ဘေလာ့ဂ္ တစ္ႏွစ္ျပည့္ အမွတ္တရ ႏႈတ္ခြန္းဆက္သျခင္း

ဓမၼမိတ္ေဆြတို ့ခင္ဗ်ား

ဘာလိုလိုနဲ ့ ဒီေန ့ဇူလိုင္လ ၂၉ ရက္ ဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္ရဲ ့ ၀ိမုတၱိသုခ ဘေလာ့ဂ္ (http://vimuttisukha.blogspot.com) ဟာ အြန္လိုင္းဘာသာေရး ဘေလာ့ဂ္ေလာကထဲ ေရာက္ရွိလာတာ (၁) ႏွစ္ျပည့္သြားခဲ့ပါျပီ။

မႏွစ္က ဒီအခ်ိန္မွာ ဘာရယ္မဟုတ္ ဘေလာ့ဂ္တစ္ခု စမ္းေရးၾကည့္မယ္လို ့စိတ္ကူးျပီး စလိုက္တာပါ။ ပထမကေတာ့ ကိုယ့္ဆီမွာရွိတဲ့ ဘာသာေရးဆိုင္ရာ အေၾကာင္းအရာေလးေတြကို အြန္လိုင္းမွာ သိမ္းထားခ်င္တာရယ္၊ ကိုယ္ႏွင့္ စရိုက္ အၾကိဳက္ ၀ါသနာတူတဲ့ မိတ္ေဆြေတြကို ကိုယ့္မွာရွိတာေလးေတြ မွ်ခ်င္တာရယ္ ဆိုတဲ့ စိတ္ကူးနဲ ့ပါ။

ဟိုးအရင္ အင္တာနက္ မသံုးနိဳင္ခင္တုန္းက ဘာသာေရးႏွင့္ဆိုင္တဲ့ ကိုယ္သေဘာက်တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို disk ေတြထဲသိမ္းထားလိုက္၊ CD ေတြႏွင့္ သိမ္းထားလိုက္ လုပ္ရင္း ေပ်ာက္တဲ့ဟာကာ ေပ်ာက္၊ ပ်က္တဲ့ဟာက ပ်က္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အခု ျပည္ပေရာက္ျပီး အင္တာနက္ကို ေကာင္းေကာင္းသံုးလို ့ရေနတဲ့ အခ်ိန္မွာေတာ့ ေဒတာေတြ အြန္လိုင္းတက္သိမ္းထားတာ ပိုစိတ္ခ်ရမယ္ထင္တာနဲ ့ ဘေလာ့ဂ္ေရးျပီး သိမ္းတဲ့သေဘာပါပဲ။

ဘေလာ့ဂ္စေရးေရးခ်င္း အေစာပိုင္းလေတြတုန္းက ပံုမွန္မေရးျဖစ္ခဲ့ပါဘူး။ ကိုယ္ပိုင္ အင္တာနက္ မဆင္ျဖစ္ေသးတာလည္း ပါပါတယ္။ မိတ္ေဆြေတြဆီမွာ အင္တာနက္ကို ၾကံဳတဲ့အခ်ိန္ ခဏသြားသံုးရင္း ပို ့စ္တင္ခ်င္တာေလးေတြ ၾကံဳရင္ ၾကံဳသလို ေကာက္တင္လိုက္တာ မ်ိဳးေတြဘဲ မ်ားခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ထဲ ေရာက္မွ အင္တာနက္လည္း အဆင္ေျပသြားတာႏွင့္ ပံုမွန္တင္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ျပီး တျခား ဘာသာေရး ဘေလာ့ဂ္မ်ားကိုလည္း သြားေရာက္ေလ့လာ ဖတ္ရႈျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုႏွင့္ အသိအကၽြမ္းေတြ မိတ္ေဆြေတြ တိုးလာပါေတာ့တယ္။

၀ိမုတၱိသုခ ကို လုပ္ေနရင္းဘဲ ပဲခူး ကသစ္၀ိုင္ဓမၼရိပ္သာဆရာေတာ္ၾကီးရဲ ့ တရားေတာ္ေတြ အြန္လိုင္းမွာ မရွိေသးတာ သတိထားမိလာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကသစ္၀ိုင္ ေယာဂီတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ကၽြန္ေတာ့္အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ တိုင္ပင္ျပီး ကသစ္၀ိုင္ရိပ္သာ အတြက္ ဘေလာ့ဂ္တစ္ခုကို (http://kathitwinemyanmar.blogspot.com) နာမည္ႏွင့္ ျပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလထဲမွာ အစပ်ိဳးေပးျဖစ္ခဲ့ျပန္ပါတယ္။

ဘာသာေရးႏွင့္ဆိုင္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို သီးသန္ ့ေရးေနၾကတဲ့ ဘာသာေရးဘေလာ့ဂ္ေတြဟာ အြန္လိုင္းမွာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရွိေနျပီျဖစ္သလို ဘေလာ့ဂ္ဂါေတြရဲ ့ ပို ့စ္ေတြကလည္း တကယ္ကို တန္ဖိုးရွိျပီး သာသနာအတြက္ အက်ိဳးရွိတဲ့ စာေပေတြခ်ည္းပါဘဲ။ စာဖတ္တာ ၀ါသနာပါတဲ့ ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ ေန ့စဥ္ ဘေလာ့ဂ္ဂါေတြေရးေနသမွ် သူတို ့ဘေလာ့ဂ္ေတြဆီသြားျပီး လိုက္ဖတ္ရတာ ေတာ္ေတာ္အခ်ိန္ေပးရပါတယ္။ အဲဒါႏွင့္ဘဲ အၾကံရျပီး ေန ့စဥ္ေရးသမွ်ဘာသာေရးပို ့စ္ေတြကို တစ္ေနရာတည္းမွာ စုေပးျပီး ကိုယ္လို ၀ါသနာတူတဲ့သူေတြပါ လြယ္လြယ္ကူကူ ဖတ္လို ့ရေအာင္ လုပ္ေပးခ်င္လာပါတယ္။ ဒီလိုနဲ ့ ၀ိမုတၱိရသ ဘေလာ့ဂ္ (http://vimuttirasa.blogspot.com) အသစ္တစ္ခု ကို မတ္လကုန္ခါနီးရက္ပိုင္းေတြမွာ စတင္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

ဘေလာ့ဂ္ေရးရင္းကေန ခင္မင္ျပီး အျမဲအြန္လိုင္းဆံုျဖစ္တဲ့ ရုရွားႏွင့္ အီတလီက ဓမၼေမာင္ႏွမေတြႏွင့္ တိုင္ပင္ျပီး ဓမၼဆိုင္ရာ သုတ၊ ရသ အစံုခံစားရရွိနိဳင္ဖို ့၊ စာဖတ္သူေတြကိုယ္တိုင္ပါ ၀င္ေရာက္ေရးသားနိဳင္ေစဖို ့ ဆိုတဲ့ရည္ရြယ္ခ်က္စိတ္ကူးႏွင့္ ၀ိမုတၱိရသ ဓမၼ website (www.vimuttirasa.com) အသစ္တစ္ခုကို ဧျပီလထဲမွာ ေမာင္ႏွမေတြ အားလံုး ၾကိဳးစား ဖန္တီးခဲ့ၾကပါတယ္။

