရဝီထိေတြရဲ႕အတြင္းမွာ တည္ရွိေနၾကတဲ့ ကာမာဝစရစိတ္ေတြနဲ႔ ယွဥ္တြဲေနတဲ့ အဆင္း ႐ူပါ႐ုံကို မွတ္သားတဲ့ ႐ူပသညာ, အသံ သဒၵါ႐ုံကို မွတ္သားတဲ့ သဒၵသညာ, အနံ႔ ဂႏၶာ႐ုံကို မွတ္သားတဲ့ ဂႏၶသညာ, အရသာ ရသာ႐ုံကို မွတ္သားတဲ့ ရသသညာ, အေတြ႕ ေဖာ႒ဗၺာ႐ုံ ကို မွတ္သားတဲ့ ေဖာ႒ဗၺသညာ -- ဒီသညာအမ်ဳိးမ်ဳိးကိုေတာ့ ဝတၳဳႏွင့္ အာ႐ုံတို႔ ထိခိုက္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာၾကတဲ့ သညာေတြ ျဖစ္ေနၾကတဲ့အတြက္ ပဋိဃသညာလို႔ ေခၚဆိုတယ္။ မေနာဓာတ္ မေနာဝိညာဏဓာတ္လို႔ ေခၚဆို တဲ့ ကာမာဝစရကုသိုလ္ အကုသိုလ္ ဝိပါက္ ကိရိယာစိတ္ေတြ ရွိၾကတယ္။ ဒီစိတ္ေတြဟာ ႐ူပါ႐ုံ သဒၵါ႐ုံ ဂႏၶာ႐ုံ ရသာ႐ုံ ေဖာ႒ဗၺာ႐ုံ ဓမၼာ႐ုံလို႔ ေခၚဆိုတဲ့ အာ႐ုံအမ်ဳိးမ်ဳိးေတြကို အာ႐ုံျပဳၾကတဲ့အတြက္ ယင္းစိတ္ေတြနဲ႔ ယွဥ္တြဲေနတဲ့ သညာကို အာ႐ုံအမ်ဳိးမ်ဳိး ရွိေနတဲ့ နာနတၱသညာလို႔ ေခၚဆိုတယ္၊ အာ႐ုံ အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိေနတဲ့ ထူးေထြကြဲျပားတဲ့ သညာလို႔ ဆိုလိုတယ္။
အာကာသာနၪၥာယတနစ်ာန္ကို ဝင္စားေနတဲ့ပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ သႏၲာန္မွာ ယင္း အာကာသာနၪၥာယတနစ်ာန္စိတ္က ပထဝီကသိုဏ္း႐ုပ္စတဲ့ ကသိုဏ္း႐ုပ္ကို ႏွလုံးမသြင္းေတာ့ဘဲ ကသိုဏ္း႐ုပ္ကို ခြာၿပီးမွ ရရွိလာတဲ့ အနႏၲအာကာသလို႔ ေခၚဆိုအပ္တဲ့ အဆုံးအပိုင္းအျခား မရွိတဲ့ ေကာင္းကင္ပညတ္ကိုသာ အာ႐ုံ ျပဳေနတဲ့အတြက္ ႐ူပါဝစရစ်ာန္ေတြႏွင့္ ႐ူပါဝစရစ်ာန္ေတြရဲ႕ အာ႐ုံမွလည္း ဆိတ္သုဥ္းေနတယ္၊ ႐ူပသညာ ပဋိဃသညာ နာနတၱသညာတို႔မွလည္း ဆိတ္သုဥ္းေနတယ္။ ဒီလို ဆိတ္သုဥ္းေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အာကာသာနၪၥာ ယတနစ်ာန္စိတ္ကိုလည္း စိတၱဝိေဝကလို႔ ေခၚဆိုတယ္။ အလားတူပဲ ဝိညာဏၪၥာယတနစ်ာန္သို႔ ဆိုက္ေရာက္ေနတဲ့ပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ သႏၲာန္မွာ အာကာသာ နၪၥာယတနစ်ာန္မွ ဆိတ္သုဥ္းေနတယ္၊ အာကိၪၥညာယတနစ်ာန္သို႔ ဆိုက္ေရာက္ေနတဲ့ပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ သႏၲာန္မွာ ဝိညာဏၪၥာယတနစ်ာန္မွ ဆိတ္သုဥ္း ေနတယ္၊ ေနဝသညာနာသညာယတနစ်ာန္သို႔ ဆိုက္ေရာက္ေနတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ သႏၲာန္မွာ အာကိၪၥညာယတနစ်ာန္မွ ဆိတ္သုဥ္းေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီ ဝိညာဏၪၥာယတနစ်ာန္ အာကိၪၥညာယတနစ်ာန္ ေနဝသညာနာသညာ ယတနစ်ာန္ေတြကို ဝင္စားလ်က္ ေနထိုင္ျခင္းကိုလည္း စိတၱဝိေဝကလို႔ ေခၚဆိုတယ္။ဒီလို စိတၱဝိေဝကနယ္ပယ္မွာ သီတင္းသုံးေနထိုင္ေနျခင္းကိုလည္း ျမတ္စြာဘုရား ႏွစ္ၿခိဳက္ေတာ္မူပါတယ္။ အခ်ိန္ေတြ ျဖဳန္းၿပီးေတာ့ အက်ဳိး မရွိတဲ့ စ်ာန္မဂ္ဖိုလ္နဲ႔ မဆက္စပ္တဲ့ စကားအမ်ဳိးမ်ဳိးေတြကို ေျပာဆိုကာ ေနထိုင္ေနျခင္းမ်ဳိးကိုေတာ့ ဘုရားရွင္သည္ အျမဲ ရြံရွာစက္ဆုပ္ေတာ္မူ ပါတယ္။