ေနာက္တခါ အြန္လိုင္းမွာ ေလွ်ာက္ရွာဖတ္လိုက္ေတာ့ သဒၶမၼရံသီဆရာေတာ္ဘုရားၾကီးရဲ ့ တရားေတာ္ေတြႏွင့္ စာအုပ္ေတြက သိပ္မရွိတာ သတိထားမိလာပါတယ္။ အမွန္မွာက ဆရာေတာ္ၾကီးရဲ ့စာအုပ္ႏွင့္ တရားေတြက ျမန္မာျပည္မွာ ထြက္ထားတာ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ အေၾကာင္းေၾကာင္း ေတြေၾကာင့္ အြန္လိုင္းမွာ က်ယ္က်ယ္ျပန္ ့ျပန္ ့မျဖစ္ေသးတာလို ့ ယူဆရပါတယ္။ မၾကာေသးခင္ လေတြကမွ သဒၶမၼရံသီရိပ္သာရဲ ့ Website အသစ္ တစ္ခုကို (http://www.saddhamaransi.org) ဆိုတဲ့နာမည္ႏွင့္ စတင္လာတာ သတိထားမိပါတယ္။ တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္ဘဲ ကၽြန္ေတာ့္သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္က ရိပ္သာႏွင့္ ရင္းႏွီးကၽြမ္း၀င္တဲ့ သူျဖစ္ေနေတာ့ သူ ့ဆီကေန ဆရာေတာ္ၾကီးရဲ ့တရားေတာ္ေတြကို CD ႏွင့္ DVD ေတြ ကၽြန္ေတာ့္ဆီ ပို ့လာခဲ့ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း ဆရာေတာ္ၾကီးကို ေက်းဇူးျပဳပူေဇာ္လိုတာႏွင့္ သဒၶမၼရံသီဆရာေတာ္ၾကီးရဲ ့ တရားေတာ္ေတြကို Player ႏွင့္ တိုက္ရိုက္ နာယူလို ့ရေအာင္ (http://saddhammaramsi.blogspot.com) ဘေလာ့ဂ္တစ္ခု သီးသန္ ့ တင္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီလထဲမွာဘဲ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ ့ ဘေလာ့ဂ္ေတြျဖစ္တဲ့ ၀ိမုတၱိသုခ ႏွင့္ ၀ိမုတၱိရသ တို ့အတြက္ ေနာ္ေ၀းနိဳင္ငံေရာက္ ေစတနာရွင္ အမတစ္ဦးက ဒိုမိန္းနာမည္ေတြ ၀ယ္လွဴေပးခဲ့လို ့ အခုဆိုရင္ Blogspot မ်ား အစား www.vimuttisukha.com ႏွင့္ www.dhammaflavour.net နာမည္အသစ္မ်ား အျဖစ္ ေျပာင္းလဲနိဳင္ခဲ့ျပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာ္ေ၀းက ေစတနာရွင္ အမ ကဘဲ ကၽြန္ေတာ္တို ့ဓမၼေမာင္ႏွမမ်ားရဲ ့ www.vimuttirasa.com ကိုလည္း ဒိုမိန္းနာမည္ ၀ယ္လွဴေပးထားတာျဖစ္ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ့္ရဲ ့ဒီဘေလာ့ဂ္ဂါသက္တမ္း တစ္ႏွစ္အတြင္းမွာ ေလးစားၾကည္ညိဳဖြယ္ ေကာင္းတဲ့ ဆရာေတာ္သံဃာေတာ္မ်ား၊ ဓမၼဘေလာ့ဂ္ဂါမ်ား၊ ဓမၼမိတ္ေဆြမ်ား ႏွင့္ သိကၽြမ္းရင္းႏွီးခြင့္ ရရွိခဲ့ျပီး အဖိုးမျဖတ္နိဳင္တဲ့ အဆံုးအမၾသ၀ါဒမ်ား၊ အေတြ ့အၾကံဳဖလွယ္မႈမ်ား၊ ႏွစ္သိမ့္အားေပးခ်ီးေျမွာက္မႈမ်ားကို အေျမာက္အမ်ားရရွိခဲ့ပါတယ္။ ထင္မွတ္မထားတဲ့ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈေတြကိုလည္း ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးႏွင့္ ျပဳလုပ္နိဳင္ခဲ့ပါတယ္။

အခုလို ကၽြန္ေတာ့္ရဲ ့ဒီတစ္ႏွစ္အတြင္း ျဖတ္သန္းမႈမွာ ကၽြန္ေတာ့္အေပၚ အျမဲတမ္း အားေပးေနတဲ့ ေလးစားၾကည္ညိဳရပါေသာ ဆရာေတာ္အရွင္ျမတ္မ်ားႏွင့္ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ ့ဓမၼေမာင္ႏွမေတြ၊ မိတ္ေဆြေတြ၊ ဘေလာ့ဂ္စာဖတ္ပရိတ္သတ္ေတြ အားလံုးကို ေက်းဇူးအထူးတင္ရွိပါေၾကာင္း ေျပာၾကားလိုပါတယ္။ ေရွ ့ဆက္ျပီး ျမတ္စြာဘုရားရွင္ထားခဲ့တဲ့ သာသနာေတာ္ စည္ပင္တိုးတက္ဖြံ ့ျဖိဳးဖို ့အတြက္ ကၽြန္ေတာ္တတ္နိဳင္တဲ့ဘက္က တတ္စြမ္းသေလာက္ ၾကိဳးစား ေဆာင္ရြက္သြားပါ့မယ္ လို ့လည္း ေျပာခ်င္ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္ ျပဳခဲ့သမွ် ကုသိုလ္ေကာင္းမႈ အစုစုတို ့ကို အားလံုးေသာ ဓမၼမိတ္ေဆြအေပါင္းႏွင့္ ေဝေနယ်သတၱဝါ အားလံုးတို ့ကို အမွ်ေပးေဝပါတယ္။ အားလံုး ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာ သာဓုေခၚဆိုေတာ္မူၾကပါခင္ဗ်ား။

အားလံုး စိတ္၏ ခ်မ္းသာျခင္း၊ ကိုယ္၏ ခ်မ္းသာျခင္းတို ့ႏွင့္ ျပည့္စံုနိဳင္ၾကပါေစေၾကာင္း ေမတၱာပို ့သအပ္ပါတယ္။

ေလးစားစြာျဖင့္
ဝိမုတၱိသုခ
၂၉၊ ဇူလိုင္လ၊ ၂၀၀၉ (ဗုဒၶဟူးေန ့)

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္

ႏွစ္သက္မိေသာ ဇင္ ပံုျပင္မ်ား (၁၁)

Concentration

---

After winning several archery contests, the young and rather boastful champion challenged a Zen master who was renowned for his skill as an archer. The young man demonstrated remarkable technical proficiency when he hit a distant bull's eye on his first try, and then split that arrow with his second shot. "There," he said to the old man, "see if you can match that!"

Undisturbed, the master did not draw his bow, but rather motioned for the young archer to follow him up the mountain. Curious about the old fellow's intentions, the champion followed him high into the mountain until they reached a deep chasm spanned by a rather flimsy and shaky log.

Calmly stepping out onto the middle of the unsteady and certainly perilous bridge, the old master picked a far away tree as a target, drew his bow, and fired a clean, direct hit. "Now it is your turn," he said as he gracefully stepped back onto the safe ground. Staring with terror into the seemingly bottomless and beckoning abyss, the young man could not force himself to step out onto the log, no less shoot at a target.

"You have much skill with your bow," the master said, sensing his challenger's predicament, "but you have little skill with the mind that lets loose the shot."

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္

အမ မသစၥာအလင္း အတြက္ Belated Birthday Present

PDCA ျဖင့္ ေန ့စဥ္ဘ၀ကို ခ်ည္းကပ္ၾကည့္ျခင္း

အမေရ...

အမအတြက္ ေမြးေန ့အမွတ္တရအျဖစ္ ေရးမယ့္အေၾကာင္းအရာေလး မစခင္ အမကို ကၽြန္ေတာ့္ရဲ ့ ေနာက္က်မႈအတြက္ အလ်င္ ေတာင္းပန္ပါတယ္။ ဒီရက္ပိုင္းထဲ အမရဲ ့ေမြးေန ့ရွိတယ္လို ့တခါက အမ ေျပာဖူးလို ့မွတ္ထားလိုက္ေပမယ့္ ကိုယ့္ဟာကို အလုပ္ေတြရႈပ္ေနတာႏွင့္ဘဲ သတိမထားလိုက္မိဘူး။ မေန ့က အီးေမးလ္စစ္ေတာ့မွဘဲ အမေမြးေန ့ေရာက္ေနမွန္းသိရေတာ့တယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ ့သတိေပါ့ေလ်ာ့မႈအတြက္ ေတာင္းပန္ပါတယ္။

အမအတြက္ ေမာင္ႏွမေတြ ၀ိုင္းျပီး ဆုေတာင္းေပးၾက၊ အမွတ္တရ ေရးေပးၾကတာေတြ ဖတ္ၾကည့္လိုက္ပါတယ္။ အားလံုးက လိုေလေသးမရွိေအာင္ ေထာင့္ေစ့ေအာင္ ေရးထားၾကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္အတြက္ ေရးဖို ့ေတာင္ မက်န္ေတာ့ပါဘူး။ ေနာက္ျပီး အမကိုယ္တိုင္ကလည္း အသိဉာဏ္ပိုင္းေရာ၊ စိတ္ေနသေဘာထားပိုင္းမွာပါ ေလာကီ၊ ေလာကုတ္ အဘက္ဘက္က ျပည့္စံုေနသူတစ္ေယာက္ျဖစ္ေနေတာ့ ကၽြန္ေတာ္က ဘယ္လို ၀င္ျပီး ႏွမ္းျဖဴးရမလဲ ဆိုတာ ေတာ္ေတာ္ဦးေႏွာက္စားရပါတယ္။ တရားဓမၼႏွင့္ ပတ္သတ္တာေတြေရးဖို ့က်ေတာ့လည္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အမလည္း သိျပီးသားေတြၾကီးဘဲ ျဖစ္ေနေတာ့ တကယ္ကို ဘာေရးရမလဲ မသိေတာ့ပါဘူး။

အမေမြးေန ့အတြက္ ေရးစရာစဥ္းစားရင္း ေခါင္းထဲကို မဆီမဆိုင္ ဖတ္ဖူးထားတဲ့ စီမံခန္ ့ခြဲမႈ ႏွင့္ ပတ္သတ္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြထဲက ေခါင္းစဥ္တစ္ခု၀င္လာပါတယ္။ အေၾကာင္းအရာကေတာ့ လုပ္ငန္းေတြမွာ အသံုးျပဳတဲ့ Problem Solving Process တစ္ခုပါ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီ Process ကို လက္ေတြ ့ဘ၀ထဲမွာ ခ်သံုးၾကည့္လို ့လည္း အသံုးတည့္တာကို ေတြ ့ရပါတယ္။ ေနာက္ျပီး တရားဓမၼက်င့္သံုးမႈဘက္မွာလည္း ခ်သံုးၾကည့္လို ့ရတာကို ေတြ ့ရပါတယ္။ Process ေခါင္းစဥ္က PDCA Cycle ပါ။ အမ သိရင္ေတာင္ သိေနမယ္ထင္ပါတယ္။

PDCA (Plan, Do, Check, Act) Cycle ဟာ အဆင့္ေလးဆင့္ပါတဲ့ အျပန္အလွန္သံုးလို ့ရတဲ့ ျပႆနာေျဖရွင္းနည္း တစ္ခုပါ။ သူ ့ကို ေဖာ္ထုတ္ခဲ့တဲ့သူက Dr. W. Edwards Deming ဆိုတဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။

ဒီနည္းကို အက်ဥ္းခ်ံဳးျပီး ေျပာရရင္ေတာ့ ကိစၥတစ္ခုကို ေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္ဖို ့အတြက္ အရင္ဦးဆံုး Plan (ျပင္ဆင္ျခင္း) လုပ္ရပါမယ္။ အဲဒီအဆင့္မွာ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို သတ္မွတ္ရမယ္။ ေနာက္ဒီရည္ရြယ္ခ်က္ကို ရရွိျပီးေျမာက္ဖို ့အတြက္ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ရွာေဖြစုေဆာင္းရမယ္ ျပီးေတာ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို ေရာက္ေအာင္သြားဖို ့ နည္းလမ္းကို သတ္မွတ္ရမယ္လို ့ဆိုပါတယ္။

ဒုတိယအဆင့္ကေတာ့ Do ေပါ့။ စျပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့အဆင့္ပါ။ ဒီအဆင့္မွာ ကိုယ္နိဳင္သေလာက္ကေနစျပီး တျဖည္းျဖည္း ပံုေဖာ္လုပ္ေဆာင္ရမယ္လို ့ဆိုပါတယ္။

တတိယအဆင့္ကေတာ့ Check ပါ။ မိမိလုပ္ထားျပီးသေလာက္ အတိုင္းအတာကို ျပန္လည္ စစ္ေဆးျခင္းပါဘဲ။ မိမိခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ပန္းတိုင္ႏွင့္ ယခုလက္ရွိေရာက္ရွိေနတဲ့ အေနအထား ကိုက္ညီမွန္ကန္မႈရွိမရွိ၊ လမ္းလြဲမႈေတြ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ရွိမရွိ ျပန္လည္ စစ္ေဆးရမယ္လို ့ဆိုပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ Deming က Check အစား Study ဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းက ပိုသင့္ေလ်ာ္တယ္လို ့ ဆိုခ်င္တဲ့ပံု ရွိခဲ့ပါတယ္။

ေနာက္ဆံုးအဆင့္ကေတာ့ Act ပါဘဲ။ ဒီအဆင့္ကေတာ့ တကယ္လို ့Check အဆင့္မွာ ေတြ ့ရွိလိုက္တဲ့ မိမိရဲ ့လိုအပ္ခ်က္ေတြ၊ လမ္းလႊဲေနမႈေတြ ႏွင့္ တခါတေလ မိမိခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ ပန္းတိုင္ႏွင့္ လုပ္ေဆာင္မိလိုက္တာႏွင့္ လံုးလံုးလြဲေခ်ာ္သြားတာမ်ိဳးေတြ ေတြ ့လာခဲ့မယ္ဆိုရင္ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ အသစ္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရမယ့္ ေနရာျဖစ္ပါတယ္။

အဆင့္ေလးဆင့္လံုး ျပီးတဲ့အခ်ိန္မွာ မိမိရည္မွန္းထားတဲ့ ပန္းတိုင္ဆီေရာက္ဖို ့အတြက္ ဘာတိုးတက္မႈမွ ရွိမလာခဲ့ရင္ မိမိေရြးခ်ယ္ထားတဲ့ နည္းလမ္းကို အသစ္ျပင္ဆင္သတ္မွတ္ျပီး မူလစက္၀ိုင္းကို ေနာက္ထပ္တစ္ခါ ျပန္စရပါမယ္။ ဒါမွမဟုတ္ ရည္ရြယ္ခ်က္ ေပါက္ေျမာက္ေအာင္ျမင္ခဲ့ရင္ေတာ့ ေနာက္ထပ္တစ္ခါ ရည္မွန္းခ်က္အသစ္တစ္ခု ထပ္မံခ်မွတ္ျပီး စက္၀ိုင္းကို ျပန္စရပါမယ္။ ဒီလိုႏွင့္ ဒီ Cycle ဟာ ေတာက္ေလ်ာက္လည္ပတ္ပါလိမ့္မယ္။

အမေရ... ဒီေလာက္ဆိုရင္ေတာ့ ဒီ စက္၀ိုင္းရဲ ့သေဘာတရားကို အမ ေကာင္းေကာင္း နားလည္အသံုးခ်တတ္သြားေလာက္မယ္