မဟာနိေဒၵသပါဠိေတာ္ႏွင့္ မဟာနိေဒၵသအ႒ကထာတို႔မွာေတာ့ခုေျပာခဲ့တဲ့ စ်ာန္သမာပတ္ ရွစ္ပါးတြင္သာမက ေလာကုတၱရာစိတ္ေတြ ကိုလည္း မိမိတို႔ ပယ္ရွားရမည့္ ဆိုင္ရာ ဆိုင္ရာ ကိေလသာတို႔မွ ကင္းဆိတ္ ေနၾကတဲ့အတြက္ စိတၱဝိေဝကလို႔ ေခၚဆိုေၾကာင္း ရွင္းလင္းတင္ျပထားေတာ္ မူပါတယ္။
ေသာတာပတၱိမဂ္ဉာဏ္ ----
ခႏၶာ (၅)ပါး ႐ုပ္နာမ္တရားတို႔အေပၚ၌ ငါ သူတစ္ပါး ေယာက္်ား မိန္းမ ပုဂၢိဳလ္ သတၱဝါ လူ နတ္ ျဗဟၼာ စသည္ျဖင့္ စြဲလမ္းယုံၾကည္မႈ (= အယူမွားမႈ), အသက္ေကာင္ လိပ္ျပာေကာင္ ဝိညာဏ္ ေကာင္ အတၱေကာင္လို႔ စြဲလမ္းယုံၾကည္မႈ (= အယူမွားမႈ) ..ဆိုတဲ့ သကၠာယ ဒိ႒ိသံေယာဇဥ္ (= ဒိ႒ာႏုသယ)၊ ရတနာသုံးတန္ ကံ-ကံရဲ႕ အက်ဳိးတရား စသည္တို႔အေပၚ၌ ဟုတ္ေလသလား မဟုတ္ေလသလား, ယခုလိုေခတ္မွာ စ်ာန္သမာပတ္ေတြ ရမွရႏိုင္ပါ့မလား, မဂ္ဉာဏ္ဖိုလ္ဉာဏ္ေတြကို ရမွရႏိုင္ပါ့ မလား စသည္ျဖင့္ သို႔ေလာသို႔ေလာ ေတြးေတာယုံမွားမႈ (= ဝိစိကိစၧာ သံေယာဇဥ္ = ဝိစိကိစၧာႏုသယ)၊ ''ႏြားအက်င့္ ေခြးအက်င့္ စသည္တို႔ျဖင့္ ကိေလသာတို႔မွ စင္ၾကယ္ႏိုင္တယ္ သံသရာဝဋ္ဆင္းရဲဒုကၡမွ လြတ္ေျမာက္ ႏိုင္တယ္''လိ႔ု ဒီလို အမွားမွား အယြင္းယြင္း သုံးသပ္တတ္တဲ့ သီလဗၺတပရာ မာသသံေယာဇဥ္ - ဆိုတဲ့ ကိေလသာေတြကိုလည္းေကာင္း, ယင္းကိေလသာ တို႔ႏွင့္ တူေသာတည္ရာအာ႐ုံ ရွိေနၾကတဲ့ (တေဒက႒) ယင္းကိေလသာတို႔ ေနာက္သို႔ အစဥ္တစိုက္ လိုက္ပါေနၾကတဲ့ (တဒႏုဝတၱက) ကိေလသာ အေပါင္းအေဖာ္ေတြႏွင့္ ယင္းကိေလသာေတြနဲ႔ စိတၱကၡဏတစ္ခုအတြင္းမွာ အတူယွဥ္တြဲျဖစ္ေနၾကတဲ့ အကုသိုလ္ခႏၶာေတြကိုလည္းေကာင္း-ဒီအကုသိုလ္ တရားအားလုံးကို အဇၩတၱသခၤါရတရားလို႔ ေခၚဆိုပါတယ္။
အဇၩတၱသခၤါရလို႔ ေခၚဆိုတဲ့ ယင္းအကုသိုလ္တရား အားလုံးကို ေသာတာပတၱိမဂ္ဉာဏ္က အႂကြင္းမဲ့ ပယ္ရွားထားၿပီး ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေသာတာပတၱိမဂ္ဉာဏ္ဟာ အဇၩတၱ သခၤါရလို႔ ေခၚဆိုတဲ့ ယင္းအကုသိုလ္တရားအားလုံးမွ ကင္းဆိတ္ေနတယ္။ အလားတူပဲ ေသာတာပတၱိဖလသမာပတ္ကို ဝင္စားေနတဲ့ ေသာတာပန္ အရိယာသူေတာ္ေကာင္းရဲ႕ သႏၲာန္မွာလည္း အဇၩတၱသခၤါရလို႔ ေခၚဆိုတဲ့ ယင္းအကုသိုလ္တရားအားလုံးတို႔မွ ကင္းဆိတ္လ်က္ပဲ ရွိပါတယ္။
သကဒါဂါမိမဂ္ဉာဏ္ ----
႐ုန္႔ရင္းၾကမ္းတမ္းတဲ့ ကာမရာဂသံေယာဇဥ္ (= ကာမရာဂါႏုသယ)ႏွင့္ ႐ုန္႔ရင္းၾကမ္းတမ္းတဲ့ ပဋိဃသံေယာဇဥ္ (= ပဋိဃာ ႏုသယ) - ဆိုတဲ့ ကိေလသာေတြကိုလည္းေကာင္း, ယင္းကိေလသာတို႔ႏွင့္ တူေသာတည္ရာအာ႐ုံ ရွိေနၾကတဲ့ (တေဒက႒) ယင္းကိေလသာေတြရဲ႕ ေနာက္ကို အစဥ္တစိုက္ လိုက္ပါေနၾကတဲ့ (တဒႏုဝတၱက) ကိေလသာ အေပါင္းအေဖာ္ေတြႏွင့္ ယင္းကိေလသာေတြနဲ႔ စိတၱကၡဏတစ္ခုအတြင္းမွာ အတူယွဥ္တြဲျဖစ္ေနၾကတဲ့ အကုသိုလ္ခႏၶာေတြကိုလည္းေကာင္း- ဒီအကုသိုလ္ တရားအားလုံးကို အဇၩတၱသခၤါရတရားလို႔ ေခၚဆိုပါတယ္။ အဇၩတၱသခၤါရလို႔ ေခၚဆိုတဲ့ ႐ုန္႔ရင္းၾကမ္းတမ္းတဲ့ ယင္းအကုသိုလ္တရား အားလုံးကို သကဒါဂါမိမဂ္ဉာဏ္က ပယ္ရွားထားၿပီးျဖစ္တဲ့အတြက္ သကဒါဂါမိမဂ္ဉာဏ္ဟာ အဇၩတၱသခၤါရလို႔ ေခၚဆိုတဲ့ ႐ုန္႔ရင္းၾကမ္းတမ္းတဲ့ ယင္းအကုသိုလ္တရား အားလုံးတို႔မွ ကင္းဆိတ္ေနတယ္။ အလားတူပဲ သကဒါဂါမိဖလသမာပတ္ကို ဝင္စားေနတဲ့ သကဒါဂါမ္အရိယာသူေတာ္ေကာင္းရဲ႕ သႏၲာန္မွာလည္း အဇၩတၱသခၤါရလို႔ ေခၚဆိုတဲ့ ႐ုန္႔ရင္းၾကမ္းတမ္းတဲ့ ယင္းအကုသိုလ္တရား အားလုံးတို႔မွ ကင္းဆိတ္လ်က္ပဲ ရွိပါတယ္။
အနာဂါမိမဂ္ဉာဏ္ ----
သိမ္ေမြ႕ႏူးညံ့ေနတဲ့ ကာမရာဂသံေယာဇဥ္ (=ကာမရာဂါႏုသယ)ႏွင့္ သိမ္ေမြ႕ႏူးညံ့ေနတဲ့ ပဋိဃသံေယာဇဥ္ (= ပဋိဃာ ႏုသယ) - ဆိုတဲ့ ကိေလသာေတြကိုလည္းေကာင္း, ယင္းကိေလသာတို႔ႏွင့္ တူေသာတည္ရာအာ႐ုံ ရွိေနၾကတဲ့ (တေဒက႒) ယင္းကိေလသာေတြရဲ႕ ေနာက္ကို အစဥ္တစိုက္ လိုက္ပါေနၾကတဲ့ (တဒႏုဝတၱက) ကိေလသာ အေပါင္းအေဖာ္ေတြႏွင့္ ယင္းကိေလသာေတြနဲ႔ စိတၱကၡဏတစ္ခုအတြင္းမွာ အတူယွဥ္တြဲျဖစ္ေနၾကတဲ့ အကုသိုလ္ခႏၶာေတြကိုလည္းေကာင္း- ဒီအကုသိုလ္ တရားအားလုံးကို အဇၩတၱသခၤါရတရားလို႔ ေခၚဆိုပါတယ္။ အဇၩတၱသခၤါရလို႔ ေခၚဆိုတဲ့ သိမ္ေမြ႕ႏူးညံ့တဲ့ ယင္းအကုသိုလ္တရားအားလုံးကို အနာဂါမိမဂ္ဉာဏ္က အႂကြင္းအက်န္မရွိ ကုန္စင္ေအာင္ ပယ္ရွားထားၿပီးျဖစ္တဲ့ အတြက္ အနာဂါမိမဂ္ဉာဏ္ဟာ အဇၩတၱသခၤါရလို႔ ေခၚဆိုတဲ့ သိမ္ေမြ႕ႏူးညံ့တဲ့ ယင္းအကုသိုလ္တရားအားလုံးတို႔မွ ကင္းဆိတ္ေနတယ္။ အလားတူပဲ အနာဂါမိဖလသမာပတ္ကို ဝင္စားေနတဲ့ အနာဂါမ္အရိယာသူေတာ္ေကာင္း ရဲ႕ သႏၲာန္မွာလည္း အဇၩတၱသခၤါရလို႔ေခၚဆိုတဲ့ သိမ္ေမြ႕ႏူးညံ့တဲ့ ယင္း အကုသိုလ္တရားအားလုံးတို႔မွ ကင္းဆိတ္လ်က္ပဲ ရွိပါတယ္။
အရဟတၱမဂ္ဉာဏ္ ----