ထင္ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တို ့ေတြရဲ ့လက္ရွိဘ၀မွာလည္း ရည္မွန္းခ်က္ေတြအတြက္ Problem Solving ေတြ အျမဲလုပ္ေနၾကရတာပါဘဲ။ ကိုယ္သတိမထားမိေပမယ့္ ဒီ Cycle ေလးကို သံုးမိသလို ျဖစ္ေနတာ အမ သတိထားမိလိမ့္မယ္ ထင္ပါတယ္။

တရားအားထုတ္မယ့္ ေယာဂီတစ္ေယာက္အတြက္ဆိုရင္လည္း ဒီစက္၀ိုင္းကို အသံုးခ်မယ္ဆိုပါေတာ့။ တရားအားမထုတ္ခင္ မိမိရဲ ့ တရားအားထုတ္ရတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ကို သတ္မွတ္၊ အားထုတ္မယ့္နည္းကို သတ္မွတ္၊ တရားအားထုတ္ဖို ့ရန္အတြက္ လိုအပ္တဲ့ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ျပင္ဆင္၊ လိုအပ္တဲ့ ဆရာသမား၊ မိတ္ေဆြ၊ ေနရာေဒသ၊ အခ်ိန္ကာလ အစရွိသျဖင့္ ျပင္ဆင္သတ္မွတ္ျခင္းကို Plan လုပ္တယ္လို ့ ေျပာလို ့ရမယ္ ထင္ပါတယ္။

ဒုတိယ Do ကေတာ့ တရားကိုၾကိဳးစား အားထုတ္တဲ့ ကာလ ျဖစ္ျပီေပါ့။

တရားအားထုတ္လို ့ မိမိသတ္မွတ္ထားတဲ့ ကာလတစ္ခု သို ့မဟုတ္ အသိဉာဏ္အေနအထားတစ္ခုကို ေရာက္ေလာက္တဲ့အခ်ိန္မွာ မိမိကိုယ္ကို ျပန္လည္ စိစစ္ဆင္ျခင္ၾကည့္ျပီး မိမိ ရည္မွန္းသေလာက္ ခရီးေပါက္ခဲ့ရဲ ့လား၊ မိမိအားထုတ္ခဲ့တာ နည္းလမ္းစနစ္က် မွန္ကန္ပါရဲ ့လား၊ တကယ္ တရားတိုးတက္မႈရွိပါရဲ ့လား၊ ဘာေတြကို သိခဲ့ျပီး ဘာေတြကို မသိေသးဘူးလဲ၊ ေနာက္ထပ္ ဘာဆက္လုပ္ဖို ့က်န္ေသးလဲလို ့သံုးသပ္တဲ့အပိုင္းကို Check (or) Study လုပ္တဲ့ ေနရာလို ့ဆိုလို ့ရပါတယ္။

ေနာက္ဆံုးအေနႏွင့္ တကယ္လို ့မိမိရဲ ့တရားအသိက ရည္မွန္းထားသေလာက္ ခရီးမေပါက္ေသးတာမ်ားေတြ ့ခဲ့ရင္ ဘာေတြ လိုအပ္သလဲ၊ ဘာေတြမွားေနလဲဆိုတာကို ျပန္လည္ ေ၀ဖန္ခ်ိန္ဆျပီး သင့္ေလ်ာ္တဲ့ နည္းလမ္း၊ သင့္ေလ်ာ္တဲ့ ဆရာသမား၊ မိတ္ေဆြမ်ားႏွင့္ ျပင္ဆင္ညွိနႈိင္းျပီး Cycle ကို အသစ္တစ္ဖန္ ျပန္စရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ Act ေပါ့ေနာ္။ တကယ္လို ့မ်ား မွန္းထားတဲ့ခရီး ေပါက္ခဲ့ရင္ေတာ့လည္း ေနာက္ထပ္၊ ေနာက္ထပ္ေသာ ပန္းတိုင္အသစ္မ်ားကို ခ်မွတ္လို ့ ခရီးစဥ္အသစ္ကို စက္၀ိုင္းအသစ္ႏွင့္ ျပန္စၾကတာေပါ့။

ကဲ...အမေရ။ ကၽြန္ေတာ္ေတာ့ ေခါင္းထဲေပၚတာေတြ ခ်ေရးလိုက္ျပီ။ ဒီ Cycle ေလးက ကၽြန္ေတာ္တို ့ရဲ ့ေန ့စဥ္ဘ၀အတြက္ေရာ၊ ဓမၼခရီးလမ္းအတြက္ပါ အသံုးတည့္လိမ့္မယ္လို ့ထင္လို ့ အမကို ေမြးေန ့လက္ေဆာင္ အျဖစ္ ေပးလိုက္ပါတယ္။ ဒါေလးႏွင့္ဘဲ အမ ေက်နပ္ႏွစ္သိမ့္ေပးပါလို ့ ေတာင္းပန္ခ်င္ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ့္ရဲ ့ ေနာက္က်ေမြးေန ့လက္ေဆာင္အတြက္လည္း ခြင့္လႊတ္ေပးပါလို ့......

အမ အသက္ရွည္က်န္းမာခ်မ္းသာစြာျဖင့္ သာသနာေတာ္ႏွင့္ ေလာကသားတို ့ရဲ ့အက်ိဳးစီးပြားကို တိုးလို ့ေဆာင္ရြက္နိဳင္သူ ျဖစ္ပါေစ။
အမခ်စ္ေသာ မိသားစုမ်ား၊ သူငယ္ခ်င္မိတ္ေဆြမ်ားႏွင့္လည္း အသက္ထက္ဆံုး ေအးခ်မ္းေပ်ာ္ရႊင္စြာ အတူတကြ ေနထိုင္နိဳင္ပါေစ။
အမ အသက္ရာေက်ာ္ရွည္၍ ဗုဒၶအလုိက် အရည္အေသြးျပည့္၀ေသာ ဘ၀ကို တည္ေဆာက္ပိုင္ဆိုင္နိဳင္သူ ျဖစ္ပါေစ။

ေမာင္ငယ္
Bliss
(၀ိမုတၱိသုခ)

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္

ဆရာၾကီး ေရႊဥေဒါင္း၏ ဒိေ႒ဒိ႒မတၱံ လက္ေတြ ့က်င့္စဥ္ (၉)

သညာသိႏွင့္ ပညာသိ


စိတ္အေၾကာင္း သိပုံႏွင့္ပတ္သက္၍ ကေလးသိ၊ ေက်ာင္းသားသိ၊ ကမၼ႒ာန္းသမားသိ၊ သၿဂၤဳ ိဟ္သမားသိ စသည္ၿဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳး သိၾကေပရာ မည္သည္ကိုမွ် မွားသည္ဟု မဆိုသင့္။ မွန္သေလာက္ မွန္သည္ ဟူ၍သာ ဆိုရေပမည္။ အေနာက္တိုင္းမွ စိတ္ပညာ ဆရာၾကီး ( psychologists ) မ်ားႏွင့္ စိတ္ကိုစစ္၍ ေရာဂါကုသေသာ ပညာသည္ၾကီးမ်ား ( psychiatrists and psycho-anaylists ) ရွိၾကေပရာ ၎တို ့သိထားပုံမွာလည္း အလြန္ပင္ နက္နဲေပသည္ဟု ၀န္ခံရေပမည္။ ပ႑ိတေ၀ဒနိယက်မ္းကို ဖတ္ရၿပီးေနာက္ ကြ်ႏု္ပ္သိရပုံမွာလည္း အေတာ္ၾကီး
နက္နဲလွၿပီဟု ထင္ခဲ့မိသည္။ သို ့ေသာ္ အဆိုပါ သိပုံသိနည္း အားလုံးတို ့သည္ သညာသိ (intellect) မွ်သာၿဖစ္ၾက၍ ဗုဒၶရည္ရြယ္သည့္ (ထိုးထြင္းသိၿမင္ေသာ) ပညာသိမဟုတ္ေသးေခ်။