႐ူပဘဝအေပၚမွာ တြယ္တာမက္ေမာေနတဲ့ ႐ူပရာဂသံေယာဇဥ္ႏွင့္ အ႐ူပဘဝအေပၚမွာ တြယ္တာမက္ေမာေနတဲ့ အ႐ူပ ရာဂသံေယာဇဥ္ဆိုတဲ့ ဘဝရာဂါႏုသယ, စိတ္ဓာတ္တက္ႂကြ ေထာင္လႊားျခင္း မာနသံေယာဇဥ္ (= မာနာႏုသယ), စိတ္ဓာတ္ပ်ံ႕လြင့္မႈ ဥဒၶစၥသံေယာဇဥ္, သစၥာေလးပါး အမွန္တရားေတြကို မသိမႈ ေျပာင္းျပန္လွန္ကာ ေယာက္်ား မိန္းမ စသည္ျဖင့္ အမွားေတြကို သိေနမႈ အဝိဇၨာသံေယာဇဥ္ (= အဝိဇၨာ ႏုသယ) - ဆိုတဲ့ ကိေလသာေတြကိုလည္းေကာင္း, ယင္းကိေလသာတို႔ႏွင့္ တူေသာတည္ရာအာ႐ုံ ရွိေနၾကတဲ့ (တေဒက႒) ယင္းကိေလသာေတြရဲ႕ ေနာက္ကို အစဥ္တစိုက္ လိုက္ပါေနၾကတဲ့ (တဒႏုဝတၱက) ကိေလသာ အေပါင္းအေဖာ္ေတြႏွင့္ ယင္းကိေလသာေတြနဲ႔ စိတၱကၡဏတစ္ခုအတြင္းမွာ အတူယွဥ္တြဲျဖစ္ေနၾကတဲ့ အကုသိုလ္ခႏၶာေတြကိုလည္းေကာင္း- ဒီအကုသိုလ္ တရားအားလုံးကို အဇၩတၱသခၤါရတရားလို႔ ေခၚဆိုပါတယ္။ အဇၩတၱသခၤါရလို႔ ေခၚဆိုတဲ့ ယင္းအကုသိုလ္တရားအားလုံးကို အရဟတၱမဂ္ဉာဏ္က အႂကြင္း အက်န္မရွိ ကုန္စင္ေအာင္ ပယ္ရွားထားၿပီးျဖစ္တဲ့အတြက္ အရဟတၱမဂ္ဉာဏ္ ဟာ အဇၩတၱသခၤါရလို႔ ေခၚဆိုတဲ့ ယင္းအကုသိုလ္တရားအားလုံးတို႔မွ ကင္းဆိတ္ေနတယ္။ အလားတူပဲ အရဟတၱဖလသမာပတ္ကို ဝင္စားေတာ္မူ ေနတဲ့ ရဟႏၲာအရိယာသူေတာ္ေကာင္းရဲ႕ သႏၲာန္မွာလည္း အဇၩတၱသခၤါရလို႔ ေခၚဆိုတဲ့ ယင္းအကုသိုလ္တရားအားလုံးတို႔မွ ကင္းဆိတ္လ်က္ပဲ ရွိပါတယ္။
ဒါတြင္မကေသးဘူး၊ အရဟတၱမဂ္ဉာဏ္က အႂကြင္းအက်န္မရွိ ကုန္စင္ ေအာင္ ပယ္ရွားလိုက္ၿပီးျဖစ္တဲ့ အကုသိုလ္တရား (= အကုသိုလ္ခႏၶာ) အားလုံးကို အဇၩတၱသခၤါရတရားလို႔ ေခၚဆိုထားတဲ့အတြက္ ယင္းအဇၩတၱ သခၤါရ (= အကုသိုလ္ခႏၶာ)မွ ေထာက္ဆကာ ႂကြင္းက်န္ေနၾကတဲ့ ႐ုပ္နာမ္ဓမၼ သခၤါရတရားအားလုံးတို႔ကို (အဇၩတၱသႏၲာန္မွာ တည္ရွိေနၾကတဲ့ သခၤါရတရား ေတြပဲ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္ၾကပါေစ, ဗဟိဒၶသႏၲာန္မွာ တည္ရွိေနၾကတဲ့ သခၤါရတရား ေတြပဲ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္ၾကပါေစ အားလုံးကိုပဲ) 'ဗဟိဒၶ သဗၺနိမိတၱ' (= ဗဟိဒၶသခၤါရ တရားေတြ)လို႔ ေခၚဆိုပါတယ္။ အရဟတၱမဂ္ဉာဏ္ဟာ ယင္းအဇၩတၱသခၤါရ အမည္ရတဲ့ အကုသိုလ္ခႏၶာႏွင့္ 'ဗဟိဒၶ သဗၺနိမိတၱ' အမည္ရတဲ့ ဗဟိဒၶသခၤါရ တရားအားလုံးတို႔မွ ကင္းဆိတ္လ်က္ပဲ ရွိေနပါတယ္။ အလားတူပဲ အရဟတၱ ဖလသမာပတ္ကို ဝင္စားေတာ္မူေနတဲ့ ရဟႏၲာအရွင္ျမတ္ရဲ႕ သႏၲာန္မွာလည္း ယင္းအဇၩတၱသခၤါရအမည္ရတဲ့ အကုသိုလ္ခႏၶာႏွင့္ 'ဗဟိဒၶ သဗၺနိမိတၱ' အမည္ ရတဲ့ ဗဟိဒၶသခၤါရတရားအားလုံးတို႔မွ ကင္းဆိတ္လ်က္ပဲ ရွိေနပါတယ္။
သို႔ေသာ္ ပဋိသမ႓ိဒါမဂၢပါဠိေတာ္ႏွင့္ ဝိသုဒၶိမဂၢအ႒ကထာတို႔မွာေတာ့ အရိယမဂ္ဉာဏ္ (၄)ပါးလုံးတို႔မွာပဲ ---- မိမိတို႔ဆိုင္ရာ အရိယမဂ္တရား အသီးအသီးက ပယ္ရွားထားၿပီးျဖစ္တဲ့ အဇၩတၱသခၤါရအမည္ရတဲ့ အကုသိုလ္ ခႏၶာအားလုံးႏွင့္ 'ဗဟိဒၶ သဗၺနိမိတၱ' အမည္ရတဲ့ ဗဟိဒၶသခၤါရတရားအားလုံး တို႔မွ ကင္းဆိတ္ေနေၾကာင္းကို ေဟာၾကားထားေတာ္မူခဲ့ပါတယ္၊ ဖြင့္ဆိုထား ေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။ အလားတူပဲ ေလးမ်ဳိးေသာ ဆိုင္ရာဆိုင္ရာ ဖလသမာပတ္ အသီးအသီးကို ဝင္စားေတာ္မူေနၾကတဲ့ ဆိုင္ရာဆိုင္ရာ အရိယာသူေတာ္ ေကာင္းေတြရဲ႕ သႏၲာန္မွာလည္း ဖလသမာပတ္အသီးအသီးအခိုက္မွာ မိမိတို႔ ဆိုင္ရာ အရိယမဂ္တရားအသီးအသီးက ပယ္ရွားထားၿပီးျဖစ္တဲ့ အဇၩတၱသခၤါရ အမည္ရတဲ့ အကုသိုလ္ခႏၶာအသီးအသီးႏွင့္ 'ဗဟိဒၶ သဗၺနိမိတၱ' အမည္ရတဲ့ ဗဟိဒၶသခၤါရတရားအားလုံးတို႔မွ ကင္းဆိတ္လ်က္ပဲ ရွိေနပါတယ္။
အေၾကာင္းျပခ်က္ကေတာ့ ဒီလုိပါ။ အရိယမဂ္ဉာဏ္အားလုံးတို႔ႏွင့္ အရိယဖိုလ္ဉာဏ္အားလုံးတို႔ဟာ သဗၺသခၤါရသမထအမည္ရတဲ့ သခၤါရတရား အားလုံးတို႔မွ ၿငိမ္းေအးရာျဖစ္ေတာ္မူတဲ့ အသခၤတဓာတ္ အၿငိမ္းဓာတ္ နိဗၺာန္ တရားေတာ္ျမတ္ကို, သဗၺဴပဓိနိႆဂၢအမည္ရတဲ့ ဥပဓိေလးျဖာတို႔ကို စြန္႔လႊတ္ ရာျဖစ္တဲ့ ဥပဓိေလးျဖာတို႔မွ ကင္းဆိတ္ရာျဖစ္တဲ့ အသခၤတဓာတ္ အၿငိမ္း ဓာတ္ နိဗၺာန္တရားေတာ္ျမတ္ကို အသီးအသီး အာ႐ုံျပဳကာ ျဖစ္ေပၚေနၾကတဲ့ ေလာကုတၱရာတရားထူး တရားျမတ္ေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ မိမိတို႔ရဲ႕ အာ႐ုံ ျဖစ္တဲ့ အၿငိမ္းဓာတ္ နိဗၺာန္တရားေတာ္ျမတ္ႀကီးဟာလည္း သခၤါရတရား အားလုံးတို႔မွ ကင္းဆိတ္လ်က္ပဲ ရွိေနပါတယ္၊ မိမိတို႔ဆိုင္ရာ အရိယမဂ္ဉာဏ္ အသီးအသီး ျဖစ္ခိုက္မွာလည္း ဆိုင္ရာဆိုင္ရာ အရိယမဂ္ စိတ္ေစတသိက္ ေတြသာ ျဖစ္ခြင့္ရွိၾကတဲ့အတြက္ အျခားသခၤါရတရားေတြလည္း ျဖစ္ခြင့္မရွိ ၾကတဲ့အတြက္ ေျပာခဲ့ၿပီးတဲ့ ဆိုင္ရာဆိုင္ရာ အဇၩတၱသခၤါရ အမည္ရတဲ့ အကုသိုလ္ ခႏၶာအသီးအသီးႏွင့္ 'ဗဟိဒၶ သဗၺနိမိတၱ' အမည္ရတဲ့ ဗဟိဒၶသခၤါရ တရားအားလုံးတို႔မွ ကင္းဆိတ္လ်က္ပဲ ရွိေနပါတယ္။ အလားတူပဲ အရိယ ဖိုလ္ဉာဏ္အသီးအသီး ျဖစ္ခိုက္မွာလည္း ဆိုင္ရာဆိုင္ရာ အရိယဖိုလ္ စိတ္ ေစတသိက္ေတြသာ ထင္ရွားျဖစ္ေနၾကတဲ့အတြက္ အျခားသခၤါရတရားေတြ လည္း ျဖစ္ခြင့္မရွိၾကတဲ့အတြက္ ေျပာခဲ့ၿပီးတဲ့ ဆိုင္ရာဆိုင္ရာ အဇၩတၱ သခၤါရ အမည္ရတဲ့ အကုသိုလ္ခႏၶာအသီးအသီးႏွင့္ 'ဗဟိဒၶ သဗၺနိမိတၱ' အမည္ရတဲ့ ဗဟိဒၶသခၤါရတရားအားလုံးတို႔မွ ကင္းဆိတ္လ်က္ပဲ ရွိေနပါတယ္။
ဒီေလာကုတၱရာစိတ္ေတြကေတာ့ အေကာင္းဆုံးေသာ အျမတ္ဆုံးေသာ ဘုရားရွင္ အႏွစ္ၿခိဳက္ဆုံး ျဖစ္ေတာ္မူတဲ့ စိတၱဝိေဝကတရားေတြ ျဖစ္ၾက ပါတယ္။