သႆတ ဒိ႒ိ


တဖန္ အေနာက္တိုင္းသားမ်ား ယခုတေလာတြင္ အထူး အေလးေပး၍ ေလ့လာလိုက္စားလ်က္ရွိၾကေသာ စိတ္ပညာတစ္ရပ္ ရွိေသး၏ ။ ၎တို ့သည္ ကာယကံရွင္ကိုယ္တိုင္က သိေသာစိတ္ ( conscious ) ကိုသာ မကေသးဘဲ ကိုယ္တိုင္က မသိရေသာ ဘ၀ဂၤ ေခၚ ဘ၀င္စိတ္ ( unconscious of subconscious ) အေၾကာင္းကိုပင္ ႏိႈက္ႏိႈက္ခြ်တ္ခြ်တ္ ေလ့လာလ်က္ရွိၾကေလသည္။ ဤပညာသည္ တကယ္နက္နဲသည္ကား မွန္သည္။ သို ့ရာတြင္ ၎ပညာရွိၾကီးမ်ား၏ အေတြးေခၚမွာ လူသတၱ၀ါတို ့၏ အေတြ ့အၾကံဳမ်ားသည္ မသိေသာစိတ္ ( ဘ၀ဂၤ ) ထဲတြင္ အခါခပ္သိမ္း နစ္ၿမဳပ္သိုေလွာင္လ်က္ရွိ၍ အေရးၾကံဳမွ ေပါက္လာတတ္သည္ဆိုရာ ၎အေတြးအေခၚ၏ မွန္ၿခင္း၊ မွားၿခင္းကုိ အပထား၍ သႆတဒိ႒ိ ဘက္သုိ ့ ယိမ္းတတ္ေသာေၾကာင့္ ဗုဒၶအလိုေတာ္က် မဟုတ္ေခ်။ မေမ့ေပ်ာက္ႏိုင္သကဲ့သုိ ့ မွတ္သားထားသည္ဟု ထင္ရသည္ကားမွန္၏ ။ သို ့ရာတြင္ ဗုဒၶေဟာေတာ္မူသည့္ ဘ၀င္စိတ္သည္ပင္လွ်င္ ၿမစ္ေရအလ်ဥ္သဖြယ္ အခါခပ္သိမ္း တသြင္သြင္စီးလ်က္ရွိသည္ဆိုေသာေၾကာင့္ ေရထဲ၌ ( ေက်ာက္ဆူး ခ်ထားဘိသကဲ့သို ့ )
အၿမဲတည္ေနႏိုင္ေသာ အၿခင္းအရာ တစ္စုံတစ္ခု ရွိသည့္အလား မွတ္ယူထားၿခင္းသည္ သႆတဒိ႒ိအယူ ၿဖစ္သြားတတ္ေလသည္။


ဦးေႏွာက္ႏွင့္ ႏွလုံး


ထို ့ၿပင္ စိတ္၏ တည္ေနရာဌာနႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အယူအဆ တစ္ခုလည္းရွိေသး၏ ။ စိတ္ႏွင့္ ပတ္သက္သမွ်တြင္ အေနာက္တိုင္း ပညာသည္မ်ားသည္ ဦးေႏွာက္ကို အေလးေပး၍ ေဖာ္ၿပတတ္၏ ။ ဗုဒၶ၀ါဒအရမူ ႏွလုံးအိမ္ကို အေရးတၾကီး ေဖာ္ၿပထားသည္။ ဤေခတ္တြင္ ဥာဏ္ေကာင္းၿခင္း၊ စဥ္းစားစိတ္ကူးၿခင္း စေသာ အၿခင္းအရာမ်ားမွာ ဦးေႏွာက္ကို အမွီၿပဳ၍ ၿဖစ္ေပၚလာသည္ဟု လက္ခံနားလည္လ်က္ ရွိၾကေသာ္လည္း ရုိးေၿဖာင့္ၿခင္း၊ စိတ္သေဘာေကာင္းၿခင္း စေသာ အၿခင္းအရာမ်ိဳးတို ့မွာမူ ႏွလုံးအိမ္တြင္ အမွီၿပဳ၍ ၿဖစ္ရသည္ဟု ယုံၾကည္ၾကသည့္ လကၡဏာရွိသည္။ ထို ့ေၾကာင့္ ( good heart ) စိတ္ႏွလုံးေကာင္းၿခင္း ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ ( change of heart ) စိတ္ႏွလုံးႏွင့္ တကြ ေၿပာင္းလဲပါမွ တန္ဖိုးရွိသည္ ဟူ၍လည္းေကာင္းသုံးႏႈန္းၾကၿခင္း ၿဖစ္ေလသည္။ ဥာဏ ( ဦးေႏွာက္ ) ဘယ္လိုပင္ေကာင္းေစကာမူ စိတ္ႏွလုံး ( အက်င့္ စာရိတၱ ) မေကာင္းလွ်င္ တန္ဖိုး မ်ားစြာမရွိႏုိင္ဟူေသာ အသုံးအႏႈန္းလည္း ရွိေပေသးသည္။ “ လူေတာ္လူေကာင္း ” ဟူေသာ စကားလုံးတြင္လည္း ( လူေတာ္ ) သည္ ဦးေႏွာက္ ေကာင္းၿခင္းကို ဆိုလို၍ “လူေကာင္း ” သည္ ႏွလုံးေကာင္းၿခင္းကို ဆိုလိုေပသည္။ ထို ့ေၾကာင့္ စိတ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဖာ္ၿပသည့္အခါ ဦးေႏွာက္ကို အေလးေပးခ်င္ၾကေသာ္လည္း ႏွလုံးကို လႊတ္ထား၍ မၿဖစ္ႏိုင္ေပ။


တိုက္ခတ္မွ ၿဖစ္ေပၚၿခင္း


စိတ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ အထက္တြင္ ေဖာ္ၿပခဲ့သည့္ အသိအမ်ဳိးမ်ဳိးတို ့သည္ မည္မွ်ပင္ ခက္ခဲနက္နဲေစကာမူ ( ေလာကီတြင္ တန္ဖိုးရွိသည္ ဆိုေစဦး ) စဥ္းစားဥာဏ္ ( intellect ) ၿဖင့္ သိၿခင္းမွ်သာ ၿဖစ္ၾကေပရာ ဗုဒၶသိေစလိုေသာ ( ထိုးထြင္း၍ သိၿခင္းေခၚ ) ပညာသိ မဟုတ္ေသာေၾကာင့္ ၾကီးစြာေသာ တန္ဖိုးရွိၾကသည္ မဟုတ္ေခ်။ ပညာသိဟုေခၚသည့္ သိၿခင္းမ်ဴိးမွာ လြန္စြာနက္နဲသည္ၿဖစ္၍ ဥပမာအားၿဖင့္သာ ေဖာ္ၿပႏိုင္ေပမည္။