ယခုလို အဆင့္အတန္း ျမင့္မားလွတဲ့ စိတၱဝိေဝကႏွင့္ ဆက္စပ္ေနတဲ့ တရားစကားေတြကို ေဆြးေႏြးေနတာ တိုင္ပင္ေနတာ ေျပာၾကားေနတာ ေတြကိုလည္း ဘုရားရွင္က ႏွစ္ၿခိဳက္ေတာ္မူပါတယ္၊ ၾကားလည္း ၾကားလိုတဲ့ သေဘာ ရွိေတာ္မူပါတယ္။ ဘုရားရွင္ဘက္ကေတာ့ မိမိတည္ေထာင္ထားေတာ္မူတဲ့ သာသနာေတာ္ ကို မွီတင္းေနထိုင္ၾကတဲ့ တပည့္သာဝကေတြဟာ ယခုလို အဆင့္အတန္း ျမင့္မားလွတဲ့ စိတၱဝိေဝက နယ္ပယ္မွာ ေနထိုင္သီတင္းသုံးေနတာကို ႏွစ္ၿခိဳက္ ေတာ္မူပါတယ္၊ ျမင္လည္း ျမင္ေတာ္မူလိုပါတယ္၊ ေနထိုင္သီတင္းသုံးႏိုင္တဲ့ သူေတာ္ေကာင္းေတြ ျဖစ္ေျမာက္ေရးအတြက္လည္း ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ ထပ္ကာ ထပ္ကာ တိုက္တြန္းေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။
''ခ်စ္သားရဟန္းတို႔ ...ဤသည္တို႔ကေတာ့သစ္ပင္ရင္းေက်ာင္းေတြ ျဖစ္ၾကတယ္၊ ဤသည္တို႔ကေတာ့ .. ဆိတ္ၿငိမ္တဲ့ေတာေက်ာင္း ေတာင္ေက်ာင္းေတြ ျဖစ္ၾကတယ္၊ ခ်စ္သားရဟန္းတို႔ ... ဒီလို သစ္ပင္ရင္းေက်ာင္း ေတြမွာ ေနထိုင္ၿပီးေတာ့ ဒီလိုဆိတ္ၿငိမ္တဲ့ ေတာေက်ာင္း ေတာင္ေက်ာင္းေတြ မွာ ေနထိုင္ၿပီးေတာ့ ေလာကီစ်ာန္ ေလာကုတၱရာစ်ာန္ေတြကို ဝင္စားကာ သင္ခ်စ္သားတို႔ရဲ႕သႏၲာန္မွာ တည္ရွိေနၾကတဲ့ ကိေလသာေတာခ်ဳံပုတ္ေတြကို ေလာင္ကြၽမ္းသြားေအာင္ ႐ႈိ႕ၿမိႇဳက္ၾကစမ္းပါ၊ သမထ ဝိပႆနာဘာဝနာ ကုသိုလ္တရားတို႔၌ ေမ့ေမ့ေလ်ာ့ေလ်ာ့ ေပါ့ေပါ့ဆဆ မေနထိုင္ၾကပါကုန္လင့္၊ ေနာင္ေသာအခါ ေသခါနီးကာလက်မွ မေကာင္းတဲ့ အာ႐ုံနိမိတ္ေတြ ထင္လာ တဲ့အတြက္ ''ငါေတာ့ မွားခဲ့ေလၿပီေပါ့''လို႔ စိတ္ႏွလုံး မသာမယာ မျဖစ္ၾကပါ ကုန္လင့္ ..။
ဒီအဆုံးအမကေတာ့ သင္ခ်စ္သားတို႔အတြက္ ငါဘုရားရွင္ တို႔က ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ ထပ္ကာထပ္ကာ ဆိုဆုံးမေနတဲ့ အဆုံးအမ (= အႏု သာသနီ) တရားစကားေတာ္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။''
ဒီလို ဘုရားရွင္က ထပ္ကာထပ္ကာ တိုက္တြန္းေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။
ေနာက္တစ္ခု --- ဥပဓိဝိေဝကအေၾကာင္းကို ေျပာၾကရေအာင္ ..။
ဥပဓိ ေလးျဖာတို႔မွ ကင္းဆိတ္ေနတဲ့ နိဗၺာန္တရားေတာ္ျမတ္ကို ဥပဓိ ဝိေဝကလို႔ ေခၚဆိုပါတယ္။ ဥပဓိ ေလးျဖာဆိုတာကေတာ့ ကာမူပဓိ၊ ခႏၶဴပဓိ၊ ကိေလသူပဓိ၊ အဘိသခၤါ႐ူပဓိတို႔ ျဖစ္ၾကတယ္။
ကာမူပဓိ
အဆင္း အသံ အနံ႔ အရသာ အေတြ႕အထိလို႔ ေခၚဆိုတဲ့ အာ႐ုံငါးပါး ကာမဂုဏ္တရားေတြကို ---- ယင္းအာ႐ုံအသီးအသီးတို႔အေပၚ၌ တြယ္တာ မက္ေမာမႈ သာယာႏွစ္သက္မႈ ကာမတဏွာလွ်င္ အေၾကာင္းရင္းခံ ရွိေနတဲ့ ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာ ခံစားမႈ ေသာမနႆ (= သုခေဝဒနာ)ရဲ႕ တည္ရာျဖစ္လို႔ ကာမူပဓိလို႔ ေခၚဆိုပါတယ္။
ခႏၶဴပဓိ
ခႏၶာငါးပါး ႐ုပ္နာမ္တရားေတြကို ---- ယင္းခႏၶာလွ်င္ အေၾကာင္းရင္းခံ ရွိေနတဲ့ ပဋိသေႏၶတည္ေနရျခင္း ဇာတိဒုကၡ, အိုရျခင္း ဇရာဒုကၡ, ဖ်ားနာရျခင္း ဗ်ာဓိဒုကၡ, ေသေက်ပ်က္စီးရျခင္း မရဏဒုကၡ, အိုနာေသေရး ဒုကၡေဘးမွ ကင္းေဝးရန္ အလိုရွိပါေသာ္လည္း ေတာင့္တပါေသာ္လည္း အလိုရွိတိုင္း ေတာင့္တတိုင္း မရႏိုင္တဲ့အတြက္ စိတ္ဆင္းရဲရျခင္းဒုကၡ, ခ်စ္ႏွစ္သက္အပ္တဲ့ သတၱဝါ သခၤါရေတြႏွင့္ ေကြကြင္းခြဲခြာရလို႔ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ စိတ္ဆင္းရဲရျခင္း ဒုကၡ, မခ်စ္မႏွစ္သက္အပ္တဲ့ သတၱဝါ သခၤါရေတြႏွင့္ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံ ေနရလို႔ ျဖစ္ေပၚလာရတဲ့ စိတ္ဆင္းရဲရျခင္းဒုကၡ, သက္ရွိ သက္မဲ့ ကာမဝတၳဳ အစုစုေတြ ေဖာက္ျပန္ပ်က္စီးမႈကို အေၾကာင္းျပဳကာ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ စိုးရိမ္ ရျခင္း ေသာက, ငိုေႂကြးျမည္တမ္းရျခင္း ပရိေဒဝ, ကိုယ္ဆင္းရဲရျခင္း ဒုကၡ, စိတ္ဆင္းရဲရျခင္း ေဒါမနႆ, ျပင္းစြာပူပန္ရျခင္း ဥပါယာသဆိုတဲ့ ဆင္းရဲဒုကၡ အမ်ဳိးမ်ဳိးႏွင့္ ရာဂမီး ေဒါသမီး ေမာဟမီး စတဲ့ ကိေလသာ အပူမီးေတြရဲ႕ ေလာင္ၿမိဳက္မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာရတဲ့ ဆင္းရဲဒုကၡ --- ဒီဆင္းရဲဒုကၡအဝဝတို႔ရဲ႕ တည္ရာျဖစ္လို႔ ခႏၶဴပဓိလို႔ ေခၚဆိုပါတယ္။
ကိေလသူပဓိ
ရာဂ, ေဒါသ, ေမာဟ, မာန္မာန စတဲ့ ကိေလသာေတြကိုလည္း ---- အပါယ္သံသရာဝဋ္ဆင္းရဲသို႔ ေရာက္ျခင္း ရျခင္းရဲ႕ အေၾကာင္းရင္းစစ္ ဧကန္ ျဖစ္ေနၾကတဲ့အတြက္ အပါယ္သံသရာဝဋ္ဆင္းရဲဒုကၡအဝဝတို႔ရဲ႕ တည္ရာျဖစ္ လို႔ ကိေလသူပဓိလို႔ ေခၚဆိုပါတယ္။
အဘိသခၤါ႐ူပဓိ
ကုသိုလ္သခၤါရ အကုသိုလ္သခၤါရတရားေတြဟာလည္း ဘဝသစ္ကို ျဖစ္ေပၚလာေအာင္ ျပဳျပင္တည္ေထာင္ေပးတတ္တဲ့ တရားေတြ ျဖစ္ျခင္း ေၾကာင့္ အဘိသခၤါရတရားေတြလို႔ ေခၚဆိုတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီ ကုသိုလ္အဘိ သခၤါရတရား အကုသိုလ္အဘိသခၤါရတရားေတြကိုလည္း ဘဝဒုကၡ သံသရာ ဝဋ္ဒုကၡအဝဝတို႔ရဲ႕ တည္ရာျဖစ္လို႔ အဘိသခၤါ႐ူပဓိလို႔ ေခၚဆိုပါတယ္။