သုတၱန္က်မ္းတစ္ေနရာ၌ ကြ်န္မတစ္ေယာက္သည္ ၎၏သခင္မအတြက္ သနပ္ခါးေသြးလ်က္ရွိစဥ္ လက္ေကာက္ႏွစ္ဖက္ ၀တ္ထားသည္ၿဖစ္၍ တစ္ဖက္ႏွင့္တစ္ဖက္ တိုက္ခတ္မိၿခင္းေၾကာင့္ တခြ်င္ခြ်င္အသံ ထြက္လ်က္ရွိ၏ ။ ဤတြင္ ကြ်န္မသည္ တစ္ဖက္ကို ၿဖဳတ္ထားလိုက္ရာ တိုက္ခတ္စရာ မရွိၿခင္းေၾကာင့္ အသံမထြက္ေတာ့ၿခင္း ကို ေတြ ့ရ၏ ။ ဤေနရာတြင္ ဆင္ၿခင္သုံးသပ္မိသည္မွာ တုိက္ခတ္စရာ ရွိ၍ အေၾကာင္းတိုက္ဆိုင္ပါမွ ၿဖစ္ေပၚလာေသာ “ ၀ိညာဥ္စိတ္ ” ဆိုသည္မွာ ဤအတိုင္းေပတကားဟု ထိုးထြင္းသိၿမင္လိုက္သည္ႏွင့္ တစ္ခ်က္တည္း ေသာတာပန္တည္သြားသည္ဟု ေတြ ့ရဖူးေလသည္။


ထိုးထြင္း သိၿမင္ၿခင္း


၎ကြ်န္မသည္ စိတ္တစ္ခုယုတ္ ၉၀၊ အက်ယ္ ၁၂၀ ပါး ကိုလည္း ေရတြက္တတ္မည္မထင္။ စိတၱကၡဏ၏ လ်င္ၿမန္ပုံအေၾကာင္းကိုလည္း (ကြ်န္မတစ္ေယာက္သာ ၿဖစ္၍ ) ၾကားဖူးေကာင္းမွ ၾကားဖူးေပမည္။ ဘ၀င္စိတ္၏ တသြင္သြင္စီးၿခင္း အေၾကာင္းကိုလည္း နားစြန္နားဖ်ားၿဖင့္ ၾကားဖူးမည္ေလာ မေၿပာတတ္ေခ်။ သို ့ရာတြင္ အေၾကာင္းတုိက္ဆိုင္ပါမွ ၿဖစ္ေပၚလာေသာ ၀ိညာဥ္စိတ္ဆိုေသာေၾကာင့္ အေၾကာင္းမတိုက္ဆိုင္လွ်င္ မၿဖစ္၊ ၿဖစ္ၿခင္းေၾကာင္းလည္း ရွိသည္။ ခ်ဳပ္ရာေသာ လမ္းစဥ္လည္း ရွိသည္။ ခ်ဳပ္ၿခင္းသေဘာလည္း ရွိသည္ စသည္ၿဖင့္ ထိုးထြင္းသိၿမင္သြားဟန္ရွိသည္။

ဤစာကို ဖတ္ေသာသူသည္လည္း ကြ်ႏု္ပ္ေရးၿပသည့္အတိုင္း နားလည္ပါသည္ဟု ဆိုေစကာမူ ကြ်န္မ ၿမင္သကဲ့သို ့ မၿမင္ၿခင္းမွာ ထိုးထြင္းမႈဟု ဆိုအပ္ေသာ ၀ိပႆနာဥာဏ္ မပါေသာေၾကာင့္ ၿဖစ္ေလသည္။ ၎ ကြ်န္မသည္ ပါရမီခံ ရင့္သန္ေသာ ပုဂၢိဳလ္ၿဖစ္ရမည္ ဆိုၿခင္းမွာ ယုံမွားဖြယ္ရာ မရွိေခ်။ သို ့ရာတြင္ ေနာက္ဆုံးအခ်ိန္၌ လုပ္ေနေသာ အလုပ္မွာ သနပ္ခါးေသြးၿခင္းၿဖစ္၍ သူ၏ ႏွလုံးသြင္းတရားမွာ လက္ေကာက္ၿခင္း တိုက္ခတ္မိ၍ တခြ်င္ခြ်င္ၿမည္ၿခင္းႏွင့္ အေၾကာင္းတိုက္ဆိုင္မွ ၿဖစ္ေပၚလာေသာ ၀ိညာဥ္စိတ္၏ တူညီပုံအၿခင္းအရာပင္ ၿဖစ္ေလသည္။

ထို ့ေၾကာင့္လည္း နည္းၿခင္း မ်ားၿခင္းသည္ အေရးမၾကီးလွ။ အရာဟုတ္-မဟုတ္သာလွ်င္ အေရးၾကီးသည္ဟု ဗုဒၶေဟာေတာ္မူၿခင္းၿဖစ္သည္။


ဥာဏ္ေကာင္းတိုင္း မဟုတ္ေသး


ဘုရားလက္ထက္ေတာ္၌ သစၥကပရိဗုိဇ္ သိဥၥည္းဆရာၾကီးမွစ၍ ဥာဏ္ (intellect ) ၾကီးေသာ ပုဂၢိဳလ္ၾကီးမ်ား ရွိခဲ့ၾက၏ ။ ဤလက္ထက္တြင္လည္း ေလာကဓာတ္ ဆရာၾကီးမ်ား၊ အဘိဓမၼာ ဆရာၾကီးမ်ား၊ သခၤ်ာ ဆရာၾကီးမ်ား၊ စိတ္ပညာ ဆရာၾကီးမ်ားသည္ စဥ္းစားဥာဏ္အရာ၌ အလြန္ၾကီးက်ယ္ေသာ ပုဂၢိဳလ္ၾကီးမ်ား ၿဖစ္သည္ဟု ( ဘယ္သူမွ မယုံခ်င္ေန ) ကြ်ႏု္ပ္ယုံၾကည္၏ ။ ဤမွ်သာမကေသး၊ ဗုဒၶ အဘိဓမၼာကို “ အရည္က်ဳိ ” ေသာက္ၿပီး က်မ္းၾကီး က်မ္းငယ္မ်ား ေရးထုတ္ႏိုင္ၾကသည့္ အေရွ ့တိုင္းသားမ်ား၊ အေနာက္တိုင္းသားမ်ားလည္း အေၿမာက္အၿမား ရွိၾက၏ ။ “ စိတ္ ” အေၾကာင္းဆိုလွ်င္ စာအုပ္ေပါင္း အေၿမာက္အၿမား ေရးထုတ္ႏိုင္ၾက၏ ။ အထက္ပါ ကြ်န္မသည္ ဥာဏ္ ( intellect ) အရာတြင္ ၎ပုဂၢိဳလ္ၾကီးမ်ားႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္လိုက္ပါက ေရႏွင့္ဆီေလာက္ ကြာေပလိမ့္မည္။ သို ့ပါလ်က္ “ စိတ္ ” အေၾကာင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ က်မ္းအေစာင္ေစာင္ ၿပဳႏိုင္ေသာ ပညာရွိၾကီးမ်ားသည္ ၎ကြ်န္မကဲ့သို ့စိတ္အေၾကာင္းကို ဗုဒၶအလိုေတာ္က် မသိၿမင္ၾကသၿဖင့္ ေသာတာပန္ မတည္ႏိုင္ၾကၿခင္းမွာ စဥ္းစားစရာေကာင္းလွသည္။

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္

သူငယ္ေတာ္ေတာရ ဆရာေတာ္၏ ေန ့စဥ္ေဟာျပ ၾသ၀ါဒ (၉)

ရုပ္အလွနဲ ့စိတ္အလွ

ဘုန္းၾကီးတို ့ ေယာဂီသူေတာ္စင္ေတြ ရုပ္ကို အလွၿပင္ၿခင္း၊ စိတ္ကို အလွၿပင္ၿခင္း လို ့ အလွၿပင္ၿခင္း ( ၂ ) မ်ိဳးရွိတယ္။ ရုပ္ကို အလွၿပင္ၿခင္းသည္ အအိုတြင္ လမ္းဆုံးၿပီး၊ စိတ္ကို အလွၿပင္ၿခင္းသည္သာ နိဗၺာန္မွာ လမ္းဆုံးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲဒီအလွၿပင္ၿခင္း ( ၂ ) မ်ိဳးမွာ ရုပ္ကို အလွၿပင္ၿခင္းထက္ စိတ္ကို အလွၿပင္ၿခင္းက ပိုၿမတ္တယ္။