နိဗၺာန္တရားေတာ္ျမတ္ႀကီးမွာ ခုေျပာခဲ့တဲ့ ဥပဓိ ေလးပါးစလုံးတို႔ဟာ မတည္ရွိၾကဘူး၊ ဥပဓိေလးျဖာတို႔မွ အျမဲတမ္း ကင္းဆိတ္လ်က္ ရွိေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီနိဗၺာန္တရားေတာ္ျမတ္ကို ဥပဓိဝိေဝကလို႔ ေခၚဆိုပါတယ္။
ဒီလို ဥပဓိ ေလးျဖာတို႔မွ ကင္းဆိတ္ရာျဖစ္တဲ့ နိဗၺာန္တရားေတာ္ျမတ္ကို အာ႐ုံျပဳလ်က္ ဖလသမာပတ္ေတြ ဝင္စားကာ ေနထိုင္ျခင္းကိုလည္း ဘုရားရွင္ က အလြန္ႏွစ္ၿခိဳက္ေတာ္မူပါတယ္။ ဒီလို ဥပဓိဝိေဝကႏွင့္ ဆက္စပ္ေနတဲ့ တရားစကားေတြကို ေဆြးေႏြးေနျခင္း တိုင္ပင္ေနျခင္း ေျပာၾကားေနျခင္း ကိုလည္း ဘုရားရွင္က ၾကည္ျဖဴစြာ ခြင့္ျပဳေတာ္မူလ်က္ပင္ ရွိေနပါတယ္။
*မွတ္ခ်က္..*
(ဖါးေအာက္ေတာရဆရာေတာ္ဘုရား၏ေဟာစဥ္တရားေတာ္မွေကာက္ႏႈတ္တင္ျပပါသည္။)
ဆရာေတာ္ Ven Dhammapala ဆီမွ ျပန္လည္မွ်ေ၀ေဖာ္ျပျခင္းျဖစ္ပါသည္။
၀ိေ၀က အေခၚအေ၀ၚမ်ား
၀ိေ၀ကတရား ၃-ပါး
(၁) ကာယ ၀ိေ၀က ကိုယ္၏ ဆိတ္ၿငိမ္ျခင္းဟု ဆိုအပ္ေသာ အေပါင္းအသင္း တပည့္သားေျမး ကာပဂုဏ္တရားတို႔မွ ကင္းကြာစြာ ေနျခင္းမ်ိဳး၊
(၂) စိတၱ ၀ိေ၀က-စိတ္၏ ဆိတ္ၿငိမ္ျခင္းဟု ဆိုအပ္ေသာသမာပတ္ရွစ္ပါး ၀င္စားျခင္း၊ သမာဓိအလုပ္တရား ကမၼ႒ာန္းအားထုတ္ ေနျခင္းမ်ိဳး၊
(၃) ဥပဓိ ၀ိေ၀က- သႏၲိသုခေအးျမ, ဆိတ္ၿငိမ္ရာ နိဗၺာန္တရားျမတ္ကို ဖိုလ္စိတ္ျဖင့္ ၀င္စားကာ အာရံုျပဳေနျခင္းမ်ိဳး။
*မူလပဏၰာသ ။ပါ။ ၁၉၉ ။႒။ ဒု-အုပ္။ ၄၉-၌အက်ယ္ရႈပါ။
*၀ိေ၀ကတရား၊ မ်ိဳး ၃-ပါး။ ေျဖၾကား တနည္းလာ။ ။ ပဋိသမၻိဒါမဂ္ ဒု-အုပ္၊ ပည၀ဂၢ ၃၀၆-၌ ရႈပါ။ ကိေလသာတို႔မွ ဆိတ္သုဥ္းျခင္း တရားမ်ိဳး ၃-ပါး။
(၁) တဒဂၤ ၀ိေ၀က၊
(၂) သမုေစၦဒ ၀ိေ၀က၊
(၃) နိႆရဏ ၀ိေ၀က၊ အဓိပၸါယ္ (ပဟာန္ငါး)ႏွင့္ တူ၏။
၀ိေ၀ကတရား မ်ိဳး ၅-ပါး၊ တနည္း။ ။
(၁) တဒဂၤ၀ိေ၀က၊
(၂) ၀ိကၡမၻန၀ိေ၀က၊
(၃) သမုေစၦဒ ၀ိေ၀က၊
(၄) ပဋိပႆဒၶိ ၀ိေ၀က၊
(၅) နိႆရဏ၀ိေ၀က။ အဓိပၸါယ္ (ပဟာန္ ၅-ပါး)ႏွင့္ တူ၏။
ပဟာန္အျပား မ်ိဳး၅-ပါး
(၁) တဒဂၤ ပဟာန္- ကာမကုသိုလ္ တရားစုျဖင့္ ျပဳဆဲခဏ၌ ပယ္ျခင္း၊
(၂) ၀ိကၡမၻန ပဟာန္- မဟဂၢဳတ္ကုသိုလ္စုျဖင့္ ေခါင္းပါးေအာင္ ျပဳျခင္း၊
(၃) သမုေစၦဒ ပဟာန္- မဂ္ကုသိုလ္စုျဖင့္ အျပတ္ပယ္ျခင္း၊
(၄) ပဋိပႆဓိ ပဟာန္- ဖိုလ္တရားစုျဖင့္ ျငိမ္းေအးမႈျပဳျခင္း၊
(၅) နိႆရဏ ပဟာန္-ပရိနိဗၺာန ဓာတ္ျဖင့္ ျဖတ္ေတာက္ထြက္ေျမာက္သြားျခင္း။
*ဓမၼသဂၤဏီပါဠိေတာ္ ၂၀၈။ ၎င္းအ႒ကထာ ၃၈၆။ ပဋိသမၻိဒါမဂ္ ။ပါ။ ၁၃၇။႒။ဒု-အုပ္။ ၅၂။ ကိေလသာ အယုတ္တရားစုကို ပယ္မႈငါးပါး။
ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္
ညသန္းေခါင္ေက်ာ္အခ်ိန္ၾကီး ဘယ္ကမ်ား ဖုန္းဆက္တာပါလိမ္႔။