သမထ နဲ ့ ၀ိပႆနာ

သမထဆိုတာကေတာ့ အရႈခံအာရုံအေပၚမွာ အနိစၥ ဒုကၡ အနတၱလို မၿမင္ဘူး။ အာရုံ နဲ ့မွတ္ စိတ္နဲ ့တည္ၿပီးေတာ့ သမာဓိအားေကာင္းလာေအာင္ စူးစိုက္ေနရုံေလာက္ပဲရွိတယ္။ ေနာက္ဆုံးပန္းတိုင္ကေတာ့ ေလာကီစ်ာန္ အဘိညာဥ္ေတြ ရၿပီးေတာ့ ၿဗဟၼာ့ၿပည္ ေရာက္ရုံပါပဲ။ ၀ိပႆနာကေတာ့ ဒီလို မဟုတ္ဘူး။ အရႈခံအာရုံအေပၚမွာ အနိစၥ ဒုကၡ အနတၱ လကၡဏာေရးသံုးပါး ထင္ၿမင္လာေအာင ္ရႈမွတ္ရတယ္။ ေနာက္ဆုံးပန္းတိုင္ကေတာ့ အရဟတၱဖိုလ္ေပါက္ နိဗၺာန္ေရာက္ၿပီး အိုနာေသဇာတ္၊ အၿမစ္ၿပတ္သြားႏိုင္တယ္။


သတိပ႒ာန္လမ္းစဥ္

ဘုန္းၾကီးတို ့ ေယာဂီသူေတာ္စင္ေတြ အေနနဲ ့ မၿဖစ္မေနလုပ္ရမွာ၊ အခ်ိန္မီ လုပ္ရမွာ၊ ကိုယ္တိုင္လုပ္ရမွာ၊ အက်ိဳးရမ်ားတာဟာ ဘာလဲလို ့ေမးရင္ သတိပ႒ာန္လမ္းစဥ္ပဲလို ့ ေၿဖဆိုရမယ္။ ဒါဟာ အမွန္ဆုံးအေၿဖပဲ။

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္

ဆရာၾကီး ေရႊဥေဒါင္း၏ ဒိေ႒ဒိ႒မတၱံ လက္ေတြ ့က်င့္စဥ္ (၈)

ကြ်ႏု္ပ္ေတြ ့ေသာ စိတ္သဘာ၀ ( ၂ )


မတ္လထုတ္ ရႈမ၀မဂၢဇင္းတြင္ “ ကြ်ႏု္ပ္ေတြ ့ေသာ စိတ္သဘာ၀ ” အေၾကာင္းကို ေရးသားေဖာ္ၿပခဲ့ရာ နက္နဲစြာ စဥ္းစားဆင္ၿခင္ၿခင္း အလုပ္၌ ၀ါသနာပါရွိသူမ်ား စိတ္၀င္စားၾကသည္ဟု သိရ၍ လူကိုယ္တိုင္ လာေရာက္၍ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ စာၿဖင့္ ေရးသား၍ေသာ္လည္းေကာင္း မရွင္းမလင္း အခ်က္အလက္မ်ားကို စုံစမ္းေမးၿမန္းၿခင္း၊ စာမတတ္ေသာ လူၿပိန္းမ်ား စိတ္၀င္စားေလာက္ေအာင္ ေရးတတ္ေပသည္ဟု ခ်ီးက်ဴးၿခင္း၊
ဤအေၾကာင္းကို ဆက္လက္ေရးသားေဖာ္ၿပပါဦးဟု ေတာင္းပန္တိုက္တြန္းၿခင္း စသည္ၿဖင့္ အားေပးၾကသည္ ၿဖစ္ေသာေၾကာင့္ နက္နဲေသာသဘာ၀ကို ေဖာ္ထုတ္တင္ၿပၿခင္းအလုပ္တြင္ အားတက္လာၿပန္သည္ၿဖစ္၍ ဆက္လက္ေဖာ္ၿပလိုက္ရၿပန္ေပသည္။ ေရးပို ့ၾကေသာ စာမ်ားအနက္တြင္ “ ကိုယ္ေတြ ့ဆိုေသာ္လည္း စိတ္ကူးႏွင့္ ေရးၿခင္းမဟုတ္ေသာ ဆရာၾကီး ”” ဟု ဂြေမးသူ တစ္ေယာက္တေလ ပါရွိသည္လည္း မွန္သည္။ သို ့ေသာ္ တရုတ္ၿပည္ ပီကင္းအေၾကာင္းကို ကြ်ႏု္ပ္ ေရးသားခဲ့စဥ္က တကယ္ေရာက္ခဲ့၍ေလာ၊ သို ့တည္းမဟုတ္ စာထဲမွာ ေတြ ့၍ ကူးခ်ၿခင္းေလာ ဟူသည္ကို အကဲၿဖစ္ႏိုင္ဘိသကဲ့သို ့ ဤကိစၥတြင္လည္း စဥ္းစားဥာဏ္ရွိသူမ်ား အကဲၿဖစ္ႏုိင္ဖို ့ ရွိေသာေၾကာင့္ တစ္ေယာက္တေလ “ ဂြေမး ” ၿခင္းမွ်ကို အေရးလုပ္မည္ မဟုတ္ေခ်။


အမ်ိဳးမ်ိဳးနားလည္တတ္ၿခင္း


“ စိတ္ဆိုတာ ဘာလဲ-သိသလား ” ဟု ေမးခဲ့လွ်င္ ကိုယ့္အသိကေလးႏွင့္ ကိုယ္ ေၿဖဆိုၾကေပလိမ့္မည္။ ေက်ာင္းသားအရြယ္ ကေလးတစ္ေယာက္က “ဗိုက္ထဲကေနၿပီး ၾကံၾကံေနတာ စိတ္ေပါ့ ” ဟု ေၿဖဆိုဖူး၏ ။ အေတာ္အတန္ ေခတ္ပညာတတ္တစ္ေယာက္ကမူ “ ေခါင္းထဲက ( ဦးေႏွာက္ထဲ )ၾကံစည္စိတ္ကူးတတ္တာဟာ စိတ္ေပါ့ ” ဟု ေၿဖၿပန္၏ ။ သာမန္သိေသာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ တစ္ေယာက္ကမူ “ သိတတ္တဲ့ သေဘာတရားကေလးဟာ စိတ္ေပါ့ ” ဟု ေၿဖဆိုတတ္သည္။ ကမၼ႒ာန္းသမားတစ္ေယာက္ကမူ “ ထြက္သက္ ၀င္သက္ကို ရႈမွတ္ေနတဲ့အခါမွာ ထြက္ေလ၀င္ေလက ရုပ္တရား၊ ၀င္ၿခင္း ထြက္ၿခင္းကို သိတာက စိတ္ ” ဟု
ေၿဖဆိုေပလိမ့္မည္။ သၿဂၤ ိဳဟ္သမား တစ္ေယာက္ကို ေမးလွ်င္ “ စိတ္တစ္ခု ယုတ္ ၉၀ အက်ယ္ ၁၂၀ပါးရွိသည္ ” ဟု ေၿဖဆိုေပလိမ့္မည္။ တစ္နည္းလည္း ခႏၶာငါးပါးရွိသည့္အနက္ ရုပ္ခႏၶာတစ္ပါးသာၿဖစ္၍ နာမ္ခႏၶာေလးပါးရွိသည္ဟု ေၿဖဆိုေပလိမ့္မည္။


“ နာမ္ ” ႏွင့္ “ စိတ္ ” အတူတူပင္ ၿဖစ္သေလာ၊ သို ့မဟုတ္ ၿခားနားၿခင္း ရွိေသးသေလာဟု ဆင့္၍ေမးခဲ့ေသာ္ စိတ္ႏွင့္ေစတသိက္ကို နာမ္ေခၚသည္ဟု ေၿဖဆိုတတ္ေပလိမ့္မည္။ ေစတသိက္မွာလည္း ၅၂ပါးရွိသည္ဟု ေၿပာတတ္၍ အမည္နာမမ်ားကိုပင္ ေရတြက္၍ ၿပတတ္ေပလိမ့္မည္။ သို ့ရာတြင္ စိတ္ႏွင့္ေစတသိက္ ယွဥ္တြဲၿပီး အလုပ္လုပ္ၾကပုံကို ဥဒါဟရုဏ္ေဆာင္၍ ေဟာပါဟု ဆိုလိုက္လွ်င္ အေတာ္အတန္ စာတတ္သူမ်ားမွာ ခ်ာလည္လည္ၿဖစ္၍ သြားတတ္ၾက၏ ။ မ်ားစြာေသာ လူတို ့သည္ မိမိတို ့၏ ဥာဏ္ထဲ၌ ရွင္းလင္းၿပတ္သားစြာ နားလည္သည္ မဟုတ္ပါဘဲလ်က္ အမည္နာမမ်ားကို ရြတ္ဆို၍ အနက္အဓိပၸါယ္ကို အသင့္အတင့္ ေၿပာၿပ တတ္သည္ဆိုလွ်င္ နားလည္လွၿပီဟု မွတ္ထင္တတ္ၾကေလသည္။


စိတ္ႏွင့္ ေစတသိက္


“ စိတ္ ” ဟူေသာ စကားလုံးမွာ အရပ္သုံး ႏွင့္ စာသုံး ၿခားနားၿခင္းၿဖစ္၏ ။ ဗုဒၶအဘိဓမၼာ အလိုအားၿဖင့္ “ စိတ္ ” ဟူသည္မွာ ၀ိညာဏကၡႏၶာ တစ္ခုတည္းကိုသာ ဆိုလို၍ “သိတတ္ၿခင္း” သေဘာတရားသက္သက္မွ်သာ ၿဖစ္၏။ ၾကံစည္ၿခင္း၊ ေတြးေတာၿခင္း၊ သိမွတ္ၿခင္း စေသာ အလုပ္မ်ားမွာ စိတ္သက္သက္ၿဖင့္ လုပ္တတ္သည္ မဟုတ္။ ေစတသိက္ႏွင့္ ပူးေပါင္းမွသာလုပ္ႏုိင္၏ ။ ( mind ) ဟူေသာစကားကို “ စိတ္ ” ဟူ၍ ၿပန္ဆိုေနၾကၿခင္းမွာ မမွန္ကန္ေခ်။ စင္စစ္အားၿဖင့္ “ နာမ္ ” ဟူ၍ ၿပန္ဆိုသင့္သည္။ အေနာက္တိုင္းသားမ်ားသည္ “ ေစတသိက္ ” ဟူေသာ အဘိဓမၼာစကားကို နားမလည္ၾကသည္ ၿဖစ္၍ သိမႈသက္သက္မွ်သာမကဘဲ ၾကံစည္ၿခင္း၊ ေတြးေတာၿခင္း၊ ဆင္ၿခင္သုံးသပ္ၿခင္း စေသာ အလုပ္အားလုံးကို လုပ္တတ္ေသာ အရာတစ္ခုရွိသည္ဆုိ၍ (mind) ဟု နာမည္ေပးထားၾကရာ၊ နားမလည္သူၿခင္း ဆုံဆည္းမိသည္ႏွင့္ ၿမန္မာကလည္း “စိတ္ ” ဟု ၿပန္ဆိုခဲ့ၾကသည္။ အမွန္မွာ ( mind ) ဟူသည္ စိတ္ ( ၀ိညာဏကၡႏၶာ) ကို ဆိုလိုၿခင္းမဟုတ္။ စိတ္ေရာ ေစတသိက္ပါ ပူးေပါင္းထားသည့္ “ နာမ္ ” တရားကို ဆိုလိုၿခင္းၿဖစ္သည္။ ( တရားအားထုတ္ခါစအခ်ိန္က ကြ်ႏု္ပ္ကိုယ္တိုင္ စိတ္ႏွင့္ ေစတသိက္အေၾကာင္း ၿပတ္ၿပတ္သားသား နားမလည္ေသးဘဲရွိရာ “ပ႑ိတေ၀ဒနိယက်မ္း ” ကို ၾကည့္ခါမွ ေကာင္းေကာင္းသေဘာေပါက္ခဲ့၍ စာအုပ္ကိုခ်ထားၿပီး သစ္ခ်ေတာင္ ဦးတိေလာက ေထရ္အား ကန္ေတာ့လိုက္ရဖူးပါေသးသည္။ )

ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္

သူငယ္ေတာ္ေတာရ ဆရာေတာ္၏ ေန ့စဥ္ေဟာျပ ၾသ၀ါဒ (၈)

ရုပ္နဲ ့နာမ္ဟာ သဘာ၀တရား

တရားဆိုတာသေဘာ။ သေဘာဆိုတာလဲ တရားပါပဲ။ ( ၂ ) မ်ိဳးေပါင္းလိုက္ေတာ့ တရားသေဘာ။ သေဘာတရား မဟုတ္လား။ ဘုန္းၾကီးတို ့သူေတာ္စင္ေတြ သေဘာတရားဆိုတဲ့ သဘာဝတရားဟာ ရုပ္နဲ ့ နာမ္ပါပဲ။ အဲဒီ ရုပ္နဲ ့နာမ္ဟာလည္း သစၥာဖဲြ ့လိုက္ေတာ့ ေလးပါးရတယ္။ သစၥာေလးပါးသိေအာင္ ၀ိပႆနာတရားကို ၾကိဳးစား အားထုတ္ရတယ္။

ပြား - သိ - ပယ္ - ဆိုက္

သစၥာေလးပါးဆိုတာ အက်ဥ္းခ်ဳပ္လုိက္ေတာ့ သိ - ပယ္ - ဆိုက္ -ပြား ေပါ့။ ဒုကၡသစၥာကို ပိုင္းၿခားသိၿခင္း။ သမုဒယသစၥာကိုပယ္ၿခင္း၊ နိေရာဓသစၥာကို ဆိုက္ေရာက္ၿခင္း။ မဂၢသစၥာကို ပြားမ်ားအားထုတ္ရၿခင္း လို ့
ဆိုလိုပါတယ္။ ဒါက ေဒသနကၠမ ( ေဒသနာေဟာစဥ္ ) အားၿဖင့္ ၿပဆိုၿခင္းၿဖစ္တယ္။ တကယ္တန္း အလုပ္ခြင္က်ေတာ့ ပြား - သိ - ပယ္ - ဆိုက္ လို ့ မွတ္ၾကရမယ္။

ဗုဒၶလမ္းစဥ္

ဗုဒၶလမ္းစဥ္ရဲ ့ အစဟာ သရဏဂုံသံုးပါးပဲ၊ အဆုံးေတာ့ အရဟတၱဖုိလ္ကို မ်က္ေမွာက္ၿပဳၿခင္း၊ ဆိုက္ေရာက္ၿခင္းၿဖစ္တယ္၊ ဗုဒၶလမ္းစဥ္အတိုင္း ေလွ်ာက္လွမ္းေနသူဟာ လူ ့ဘ၀တြင္ အသာဆုံး၊ အၿမတ္ဆုံး
ၿဖစ္ပါတယ္။
ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္